Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

κατασκευή φιλικών προς τον χρήστη ιστοσελίδων

κατασκευή φιλικών προς τον χρήστη ιστοσελίδων

· Με δύο λόγια

Πρακτικός οδηγός ευχρηστίας για πλοήγηση, αναγνωσιμότητα, προσβασιμότητα, φόρμες, μηνύματα και πραγματικές διαδρομές χρήστη..

Κατασκευή φιλικών προς τον χρήστη ιστοσελίδων στην πράξη

Μια φιλική προς τον χρήστη ιστοσελίδα είναι εκείνη που μειώνει την αβεβαιότητα. Ο επισκέπτης καταλαβαίνει γρήγορα πού βρίσκεται, τι μπορεί να βρει και ποια είναι η επόμενη λογική ενέργεια. Η κατασκευή φιλικών προς τον χρήστη ιστοσελίδων δεν είναι ζήτημα «ωραίου σχεδίου» μόνο. Συνδέει πλοήγηση, αναγνωσιμότητα, προσβασιμότητα, φόρμα επικοινωνίας, ταχύτητα αντίληψης και συνεπή συμπεριφορά των στοιχείων. Όταν αυτά λειτουργούν μαζί, ο χρήστης δεν χρειάζεται να μάθει την ιστοσελίδα· τη χρησιμοποιεί σχεδόν χωρίς σκέψη.

Η σαφήνεια προηγείται της εντύπωσης

Η πρώτη οθόνη πρέπει να απαντά στα βασικά: ποιος είναι ο σκοπός της σελίδας, σε ποιον απευθύνεται και τι μπορεί να κάνει ο επισκέπτης. Αν η βασική πληροφορία κρύβεται πίσω από γενικές φράσεις ή έντονα οπτικά εφέ, η εμπειρία δυσκολεύει. Η αισθητική παραμένει σημαντική, αλλά υπηρετεί τη δομή. Οι τίτλοι, τα κείμενα και τα κουμπιά χρειάζονται καθαρή ιεραρχία ώστε ο χρήστης να ξεχωρίζει αμέσως το κύριο από το δευτερεύον.

Πλοήγηση που δεν απαιτεί μαντεψιά

Το μενού πρέπει να χρησιμοποιεί ονομασίες που αναγνωρίζει ο επισκέπτης και όχι εσωτερική ορολογία της επιχείρησης. Οι βασικές κατηγορίες χρειάζεται να είναι λίγες και κατανοητές. Όταν υπάρχει πολύ περιεχόμενο, η λύση είναι καλύτερη οργάνωση και όχι ένα τεράστιο μενού. Η σελίδα για τον καθορισμό του σκοπού της ιστοσελίδας συνδέεται άμεσα με αυτή την απόφαση, επειδή ο σκοπός καθορίζει ποια διαδρομή πρέπει να είναι πιο σύντομη.

Αναγνωσιμότητα χωρίς κόπωση

Το κείμενο πρέπει να χωρίζεται σε ενότητες με σαφείς τίτλους, μικρές παραγράφους και λογική σειρά. Πολύ στενές ή υπερβολικά φαρδιές στήλες δυσκολεύουν την ανάγνωση. Το ίδιο ισχύει για χαμηλή αντίθεση, υπερβολικά μικρά γράμματα και διακοσμητικές γραμματοσειρές σε μεγάλες ποσότητες. Η καλή αναγνωσιμότητα βοηθά όλους, όχι μόνο όσους αντιμετωπίζουν κάποια δυσκολία όρασης. Ο επισκέπτης πρέπει να μπορεί να σαρώσει τη σελίδα, να βρει το σχετικό σημείο και μετά να διαβάσει σε βάθος.

Προσβασιμότητα ως μέρος της βασικής ποιότητας

Η προσβασιμότητα αφορά το αν το περιεχόμενο και οι λειτουργίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ανθρώπους με διαφορετικές ανάγκες και τρόπους αλληλεπίδρασης. Καθαρή δομή επικεφαλίδων, περιγραφικά κείμενα σε σημαντικές εικόνες, εμφανής εστίαση κατά την πλοήγηση με πληκτρολόγιο και κατανοητά μηνύματα σφάλματος είναι πρακτικές που κάνουν την εμπειρία πιο σταθερή. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό «πρόσθετο» στο τέλος. Είναι πολύ αποτελεσματικότερο να ενσωματώνεται στις αποφάσεις από την αρχή.

Η φόρμα επικοινωνίας είναι δοκιμή ευχρηστίας

Μια φόρμα μπορεί να ακυρώσει όλη την προηγούμενη καλή εμπειρία. Αν ζητά περισσότερα στοιχεία από όσα χρειάζονται, αν δεν εξηγεί ποια πεδία είναι υποχρεωτικά ή αν εμφανίζει ασαφές μήνυμα όταν υπάρχει λάθος, ο χρήστης μπορεί να εγκαταλείψει. Η φόρμα επικοινωνίας πρέπει να είναι σύντομη, να χρησιμοποιεί κατανοητές ετικέτες και να επιβεβαιώνει καθαρά την επιτυχή αποστολή. Σε κινητό τηλέφωνο χρειάζεται επιπλέον προσοχή στη σειρά των πεδίων και στο μέγεθος των σημείων αφής.

Φιλική εμπειρία σημαίνει συνέπεια

Αν ένα κουμπί με συγκεκριμένο χρώμα δηλώνει κύρια ενέργεια, πρέπει να διατηρεί την ίδια σημασία σε όλη την ιστοσελίδα. Αν οι σύνδεσμοι εμφανίζονται με έναν τρόπο, δεν πρέπει σε άλλη σελίδα να μοιάζουν με απλό κείμενο. Η συνέπεια μειώνει τον χρόνο προσαρμογής. Ο χρήστης αναγνωρίζει μοτίβα και κινείται με μεγαλύτερη σιγουριά. Αυτό ισχύει για κουμπιά, φόρμες, φίλτρα, μηνύματα, κάρτες υπηρεσιών και μικρές λεπτομέρειες όπως το πού βρίσκεται η επιστροφή στην προηγούμενη ενότητα.

Πρακτικό τεστ πέντε ερωτήσεων

  1. Μπορεί ένας νέος επισκέπτης να πει με μία πρόταση τι προσφέρει η σελίδα;
  2. Βρίσκει την κύρια ενέργεια χωρίς να ψάχνει σε πολλά σημεία;
  3. Καταλαβαίνει από τους τίτλους πού πρέπει να πάει για συγκεκριμένη πληροφορία;
  4. Μπορεί να συμπληρώσει τη φόρμα χωρίς αβεβαιότητα για τα πεδία;
  5. Παραμένει η εμπειρία καθαρή σε μικρή οθόνη και με απλή πλοήγηση πληκτρολογίου;

Αν μία απάντηση είναι «όχι», χρειάζεται διόρθωση πριν προστεθούν νέες λειτουργίες. Για μια ευρύτερη εικόνα της υπηρεσίας μπορείτε να δείτε τη σελίδα κατασκευής ιστοσελίδων.

Κίνδυνοι που κάνουν μια σελίδα να φαίνεται εύκολη αλλά να μην είναι

  • Εικονίδια χωρίς κείμενο, όταν το νόημά τους δεν είναι αυτονόητο.
  • Κρυφά μενού που δυσκολεύουν την πρόσβαση σε βασικές ενότητες.
  • Πολλά αναδυόμενα παράθυρα πριν ο χρήστης προλάβει να διαβάσει.
  • Αυτόματη κίνηση που αποσπά την προσοχή από το κύριο περιεχόμενο.
  • Μηνύματα λάθους που εξηγούν ότι «κάτι πήγε στραβά» χωρίς να λένε τι πρέπει να διορθωθεί.

Η ευχρηστία μετριέται με πραγματικές διαδρομές

Η πιο χρήσιμη δοκιμή δεν είναι να ρωτήσουμε αν η ιστοσελίδα «φαίνεται καλή», αλλά να ζητήσουμε από κάποιον να ολοκληρώσει συγκεκριμένη εργασία: να βρει μια υπηρεσία, να συγκρίνει επιλογές, να εντοπίσει στοιχεία επικοινωνίας ή να στείλει αίτημα. Παρατηρώντας πού σταματά, πού επιστρέφει πίσω και πού κάνει λάθος, εντοπίζονται προβλήματα που δεν φαίνονται σε μια στατική μακέτα. Η σχετική ενότητα για την οργάνωση της κατασκευής ιστοσελίδων μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά όταν σχεδιάζεται η συνολική διαδικασία.

Πότε η ιστοσελίδα μπορεί να χαρακτηριστεί πραγματικά φιλική

Όταν η πλοήγηση είναι προβλέψιμη, το περιεχόμενο διαβάζεται χωρίς κόπο, η προσβασιμότητα έχει ενσωματωθεί στη δομή και η φόρμα επικοινωνίας λειτουργεί καθαρά, η εμπειρία αποκτά συνοχή. Η φιλικότητα δεν προκύπτει από ένα μεμονωμένο χαρακτηριστικό. Είναι αποτέλεσμα πολλών μικρών αποφάσεων που μειώνουν την τριβή. Μια τέτοια ιστοσελίδα δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει τον χρήστη με την πολυπλοκότητά της· τον βοηθά να ολοκληρώσει αυτό που ήρθε να κάνει.

Μηνύματα συστήματος που μιλούν ανθρώπινα

Η φιλικότητα φαίνεται ιδιαίτερα όταν κάτι δεν εξελίσσεται όπως περίμενε ο επισκέπτης. Ένα μήνυμα σφάλματος πρέπει να εξηγεί τι συνέβη και τι μπορεί να κάνει στη συνέχεια. Αν μια αναζήτηση δεν βρει αποτέλεσμα, είναι προτιμότερο να προσφέρει προτάσεις ή επιστροφή σε ευρύτερη κατηγορία. Αν μια φόρμα δεν σταλεί, χρειάζεται να διατηρεί τα στοιχεία που συμπληρώθηκαν όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό. Τα μικρά αυτά σημεία μειώνουν την απογοήτευση και κάνουν την εμπειρία πιο ανθεκτική.

Προτεραιότητα στην κύρια ενέργεια χωρίς πίεση

Μια σελίδα μπορεί να καθοδηγεί χωρίς να πιέζει. Η κύρια ενέργεια πρέπει να ξεχωρίζει, αλλά δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται σε κάθε λίγες γραμμές. Ο επισκέπτης χρειάζεται πρώτα επαρκή πληροφορία για να αποφασίσει. Η σωστή θέση ενός κουμπιού εξαρτάται από το στάδιο κατανόησης: νωρίς όταν η ανάγκη είναι προφανής και ξανά μετά από κρίσιμες πληροφορίες όταν απαιτείται αξιολόγηση. Έτσι η πρόσκληση σε ενέργεια λειτουργεί ως φυσικό επόμενο βήμα και όχι ως εμπόδιο.

Η συντήρηση της ευχρηστίας

Ακόμη και μια προσεγμένη ιστοσελίδα μπορεί να γίνει δύσχρηστη όταν προστίθενται συνεχώς νέες επιλογές, ανακοινώσεις, κουμπιά και πρόσθετα πεδία. Χρειάζεται περιοδικός έλεγχος της δομής: ποια στοιχεία χρησιμοποιούνται, ποια έχουν πάψει να είναι χρήσιμα και ποια δημιουργούν διπλές διαδρομές. Η απλοποίηση δεν σημαίνει αφαίρεση σημαντικής πληροφορίας. Σημαίνει διατήρηση μιας καθαρής λογικής, ώστε κάθε νέα προσθήκη να έχει συγκεκριμένο ρόλο και να μην αυξάνει άσκοπα το γνωστικό βάρος.

Ευκολία επιστροφής και προσανατολισμού

Ο χρήστης δεν ακολουθεί πάντα τη διαδρομή που είχε προβλέψει ο σχεδιαστής. Μπορεί να ανοίξει μια εσωτερική σελίδα από αναζήτηση, να μετακινηθεί σε δεύτερη ενότητα και μετά να θέλει να επιστρέψει σε ευρύτερη κατηγορία. Η σελίδα πρέπει να του δίνει σαφείς τρόπους προσανατολισμού μέσα από τίτλους, μενού και σχετικούς συνδέσμους. Η επιστροφή δεν πρέπει να εξαρτάται από το κουμπί του προγράμματος περιήγησης. Όταν η αρχιτεκτονική παραμένει κατανοητή από οποιοδήποτε σημείο εισόδου, η εμπειρία γίνεται πιο φιλική και λιγότερο αγχωτική.