product portfolio

Product portfolio: τι περιλαμβάνει το χαρτοφυλάκιο προϊόντων μιας επιχείρησης

Με τον όρο product portfolio εννοούμε το σύνολο προϊόντων και υπηρεσιών που μια επιχείρηση προσφέρει ή αναπτύσσει, εξετασμένο ως μία συλλογή με κοινό επιχειρηματικό σκοπό. Δεν είναι απλώς κατάλογος εμπορικών ονομασιών. Για κάθε προϊόν χρειάζεται να καταλαβαίνουμε το κοινό του, την αξία που παρέχει, τη θέση του στον κύκλο ζωής και τη σχέση του με τις υπόλοιπες προσφορές. Ένα καλά περιγραμμένο χαρτοφυλάκιο βοηθά να φανούν κενά κάλυψης, αλληλοεπικαλύψεις και εξαρτήσεις χωρίς να συγχέεται η καταγραφή με την καθημερινή διαχείριση.

Τι θεωρείται προϊόν και τι υποστηρικτικό στοιχείο

Η πρώτη δυσκολία είναι τα όρια. Μια συνδρομητική υπηρεσία με δικό της κοινό είναι σαφής υποψήφια καταχώριση. Ένα υποσύστημα ελέγχου πρόσβασης, μια εσωτερική βάση δεδομένων ή ένα εργαλείο εξαγωγής αναφορών ίσως υπηρετούν πολλά προϊόντα χωρίς να αποτελούν τα ίδια ανεξάρτητη προσφορά. Αν τα βάλουμε όλα στην ίδια κατηγορία, η εικόνα γίνεται παραπλανητική. Καταγράφουμε λοιπόν τύπο αντικειμένου, τελικό χρήστη, εμπορική ή λειτουργική αξία και κρίσιμες εξαρτήσεις. Η ενιαία γλώσσα επιτρέπει δίκαιη σύγκριση.

Χαρτογράφηση σε οικογένειες και τμήματα κοινού

Ομαδοποιούμε τα προϊόντα ανά ανάγκη πελάτη, όχι υποχρεωτικά ανά τμήμα της εταιρείας. Σε μια επιχείρηση λογισμικού, δύο εργαλεία μπορεί να εξυπηρετούν το ίδιο πρόβλημα σε διαφορετικές επιχειρησιακές κλίμακες. Σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, διαφορετικές σειρές αγαθών μπορεί να συνδέονται με κοινή ανάγκη αγοράς αλλά διαφορετικούς προμηθευτές. Η ομαδοποίηση αναδεικνύει πού υπάρχει αληθινή επιλογή για τον πελάτη και πού οι ονομασίες καλύπτουν σχεδόν ταυτόσημες λύσεις.

Ένας χρηστικός χάρτης πρέπει να επιτρέπει απαντήσεις σε πρακτικά ερωτήματα: ποιο προϊόν καλύπτει μια συγκεκριμένη ανάγκη, ποια έκδοση υποστηρίζεται, τι διαφέρει από την επόμενη βαθμίδα και ποια διασύνδεση απαιτείται. Η παρουσίαση του συνόλου μπορεί να συνδυάζεται με ένα δέντρο προϊόντων, ώστε οι σχέσεις μεταξύ οικογενειών, εκδόσεων και υποσυστημάτων να είναι ορατές. Δεν υπάρχει ανάγκη πολύπλοκου διαγράμματος αν ένας καθαρός πίνακας απαντά στις ίδιες ερωτήσεις.

Οι διαστάσεις που αξίζει να περιλαμβάνει το μητρώο

• Ταυτότητα: μοναδικός κωδικός, δημόσια ονομασία, περιγραφή και σαφής κατηγορία.
• Κοινό: κύριος τύπος χρήστη, πρόβλημα που επιλύεται και τρόπος διάθεσης.
• Κύκλος ζωής: υπό ανάπτυξη, ενεργό, σε συντήρηση ή υπό οργανωμένη απόσυρση.
• Διαφοροποίηση: ποια ανάγκη καλύπτει καλύτερα από γειτονικά προϊόντα.
• Εξαρτήσεις: κοινές υποδομές, πηγές δεδομένων και απαραίτητες συνεργασίες.
• Τεκμηρίωση: ιδιοκτήτης πληροφορίας, τελευταία επαλήθευση και ανοιχτά ζητήματα.

Διαφορά από κατάλογο ιστοσελίδας και από απόθεμα

Ο δημόσιος κατάλογος εμφανίζει όσα χρειάζεται ο πελάτης για να επιλέξει. Το εσωτερικό χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει επιπλέον προϊόντα υπό δοκιμή, εξαρτήσεις, αποφάσεις συντήρησης και στοιχεία που δεν προορίζονται για προβολή. Το απόθεμα, αντίθετα, αφορά διαθέσιμες ποσότητες ή ικανότητα παροχής. Ένα προϊόν μπορεί να ανήκει στο χαρτοφυλάκιο αλλά να μην πωλείται προσωρινά. Αυτές οι διαφορές προστατεύουν από λάθη όταν συνδέουμε τον επιχειρηματικό χάρτη με την ψηφιακή παρουσίαση.

Πώς βοηθά στον σχεδιασμό επενδύσεων

Η συνολική εικόνα μάς επιτρέπει να εντοπίσουμε αν στηριζόμαστε δυσανάλογα σε μία οικογένεια, αν επαναλαμβάνουμε έργα και αν υπάρχουν σημαντικά κενά. Δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν πρέπει να εμφανίζει τα ίδια οικονομικά αποτελέσματα. Μια νέα πρόταση μπορεί να αξιολογείται για μάθηση και αποδοχή, ενώ μια ώριμη υπηρεσία για διατήρηση ποιότητας και σταθερότητα. Η διαχείριση χαρτοφυλακίου χρησιμοποιεί αυτές τις πληροφορίες για αποφάσεις πόρων· το χαρτοφυλάκιο παραμένει η δομημένη εικόνα των αντικειμένων.

Ψηφιακή ακρίβεια σε ονομασίες και στοιχεία

Όταν υπάρχουν σελίδες προϊόντων, διαφορετικά συστήματα μπορεί να εμφανίζουν ασύμβατα χαρακτηριστικά ή παρωχημένες διαθεσιμότητες. Ορίζουμε ποια είναι η αξιόπιστη πηγή για κάθε πεδίο. Οι ροές προϊόντων μεταφέρουν δεδομένα και γι' αυτό πρέπει να συμβαδίζουν με την κύρια καταχώριση, όχι να δημιουργούν δεύτερη εκδοχή της αλήθειας. Η δημόσια δομημένη περιγραφή προϊόντος επίσης οφείλει να συμφωνεί με το ορατό περιεχόμενο και δεν αντικαθιστά την εσωτερική διακυβέρνηση δεδομένων.

Παράδειγμα ταξινόμησης χωρίς αριθμούς που παραπλανούν

Ας υποθέσουμε ότι μια ομάδα διαθέτει λογισμικό κρατήσεων, διαχειριστικό πίνακα και υπηρεσία ειδοποιήσεων. Το λογισμικό κρατήσεων είναι το προϊόν που αντιλαμβάνεται ο πελάτης. Ο πίνακας μπορεί να είναι λειτουργία του, ενώ η υπηρεσία ειδοποιήσεων κοινή υποδομή που εξυπηρετεί και άλλες προσφορές. Αν καταχωριστούν και τα τρία ως ισότιμα προϊόντα, δημιουργείται ψευδής εικόνα μεγέθους. Με διακριτή ταξινόμηση εντοπίζουμε πραγματικές επιλογές πελάτη και τεχνικές εξαρτήσεις χωρίς να αλλοιώνουμε την αξία της υποδομής.

Πότε ενημερώνεται ο χάρτης;

Κάθε νέα έκδοση, συγχώνευση, αλλαγή κοινού ή απόσυρση είναι λόγος επανεξέτασης της αντίστοιχης καταχώρισης. Χρειάζεται επίσης περιοδικός έλεγχος ονομασιών, σχέσεων και ευθυνών. Ένα μητρώο που ενημερώνεται μόνο για να παρουσιαστεί στη διοίκηση χάνει γρήγορα τη χρησιμότητά του. Αρκεί μια σαφής διαδικασία με υπεύθυνο και καταγραφή σημαντικών αλλαγών, ώστε οι ομάδες πωλήσεων, υποστήριξης και ανάπτυξης να αναφέρονται στην ίδια πραγματικότητα.

Γρήγορος έλεγχος πληρότητας

1. Ξέρουμε ποια αντικείμενα είναι πραγματικά ανεξάρτητα προϊόντα;
2. Υπάρχει σαφής αντιστοίχιση από κάθε προϊόν σε κοινό και ανάγκη;
3. Αναγνωρίζουμε τις κοινές εξαρτήσεις, τις εκδόσεις και την τρέχουσα κατάστασή τους;
4. Συμφωνούν οι δημόσιες σελίδες με τα έγκυρα εσωτερικά δεδομένα;
5. Μπορεί κάποιος να εντοπίσει ποιος ενημερώνει και ποιος εγκρίνει μια αλλαγή;

Το χρήσιμο product portfolio δεν είναι μεγαλύτερο ή μικρότερο από μόνο του. Είναι αρκετά σαφές ώστε να γνωρίζουμε τι προσφέρουμε, σε ποιον, με ποιους περιορισμούς και με ποιες σχέσεις. Πάνω σε αυτή τη βάση γίνονται καλύτερες αποφάσεις βελτίωσης και, όταν χρειάζεται, στοχευμένη εκκαθάριση χαρτοφυλακίου.

Επικάλυψη ή χρήσιμη διαφοροποίηση;

Δύο παρόμοια προϊόντα δεν είναι υποχρεωτικά διπλά. Το ένα μπορεί να απευθύνεται σε αρχάριους που χρειάζονται απλότητα και το άλλο σε έμπειρες ομάδες που χρειάζονται πιο σύνθετους ελέγχους. Το ουσιώδες είναι να περιγράφεται η διαφορά με βάση ανάγκες και όχι μόνο τιμή ή εμπορική ονομασία. Αν ούτε η ομάδα ούτε οι πελάτες μπορούν να εξηγήσουν γιατί υπάρχουν δύο λύσεις, καταγράφουμε το ενδεχόμενο ενοποίησης. Δεν αποφασίζουμε όμως πριν αξιολογήσουμε τι θα χαθεί για κάθε ομάδα χρήσης.

Η συσχέτιση των προϊόντων με ευκαιρίες αγοράς

Ο χάρτης προσφορών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εντοπιστούν τμήματα κοινού που δεν εξυπηρετούνται σωστά. Δεν συνεπάγεται ότι πρέπει αυτομάτως να κατασκευαστεί νέο προϊόν για κάθε κενό. Μπορεί το κοινό να είναι μικρό, η ανάγκη να αντιμετωπίζεται επαρκώς από συνεργάτες ή η επέκταση να αποσπά κρίσιμους πόρους. Πρώτα ερευνούμε το πρόβλημα και μετά κρίνουμε αν ταιριάζει στο επιχειρηματικό μοντέλο. Η ύπαρξη κενής θέσης σε διάγραμμα δεν αποτελεί απόδειξη πραγματικής ζήτησης.

Διαχείριση αλλαγής ονομασίας ή ιδιοκτησίας

Αν ένα προϊόν μετονομαστεί, το εσωτερικό αναγνωριστικό πρέπει να διατηρεί τη συνέχεια των στοιχείων, ενώ οι δημόσιες περιγραφές χρειάζονται ελεγχόμενη ενημέρωση. Αν μια υπηρεσία μεταφερθεί σε άλλη ομάδα, η μεταφορά ευθύνης περιλαμβάνει τεκμηρίωση, δικαιώματα και σημεία επικοινωνίας. Στη δημόσια παρουσίαση πρέπει να αποφευχθούν ασυνεπείς τίτλοι και συνδέσεις που οδηγούν σε ξεπερασμένη πληροφόρηση. Η συνέπεια δεν εξασφαλίζεται μόνο με ένα νέο λογότυπο· χρειάζεται σαφής διαδικασία αλλαγών στις πηγές δεδομένων.

Ποιοι χρησιμοποιούν διαφορετικά την ίδια εικόνα

Η ομάδα πωλήσεων χρειάζεται ξεκάθαρες διαφορές προσφορών, η τεχνική ομάδα εξαρτήσεις και εκδόσεις, η υποστήριξη γνωστούς περιορισμούς και η διοίκηση συνολική σχέση με τους στόχους. Το κοινό μητρώο μπορεί να εμφανίζει διαφορετικές όψεις χωρίς να αντιγράφει ανεξέλεγκτα τα ίδια δεδομένα. Έτσι μειώνονται οι αντιφάσεις ανάμεσα σε παρουσιάσεις, εσωτερικούς πίνακες και ιστοσελίδες. Η τελική ευθύνη για κάθε κρίσιμη πληροφορία παραμένει συγκεκριμένη, ακόμη κι αν τη χρησιμοποιούν πολλές ομάδες.