Παράδειγμα διαδικτυακού μάρκετινγκ: από την αναζήτηση στην παραγγελία
Ένα πρακτικό παράδειγμα διαδικτυακού μάρκετινγκ είναι ένα μικρό ηλεκτρονικό κατάστημα κεραμικών που δημιουργεί έναν οδηγό επιλογής δώρου, προβάλλει τα σχετικά προϊόντα και επιτρέπει στον επισκέπτη να παραγγείλει χωρίς ασάφειες. Η ενέργεια συνδέει τρία πράγματα: πραγματική ερώτηση του αγοραστή, συγκεκριμένη απάντηση και ξεκάθαρη διαδικασία αγοράς. Το παράδειγμα που ακολουθεί είναι υποθετικό και εξηγεί τη μέθοδο· δεν αποτελεί πραγματική επιχειρηματική μελέτη ή υπόσχεση επιδόσεων.
Ποιο είναι το αρχικό πρόβλημα του καταστήματος;
Ο ιδιοκτήτης έχει προϊόντα με φωτογραφίες αλλά οι περιγραφές δεν εξηγούν τη χωρητικότητα, τη χρήση ή τη διαδικασία αποστολής. Άτομα που αναζητούν «χειροποίητο κεραμικό δώρο» δυσκολεύονται να συγκρίνουν. Η εύκολη αντίδραση θα ήταν να πληρωθεί μια διαφήμιση. Πριν από αυτό, όμως, χρειάζεται να αποκατασταθεί η πληροφορία που λείπει. Διαφορετικά ακόμη και οι κατάλληλοι επισκέπτες μπορεί να εγκαταλείψουν το κατάστημα.
Η πρώτη εργασία είναι να καταγραφούν οι συχνές απορίες με βάση πραγματικά διαθέσιμα στοιχεία προϊόντων. Στο υποθετικό μας σενάριο αυτές αφορούν διαστάσεις, φωτογραφίες λεπτομερειών, δυνατότητες χρήσης, συσκευασία και τρόπους παράδοσης. Ό,τι δεν είναι γνωστό δεν παρουσιάζεται ως βεβαιότητα. Έτσι προκύπτει η βάση του περιεχομένου χωρίς τεχνητές υποσχέσεις.
Πώς σχεδιάζεται η σελίδα που απαντά στην αναζήτηση;
Ο οδηγός δεν αρχίζει με επαναλαμβανόμενες λέξεις-κλειδιά. Προτείνει ένα πρακτικό κριτήριο επιλογής: για ποια χρήση προορίζεται το αντικείμενο, ποια χαρακτηριστικά πρέπει να επιβεβαιωθούν και ποιες ερωτήσεις έχει νόημα να θέσει κανείς πριν από την αγορά. Έπειτα παραπέμπει σε πραγματικά συναφή προϊόντα με ακριβείς περιγραφές. Οι φωτογραφίες βοηθούν, αλλά δεν υποκαθιστούν τις πληροφορίες που καθορίζουν την καταλληλότητα.
Η SEO (βελτιστοποίηση για μηχανές αναζήτησης, Search Engine Optimization) οργανώνει τον τίτλο, τις υποενότητες και τις χρήσιμες συνδέσεις ώστε ο αναγνώστης να βρίσκει εύκολα αυτό που ζητά. Δεν εγγυάται κατάταξη ούτε επιτρέπει να αναγράφονται ανύπαρκτες ιδιότητες. Περισσότερα για τον σχεδιασμό περιεχομένου υπάρχουν στον οδηγό στρατηγικής διαδικτυακού μάρκετινγκ.
Πώς συνδέεται η οργανική ενημέρωση με την προβολή;
Το κατάστημα μπορεί να παρουσιάσει ένα μικρό απόσπασμα του οδηγού στα κοινωνικά δίκτυα και να παραπέμψει στη σελίδα με τα κριτήρια επιλογής. Αν αποφασίσει να δοκιμάσει πληρωμένη προβολή, ορίζει συγκεκριμένο στόχο και σαφές όριο δαπάνης. Η διαφήμιση πρέπει να υπόσχεται μόνο ό,τι υπάρχει πραγματικά στη σελίδα προορισμού. Για παράδειγμα, δεν μπορεί να προβάλλεται «δωρεάν αποστολή» αν δεν έχει εγκριθεί τέτοια πολιτική.
Μπορεί ακόμη να στείλει ενημέρωση με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σε ανθρώπους που έχουν επιλέξει τη συγκεκριμένη επικοινωνία. Το μήνυμα χρειάζεται να είναι σχετικό, να οδηγεί σε λειτουργικό σύνδεσμο και να δίνει εύκολο τρόπο διακοπής λήψης. Η ίδια υπόσχεση πρέπει να παραμένει σταθερή σε όλα τα σημεία επαφής, ώστε ο πελάτης να μην αντιμετωπίζει αντικρουόμενες πληροφορίες.
Μικρό σχέδιο ενεργειών σε τέσσερις φάσεις
- Προετοιμασία: καταγραφή ερωτήσεων, έλεγχος πραγματικών στοιχείων, βελτίωση σελίδων προϊόντων.
- Δημοσίευση: παρουσίαση οδηγού με καλή πλοήγηση και συνδέσεις προς αντίστοιχες κατηγορίες.
- Διανομή: επιλογή κατάλληλων σημείων προβολής και μικρή, ελεγχόμενη δοκιμή αν υπάρχει διαθέσιμο ποσό.
- Ανασκόπηση: μελέτη αναζητήσεων, χρήσιμων επισκέψεων, ερωτήσεων αγοραστών και ολοκληρωμένων παραγγελιών.
Δεν υπάρχει λόγος να οριστεί καθολικά ο ίδιος αριθμός ημερών για όλες τις επιχειρήσεις. Ο χρόνος εξαρτάται από την ετοιμότητα των προϊόντων και τη διαθεσιμότητα της ομάδας. Κάθε φάση ολοκληρώνεται με συγκεκριμένο αποτέλεσμα: διορθωμένες περιγραφές, λειτουργικός οδηγός, καταγεγραμμένη δοκιμή και απόφαση για το επόμενο βήμα.
Ποιο αποτέλεσμα μετράμε και τι αποφεύγουμε;
Ο μεγάλος αριθμός επισκέψεων δεν είναι από μόνος του στόχος. Χρειάζεται να γνωρίζουμε αν ο οδηγός οδηγεί σε σχετικές σελίδες, αν υπάρχουν αιτήματα για διευκρινίσεις και αν ολοκληρώνονται παραγγελίες με ορθή ενημέρωση. Αν οι επισκέπτες αναζητούν διαστάσεις που δεν υπάρχουν στις περιγραφές, το πρώτο διορθωτικό βήμα είναι η συμπλήρωσή τους. Αν δυσκολεύονται στην πληρωμή, προτεραιότητα είναι ο έλεγχος της διαδικασίας αγοράς και όχι νέα διαφήμιση.
Η αξιολόγηση δεν απαιτεί επινοημένο ποσοστό επιτυχίας. Περιγράφουμε ποιες ενέργειες καταγράφονται και ποιες δεν μπορούν να αποδοθούν με βεβαιότητα σε συγκεκριμένο κανάλι. Μια αγορά μπορεί να προηγείται από πολλές επαφές, ενώ οι ρυθμίσεις απορρήτου επηρεάζουν τη διαθέσιμη εικόνα. Συνεπώς, χρησιμοποιούμε τις μετρήσεις για βελτίωση και όχι για να διηγούμαστε μια αυθαίρετη ιστορία επιτυχίας.
Τι αλλάζει αν η επιχείρηση παρέχει υπηρεσίες αντί για προϊόντα;
Η λογική μένει η ίδια, αλλά αλλάζει η απόφαση που καλείται να πάρει ο επισκέπτης. Ένας επαγγελματίας δεν χρειάζεται απαραίτητα καλάθι αγορών· μπορεί να χρειάζεται μια σελίδα που εξηγεί διαδικασία συνεργασίας, πληροφορίες πριν από το ραντεβού και ασφαλή τρόπο υποβολής αιτήματος. Ο στόχος γίνεται η κατάλληλη επικοινωνία, όχι η άμεση ηλεκτρονική συναλλαγή.
Αντίστοιχα αλλάζουν οι δείκτες και το περιεχόμενο. Στα προϊόντα δίνεται έμφαση στα χαρακτηριστικά, ενώ στις υπηρεσίες στη σαφήνεια του αντικειμένου και στην προσδοκώμενη διαδικασία. Για τη μετάβαση από το παράδειγμα σε οργανωμένο πρόγραμμα δράσης, χρήσιμο είναι ένα σχέδιο διαδικτυακού μάρκετινγκ που προσδιορίζει τους υπευθύνους και τις προϋποθέσεις εκτέλεσης.
Πώς θα μπορούσε να διατυπωθεί ένα χρήσιμο διαφημιστικό μήνυμα;
Στο υποθετικό κατάστημα, ένα έντιμο μήνυμα θα ενημέρωνε ότι ο επισκέπτης μπορεί να διαβάσει πρακτικά κριτήρια επιλογής κεραμικού δώρου και να δει διαθέσιμες περιγραφές. Δεν θα ισχυριζόταν ότι το προϊόν είναι «το καλύτερο στην αγορά» ούτε θα υποσχόταν παράδοση την επόμενη ημέρα χωρίς βεβαιωμένη δυνατότητα. Ο σκοπός είναι να συναντήσει την απορία του ανθρώπου με αληθινό περιεχόμενο.
Η σελίδα προορισμού πρέπει να συνεχίζει την ίδια συζήτηση. Αν η διαφήμιση μιλά για οδηγό δώρου αλλά οδηγεί στην αρχική σελίδα χωρίς σχετική ενότητα, η σύνδεση σπάει. Στην πράξη, κάθε αλλαγή μηνύματος συνοδεύεται από έλεγχο της διαδρομής μέχρι το προϊόν ή την επόμενη ερώτηση.
Πρακτικός πίνακας επιλογής της επόμενης ενέργειας
| Παρατήρηση | Εύλογη επόμενη κίνηση |
|---|---|
| Επαναλαμβάνονται απορίες για μέγεθος | Προσθέτουμε μετρήσεις που έχουν επαληθευτεί. |
| Ο οδηγός δεν οδηγεί σε προϊόντα | Διορθώνουμε την πλοήγηση και τις σχετικές συνδέσεις. |
| Οι ενδιαφερόμενοι δεν κατανοούν τη μεταφορά | Βελτιώνουμε την ενημέρωση για τους ισχύοντες όρους. |
| Τα μηνύματα προβολής παρερμηνεύονται | Αλλάζουμε τη διατύπωση πριν αυξήσουμε δαπάνη. |
Ο πίνακας δεν αποδίδει αριθμητική βελτίωση σε καμία ενέργεια. Συνδέει συγκεκριμένο πρόβλημα με εύλογη απόφαση, ώστε να μη μετατρέπεται η ανασκόπηση σε τυχαίες αλλαγές. Η αποτελεσματικότητα ελέγχεται στη συνέχεια με τα δεδομένα που μπορούν πράγματι να συλλεχθούν.
Πώς αποφεύγεται η σύγχυση ανάμεσα σε υπόθεση και αποτέλεσμα;
Είναι θεμιτό να προβλέψουμε ότι ένας καλύτερος οδηγός ίσως διευκολύνει την επιλογή. Δεν είναι θεμιτό να δηλώσουμε ότι αύξησε τις πωλήσεις προτού υπάρξουν δεδομένα. Στο παράδειγμα, ξεχωρίζουμε όσα δημιουργούνται από όσα χρειάζονται μέτρηση μετά τη δημοσίευση. Η ειλικρίνεια αυτή βοηθά την επιχείρηση να βελτιώνει την εργασία της χωρίς να κυνηγά επινοημένα επιτεύγματα.
Μια εύλογη απόφαση μπορεί επίσης να είναι η μη έναρξη διαφημίσεων μέχρι να λυθεί πρόβλημα διαθεσιμότητας ή πληρωμών. Η σωστή διάγνωση προηγείται της μεγαλύτερης προβολής. Έτσι το παράδειγμα διδάσκει σχεδιασμό και όχι απλώς καταγραφή ψηφιακών εργαλείων.
Πριν δημοσιευθεί ο οδηγός, ένα μέλος της ομάδας μπορεί να δοκιμάσει τη διαδικασία σαν νέος επισκέπτης: να ξεκινήσει από την ερώτηση, να επιλέξει προϊόν και να βρει τους όρους παραγγελίας. Όσα σημεία χρειάζονται προφορική εξήγηση καταγράφονται ως πιθανές βελτιώσεις. Πρόκειται για έναν απλό ποιοτικό έλεγχο της εμπειρίας, που συμπληρώνει τις μεταγενέστερες μετρήσεις χωρίς να προϋποθέτει εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Ποιο είναι το μάθημα του συγκεκριμένου παραδείγματος;
Το διαδικτυακό μάρκετινγκ λειτουργεί όταν η χρήσιμη πληροφορία, το σωστό κοινό και η πραγματική δυνατότητα εξυπηρέτησης συναντιούνται. Ο οδηγός επιλογής είναι ένα μέσο, όχι αυτοσκοπός. Χωρίς ακριβή στοιχεία προϊόντων και λειτουργική αγορά, η διανομή απλώς μεταφέρει το πρόβλημα σε περισσότερους επισκέπτες. Με σωστή βάση, όμως, ακόμη και μια περιορισμένη δοκιμή μπορεί να δώσει ουσιαστικά συμπεράσματα για τις ερωτήσεις και τις ανάγκες του κοινού.