Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

Σχεδιαστής διεπαφής χρήστη (UI)

Σχεδιαστής διεπαφής χρήστη (UI)

· Με δύο λόγια

Τι κάνει ο σχεδιαστής UI, πώς διαφέρει από τον UX designer και τι πρέπει να ζητήσετε σε παραδοτέα, προσβασιμότητα και έλεγχο..

Σχεδιαστής διεπαφής χρήστη (UI): ρόλος, δεξιότητες και κριτήρια επιλογής

Ο σχεδιαστής διεπαφής χρήστη μετατρέπει τις ανάγκες ενός ψηφιακού προϊόντος σε οθόνες, στοιχεία πλοήγησης και σαφείς οπτικούς κανόνες. Δεν αποφασίζει απλώς αν ένα κουμπί θα είναι μπλε ή στρογγυλό. Οργανώνει πώς παρουσιάζονται οι πληροφορίες, πώς φαίνονται οι διαθέσιμες ενέργειες και πώς διατηρείται η συνέπεια από την πρώτη έως την τελευταία οθόνη. Για μια επιχείρηση, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η διεπαφή δείχνει εντυπωσιακή, αλλά αν επιτρέπει στον επισκέπτη να καταλάβει γρήγορα τι μπορεί να κάνει, χωρίς σύγχυση και άσκοπα βήματα.

Τι ακριβώς σχεδιάζει ένας επαγγελματίας UI

Η διεπαφή χρήστη, γνωστή ως UI (Διεπαφή Χρήστη, User Interface), είναι το ορατό και διαδραστικό μέρος μιας εφαρμογής ή ιστοσελίδας. Περιλαμβάνει τυπογραφία, χρώματα, πεδία φόρμας, μηνύματα σφάλματος, μενού, κάρτες προϊόντων και αντιδράσεις όταν κάποιος πατά ένα στοιχείο. Ο σχεδιαστής ορίζει συστηματικά πώς λειτουργούν όλα αυτά μαζί. Για παράδειγμα, σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα πρέπει να είναι ευδιάκριτη η διαφορά ανάμεσα στην επιλογή μεγέθους, στην προσθήκη στο καλάθι και στην ολοκλήρωση παραγγελίας.

Η δουλειά αρχίζει πριν από την αισθητική επεξεργασία. Χρειάζεται κατανόηση του περιεχομένου, των διαθέσιμων επιλογών, των περιορισμών της συσκευής και των συνηθισμένων λαθών του χρήστη. Ένα όμορφο στιγμιότυπο δεν αποτελεί ολοκληρωμένη διεπαφή αν απουσιάζουν καταστάσεις φόρτωσης, επιβεβαιώσεις, ειδοποιήσεις αποτυχίας ή οι οθόνες που εμφανίζονται όταν δεν υπάρχουν δεδομένα.

UI και UX: δύο διαφορετικές αλλά συνδεδεμένες ειδικότητες

Η εμπειρία χρήστη, ή UX (Εμπειρία Χρήστη, User Experience), αφορά ολόκληρη τη διαδρομή ενός ανθρώπου μέσα σε ένα προϊόν. Εξετάζει τι χρειάζεται να πετύχει, πού δυσκολεύεται και πώς οργανώνεται η πορεία του. Η σχεδίαση UI εστιάζει στη συγκεκριμένη παρουσίαση και αλληλεπίδραση κάθε βήματος. Μπορεί λοιπόν η διαδρομή αγοράς να είναι λογική, αλλά η διεπαφή να δημιουργεί δυσκολία επειδή οι οδηγίες είναι ασαφείς.

Στα μικρότερα έργα ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να αναλάβει και τα δύο αντικείμενα. Στα μεγαλύτερα, οι ειδικότητες συνεργάζονται με αναλυτές, συντάκτες και προγραμματιστές. Για περισσότερη ανάλυση της πρώτης πλευράς, χρήσιμο συμπληρωματικό θέμα είναι ο σχεδιασμός εμπειρίας χρήστη. Η ουσία είναι να αξιολογούνται ξεχωριστά η οργάνωση της διαδρομής και η ποιότητα των ορατών στοιχείων.

Τα παραδοτέα που πρέπει να ζητά μια επιχείρηση

Ένα επαγγελματικό αποτέλεσμα δεν περιορίζεται σε εικόνες αρχικών σελίδων. Χρήσιμα παραδοτέα είναι η αποτύπωση των βασικών οθονών, οι εκδοχές για διαφορετικά πλάτη, ο κατάλογος επαναχρησιμοποιούμενων στοιχείων και οι οδηγίες για την απόκρισή τους. Στις φόρμες χρειάζονται παραδείγματα για έγκυρες και μη έγκυρες καταχωρίσεις. Στις λίστες προϊόντων, περιπτώσεις με πολλά, λίγα ή καθόλου αποτελέσματα.

Το σύστημα σχεδίασης περιγράφει κοινά μοτίβα: μεγέθη, αποστάσεις, τίτλους, κουμπιά, χρώματα καταστάσεων και συμπεριφορές. Έτσι, όταν προστεθεί νέα υπηρεσία, η νέα σελίδα μπορεί να ακολουθήσει την ίδια λογική χωρίς να ξεκινήσει από το μηδέν. Ζητήστε επίσης να διευκρινίζεται ποιος παραδίδει τα αρχεία, ποιος διατηρεί δικαίωμα επεξεργασίας και πώς ενημερώνονται οι αλλαγές μετά την υλοποίηση.

Προσβασιμότητα: η ευχρηστία δεν είναι μόνο αισθητική

Μια αποτελεσματική διεπαφή εξυπηρετεί ανθρώπους με διαφορετικές ανάγκες, συσκευές και συνθήκες χρήσης. Η επαρκής αντίθεση χρωμάτων, οι ορατές ενδείξεις εστίασης, οι κατανοητές ετικέτες πεδίων και οι σύνδεσμοι με σαφή ονομασία βοηθούν περισσότερους επισκέπτες. Η πληροφορία δεν πρέπει να μεταφέρεται μόνο με χρώμα, γιατί ένα κόκκινο περίγραμμα χωρίς μήνυμα δεν εξηγεί ποιο λάθος έγινε.

Σημαντική είναι και η δυνατότητα χειρισμού χωρίς ποντίκι. Μια αναδυόμενη επιλογή οφείλει να μπορεί να ανοίγει και να κλείνει με προβλέψιμο τρόπο, ενώ η σειρά μετακίνησης μεταξύ στοιχείων χρειάζεται λογική συνέχεια. Ο σχεδιαστής μπορεί να προδιαγράψει αυτές τις συμπεριφορές, όμως η πραγματική προσβασιμότητα επιβεβαιώνεται και στην τελική υλοποίηση, όχι μόνο σε μακέτες.

Πώς αλλάζει η διεπαφή σε κινητό και υπολογιστή

Η προσαρμογή σε μικρή οθόνη δεν σημαίνει απλώς μικρότερα γράμματα. Απαιτεί προτεραιότητες: ποια πληροφορία εμφανίζεται πρώτη, πόσο χώρο έχουν τα πεδία αφής και τι μεταφέρεται σε δευτερεύον μενού. Η σειρά των στοιχείων είναι συχνά πιο σημαντική από την ακριβή διάστασή τους. Μια φόρμα με πολλά πεδία μπορεί να χρειάζεται διακριτά στάδια σε μικρές συσκευές, χωρίς να κρύβει κρίσιμες πληροφορίες.

Ο έλεγχος πρέπει να εξετάζει και ενδιάμεσα πλάτη, μεγέθυνση κειμένου και περιστροφή συσκευής. Το ίδιο μενού μπορεί να λειτουργεί σωστά σε υπολογιστή αλλά να καλύπτει το βασικό περιεχόμενο σε κινητό. Για συναφή πρακτικά ζητήματα δείτε την υποστήριξη χρηστών πολλαπλών συσκευών, όπου η συνέπεια εμπειρίας αφορά περισσότερα από την εικόνα της σελίδας.

Η κατανόηση του περιεχομένου είναι επίσης στοιχείο σχεδίασης. Όταν οι περιγραφές υπηρεσιών είναι μακροσκελείς, ο σχεδιαστής χρειάζεται να προτείνει ιεράρχηση αντί να μικρύνει αδιάκριτα τη γραμματοσειρά. Στις φόρμες, ο σωστός τίτλος πεδίου μπορεί να μειώσει την ανάγκη επιπλέον επεξηγήσεων. Αυτές οι αποφάσεις απαιτούν συνεργασία με όποιον γνωρίζει το αντικείμενο της επιχείρησης, διαφορετικά η καλή αισθητική μπορεί να κρύψει ασάφειες αντί να τις λύσει.

Από το αρχικό προσχέδιο στο λειτουργικό προϊόν

Μια χρήσιμη πορεία ξεκινά από τη χαρτογράφηση των βασικών ενεργειών: αναζήτηση, εγγραφή, επικοινωνία ή αγορά. Ακολουθούν πρόχειρες διατάξεις που επιτρέπουν αλλαγές χωρίς μεγάλο κόστος. Μετά σχεδιάζονται οι αναλυτικές οθόνες, οι διαδραστικές καταστάσεις και ένα δοκιμαστικό μοντέλο που μπορεί να αξιολογηθεί πριν γραφτεί κώδικας.

Κατά τη συνεργασία με τους προγραμματιστές χρειάζεται παράδοση σαφών κανόνων και όχι μόνο στατικών εικόνων. Ένα μήνυμα αποτυχίας, για παράδειγμα, πρέπει να ορίζει πότε εμφανίζεται, τι εξηγεί και πώς ανακάμπτει ο χρήστης. Η τελική οπτική επιθεώρηση συγκρίνει το πραγματικό προϊόν με τη συμφωνημένη συμπεριφορά, αφήνοντας χώρο για βελτιώσεις που προέκυψαν από δοκιμές.

Πώς αξιολογείται ένα χαρτοφυλάκιο έργων

Μην κρίνετε τον επαγγελματία αποκλειστικά από εντυπωσιακές φωτογραφίες οθονών. Ζητήστε να περιγράψει ένα πρόβλημα, τις εναλλακτικές λύσεις που εξέτασε και τον λόγο της τελικής επιλογής του. Μια παρουσίαση που δείχνει πώς λύθηκε ένα δύσκολο πεδίο αναζήτησης αποκαλύπτει περισσότερα από δεκάδες διακοσμητικά εφέ.

Αξιολογήστε αν παρουσιάζονται διαφορετικές καταστάσεις του ίδιου στοιχείου, αν υπάρχει συνέπεια στην τυπογραφία και αν ο σχεδιαστής μπορεί να εξηγήσει επιλογές προσβασιμότητας. Ρωτήστε πώς συνεργάζεται με την ανάπτυξη, πώς τεκμηριώνει αλλαγές και τι θεωρεί έτοιμο προς παράδοση. Δεν απαιτείται κάθε προηγούμενο έργο να μοιάζει με το δικό σας· απαιτείται να διακρίνεται ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

Τι επηρεάζει τον χρόνο και την αμοιβή της σχεδίασης

Το εύρος της εργασίας εξαρτάται περισσότερο από τη λειτουργική πολυπλοκότητα παρά από τον αριθμό μοναδικών σελίδων. Μια απλή παρουσίαση υπηρεσιών έχει διαφορετικές ανάγκες από μια εφαρμογή με λογαριασμούς, δικαιώματα χρηστών και περίπλοκους πίνακες. Μετρούν επίσης η ωριμότητα του υπάρχοντος περιεχομένου, η διαθεσιμότητα τεχνικών προδιαγραφών και ο αριθμός των κύκλων αναθεώρησης.

Για συγκρίσιμες προσφορές ζητήστε χωριστή περιγραφή οθονών, παραλλαγών, διαδραστικών καταστάσεων, ελέγχων και τελικών αρχείων. Ένα φθηνότερο ποσό που αποκλείει τις οθόνες σφάλματος μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές εκκρεμότητες. Αντίστοιχα, ένα εκτενές σύστημα στοιχείων ίσως να μην χρειάζεται σε μικρό έργο. Η σωστή επιλογή ισορροπεί χρησιμότητα και πραγματικό πεδίο εφαρμογής.

Σύντομος έλεγχος πριν από την ανάθεση

  • Έχουν περιγραφεί οι τρεις σημαντικότερες ενέργειες που πρέπει να ολοκληρώνει ο επισκέπτης;
  • Υπάρχουν σχέδια για μικρές και μεγάλες οθόνες, καθώς και καταστάσεις σφάλματος;
  • Έχει προβλεφθεί έλεγχος προσβασιμότητας και πραγματικής αλληλεπίδρασης;
  • Είναι ξεκάθαρο ποιος εγκρίνει τις αλλαγές και πόσες αναθεωρήσεις περιλαμβάνονται;
  • Παραδίδονται επεξεργάσιμα αρχεία και οδηγίες ώστε το αποτέλεσμα να μπορεί να συντηρηθεί;

Ο σωστός σχεδιαστής UI προσφέρει κανόνες που κάνουν το προϊόν πιο κατανοητό, όχι μόνο μια ελκυστική πρώτη εντύπωση. Αν η επιχείρηση εξετάζει συνολικά την παρουσία της στο διαδίκτυο, συνδέστε αυτή την επιλογή και με τις αρχές της φιλικής προς τον χρήστη ιστοσελίδας, ώστε η αισθητική να υπηρετεί τη λειτουργία.