Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

ελληνικά

ελληνικά

· Με δύο λόγια

Πρακτικός οδηγός για ιστοσελίδες στα ελληνικά: τόνοι, μετάφραση, κωδικοποίηση, αναζήτηση, φόρμες και προσβάσιμη παρουσίαση..

Ελληνικά στο διαδίκτυο: σωστή γλώσσα, εύχρηστες σελίδες και αξιόπιστη αναζήτηση

Μια ιστοσελίδα στα ελληνικά δεν γίνεται πραγματικά χρηστική μόνο με τη μετάφραση των μενού. Χρειάζεται φυσική γλώσσα, σαφείς ονομασίες, σωστή εμφάνιση χαρακτήρων και περιεχόμενο που ανταποκρίνεται στις εκφράσεις του κοινού της. Η ποιότητα κρίνεται από το αν ένας άνθρωπος μπορεί να διαβάσει, να αναζητήσει και να ολοκληρώσει μια εργασία χωρίς να σκοντάφτει σε ακατανόητους όρους.

Τι σημαίνει ολοκληρωμένη ελληνική έκδοση ενός ιστοτόπου;

Η γλωσσική προσαρμογή περιλαμβάνει περισσότερα από τις κύριες παραγράφους. Εξετάζουμε τίτλους, πλήκτρα, φόρμες, μηνύματα σφάλματος, ημερομηνίες, επιβεβαιώσεις και οδηγίες. Μια φόρμα που εξηγεί ελληνικά τα πεδία αλλά εμφανίζει τελικό μήνυμα σε άλλη γλώσσα δημιουργεί αβεβαιότητα τη στιγμή που ο χρήστης περιμένει σαφή επιβεβαίωση.

Προτιμούμε ονομασίες που περιγράφουν ενέργεια: «Αποστολή αιτήματος» αντί για αόριστο «Υποβολή», όταν το νόημα χρειάζεται αποσαφήνιση. Ο σχεδιασμός επιτρέπει στους ανθρώπους να καταλάβουν τι πρόκειται να συμβεί πριν πατήσουν ένα πλήκτρο, ιδιαίτερα σε ενέργειες που δεν αναιρούνται εύκολα.

Πώς επιλέγουμε φυσικές λέξεις αντί για κατά λέξη μετάφραση

Η σωστή απόδοση στηρίζεται στα συμφραζόμενα. Ο όρος «λογαριασμός» μπορεί να αφορά πρόσβαση χρήστη ή οικονομική χρέωση. Η λέξη «καλάθι» έχει συγκεκριμένο νόημα σε ηλεκτρονικό κατάστημα, ενώ η ίδια λέξη σε μια εφαρμογή διαχείρισης εγγράφων μπορεί να μπερδεύει. Πριν μεταφράσουμε, εξετάζουμε τι προσπαθεί να κάνει ο επισκέπτης.

Δεν χρειάζεται να αποκλείονται όλοι οι ξενικοί όροι. Ορισμένοι χρησιμοποιούνται ευρέως σε τεχνικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, όταν υπάρχει κατανοητή ελληνική απόδοση, τη χρησιμοποιούμε και προσθέτουμε την τεχνική ονομασία μόνο αν βοηθά στην αναγνώριση της λειτουργίας ή στην επικοινωνία με υποστήριξη.

Τόνοι, κεφαλαία και αναζήτηση χωρίς αποκλεισμούς

Οι άνθρωποι γράφουν συχνά ερωτήματα με διαφορετικό τρόπο: με τόνο ή χωρίς, με κεφαλαία, με συντομογραφίες ή με παραλλαγές μιας λέξης. Ένα πεδίο αναζήτησης που βρίσκει μόνο ακριβώς την ίδια μορφή μπορεί να αποτύχει παρότι το ζητούμενο υπάρχει. Γι' αυτό σχεδιάζουμε αντιστοίχιση που σέβεται την ελληνική γραφή χωρίς να συγχέει άσχετες οντότητες.

Χρειάζεται όμως προσοχή: η αφαίρεση τόνων ή η εξομάλυνση χαρακτήρων είναι τεχνικό βοήθημα αντιστοίχισης, όχι άδεια να αλλοιώσουμε ονόματα στο δημοσιευμένο κείμενο. Στον τίτλο διατηρούμε την επίσημη μορφή της επωνυμίας και στις προτάσεις αναζήτησης μπορούμε να δεχόμαστε συνηθισμένες παραλλαγές.

Τι ρόλο παίζει η κωδικοποίηση χαρακτήρων;

Αν κείμενα εμφανίζονται ως αλλοιωμένα σύμβολα, πρέπει να ελεγχθεί η συμφωνία κωδικοποίησης ανάμεσα σε βάση δεδομένων, εφαρμογή και ιστοσελίδα. Η τεχνολογία Unicode επιτρέπει την αναπαράσταση ελληνικών χαρακτήρων, αλλά η ορθή αποθήκευση δεν εξασφαλίζεται όταν διαφορετικά τμήματα μιας εφαρμογής ερμηνεύουν τα ίδια δεδομένα με ασύμβατο τρόπο.

Η επιδιόρθωση δεν γίνεται με χειροκίνητη αντικατάσταση τυχαίων χαρακτήρων στη δημοσιευμένη σελίδα. Εντοπίζουμε το σημείο όπου αλλοιώνεται η μεταφορά, ελέγχουμε ένα μικρό ασφαλές δείγμα και προστατεύουμε τα αρχικά δεδομένα. Έτσι αποφεύγουμε να προκαλέσουμε νέες φθορές σε ονόματα, διευθύνσεις και περιγραφές.

Ελληνικό περιεχόμενο και μηχανές αναζήτησης

Οι επισκέπτες συχνά αναζητούν με φυσικές ερωτήσεις και όχι μόνο με μια μεμονωμένη λέξη. Μια σελίδα υπηρεσίας πρέπει να εξηγεί τι παρέχει, σε ποιον ταιριάζει και τι χρειάζεται πριν από την επικοινωνία. Η βελτιστοποίηση για μηχανές αναζήτησης, SEO (Βελτιστοποίηση για Μηχανές Αναζήτησης, Search Engine Optimization), βοηθά να παρουσιάζουμε κατανοητή δομή και περιγραφικούς τίτλους, χωρίς να θυσιάζουμε τη γλωσσική φυσικότητα.

Δεν προσθέτουμε την ίδια φράση μηχανικά σε κάθε επικεφαλίδα. Καλύπτουμε πραγματικές απορίες με διαφορετικό σκοπό, όπως οδηγίες εγκατάστασης, επιλογές υπηρεσιών ή συχνά προβλήματα. Για μια πιο συγκεκριμένη προσέγγιση υπάρχει ο εσωτερικός οδηγός ερωτήσεων για τη βελτιστοποίηση αναζήτησης στα ελληνικά.

Πώς προσαρμόζουμε ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου

Η επιλογή της γλώσσας στη διαχείριση δεν σημαίνει πάντα ότι έχει μεταφραστεί κάθε τμήμα της δημόσιας εμφάνισης. Ελέγχουμε το θέμα, τις επεκτάσεις, τα μηνύματα αγορών και τα αυτόματα ενημερωτικά μηνύματα. Ιδιαίτερη προσοχή θέλουν τα πεδία που προστίθενται αργότερα, επειδή μπορεί να παρακάμπτουν τις αρχικές γλωσσικές ρυθμίσεις.

Οι πλατφόρμες όπως το WordPress μπορούν να εξυπηρετήσουν ελληνόγλωσσες εγκαταστάσεις, αλλά η τελική ποιότητα εξαρτάται και από το θέμα και τις επεκτάσεις που χρησιμοποιούνται. Σχετικές αρχικές πληροφορίες προσφέρει η σελίδα WordPress στα ελληνικά. Δεν θεωρούμε ποτέ ότι μια μεταφρασμένη διεπαφή απαλλάσσει από δοκιμή πραγματικών διαδρομών χρήσης.

Πρακτικός έλεγχος μιας ελληνόγλωσσης φόρμας

  1. Συμπληρώνουμε κείμενο με τόνους, διπλά επώνυμα και σημεία στίξης.
  2. Ελέγχουμε αν υπάρχουν σαφείς οδηγίες για τα υποχρεωτικά πεδία.
  3. Προκαλούμε σκόπιμα ένα σφάλμα και εξετάζουμε αν η περιγραφή του βοηθά πραγματικά.
  4. Ολοκληρώνουμε τη διαδικασία από κινητό και ελέγχουμε την τελική επιβεβαίωση.
  5. Εξετάζουμε αν τα στοιχεία εμφανίζονται σωστά στον παραλήπτη και στην αποθήκευση.

Ο έλεγχος δεν περιορίζεται στην ορθογραφία. Πρέπει να διαπιστώνει ότι όσα πληκτρολογεί ο επισκέπτης αποθηκεύονται και επιστρέφονται χωρίς αλλοίωση. Ειδικά σε εφαρμογές με διαφορετικά υποσυστήματα, το τελικό μήνυμα μπορεί να είναι σωστό ενώ η αποθηκευμένη εγγραφή περιέχει πρόβλημα.

Προσβασιμότητα και καθαρή ανάγνωση

Επιλέγουμε ευανάγνωστες γραμματοσειρές που περιλαμβάνουν σωστά ελληνικά γράμματα και τονισμούς. Προσέχουμε αποστάσεις γραμμών, αντίθεση και σαφή ιεραρχία επικεφαλίδων. Οι χρήστες συσκευών ανάγνωσης οθόνης ωφελούνται όταν η γλώσσα της σελίδας δηλώνεται σωστά και τα πλήκτρα έχουν περιγραφικές ονομασίες.

Αποφεύγουμε επίσης εικόνες που περιέχουν το μοναδικό αντίγραφο μιας σημαντικής οδηγίας. Το βασικό κείμενο πρέπει να είναι προσβάσιμο και ως κανονικό περιεχόμενο. Έτσι μπορεί να μεγεθυνθεί, να αντιγραφεί, να αναγνωστεί από βοηθητική τεχνολογία και να ενημερωθεί χωρίς επεξεργασία γραφικών.

Πώς διατηρούμε τη συνέπεια καθώς μεγαλώνει ο ιστότοπος;

Δημιουργούμε μικρό γλωσσάρι για όρους που επανέρχονται σε μενού και διαδικασίες. Ορίζουμε ποια απόδοση χρησιμοποιείται για κάθε λειτουργία και καταγράφουμε παραδείγματα. Όταν αλλάζει μια υπηρεσία, εξετάζουμε τις σχετικές σελίδες και τα μηνύματα αντί να διορθώνουμε μόνο το κεντρικό άρθρο.

Εάν υπάρχουν διαφορετικοί συντάκτες, η επιμέλεια πρέπει να προστατεύει τη φυσική γλώσσα χωρίς να επιβάλλει άκαμπτη ομοιομορφία. Οι οδηγίες ύφους λειτουργούν ως κοινό πλαίσιο, όχι ως λόγος να γεμίζουν όλα τα κείμενα με ίδιες εισαγωγές και αόριστες υποσχέσεις.

Πότε απαιτείται ξεχωριστή μετάφραση και πότε νέα συγγραφή;

Η πιστή μετάφραση είναι χρήσιμη σε ορισμένα τεχνικά ή συμβατικά κείμενα όπου οι όροι πρέπει να αντιστοιχούν με ακρίβεια. Σε κείμενα εξυπηρέτησης ή ενημέρωσης μπορεί να χρειάζεται νέα διατύπωση με βάση τις απορίες του ελληνόφωνου κοινού. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τον σκοπό του κειμένου και από το ποια στοιχεία δεν επιτρέπεται να αλλάξουν.

Εξετάζουμε ακόμη τη σειρά των στοιχείων: μια οδηγία που θεωρεί γνωστή κάποια υπηρεσία άλλης χώρας μπορεί να απαιτεί επιπλέον επεξήγηση για τον τοπικό αναγνώστη. Δεν προσθέτουμε όμως αυθαίρετα στοιχεία για το πώς λειτουργούν θεσμοί ή υπηρεσίες στην Ελλάδα. Τέτοιες πληροφορίες χρειάζονται ξεχωριστή επαλήθευση πριν παρουσιαστούν ως οδηγίες.

Πώς ελέγχουμε πραγματικούς όρους αναζήτησης;

Μπορούμε να μελετήσουμε ανώνυμα συγκεντρωτικά ερωτήματα που έχουν πληκτρολογηθεί στον ιστότοπο, όταν υπάρχει νόμιμη και κατάλληλη συλλογή τους. Αναζητούμε λέξεις που δεν αντιστοιχίστηκαν, συγχύσεις ονομάτων και συχνές εναλλακτικές γραφές. Στη συνέχεια βελτιώνουμε τις προτάσεις αναζήτησης και δοκιμάζουμε αν η νέα συμπεριφορά παραμένει ακριβής. Δεν χρειάζεται να αποθηκεύουμε περιττά προσωπικά στοιχεία για να βελτιώσουμε τη χρηστικότητα.

Το ουσιαστικό αποτέλεσμα για τον επισκέπτη

Ένας καλά οργανωμένος ελληνόγλωσσος ιστότοπος βοηθά τον άνθρωπο να εμπιστεύεται αυτά που διαβάζει, να χρησιμοποιεί σωστά τη φόρμα και να βρίσκει σχετικές πληροφορίες με φυσικές λέξεις. Η προσεγμένη γλώσσα, η λειτουργική αναζήτηση και η τεχνική ακεραιότητα των χαρακτήρων είναι αλληλένδετα. Μόνο όταν λειτουργούν μαζί η γλωσσική προσαρμογή ξεπερνά την απλή μετάφραση.