Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

γιατί το δικτυακό μάρκετινγκ είναι κακό

γιατί το δικτυακό μάρκετινγκ είναι κακό

· Με δύο λόγια

Πώς διαφέρει το πολυεπίπεδο μάρκετινγκ από το διαδικτυακό και ποια οικονομικά, συμβατικά και οργανωτικά σημεία θέλουν έλεγχο..

Γιατί το δικτυακό μάρκετινγκ θεωρείται κακό και πώς αξιολογείται με ασφάλεια

Ο όρος «δικτυακό μάρκετινγκ» χρησιμοποιείται με διαφορετικές σημασίες. Συχνά περιγράφει πωλήσεις μέσω δικτύου συνεργατών και πολυεπίπεδο μάρκετινγκ, ενώ άλλοτε συγχέεται με το διαδικτυακό μάρκετινγκ, δηλαδή την προώθηση προϊόντων στο ίντερνετ. Η κριτική ότι είναι «κακό» αφορά κυρίως επιχειρηματικά μοντέλα στα οποία ο συμμετέχων πιέζεται να στρατολογεί νέα μέλη, να αγοράζει απόθεμα ή να αποδέχεται υπερβολικές προσδοκίες κέρδους. Δεν σημαίνει ότι κάθε δίκτυο πωλήσεων είναι όμοιο ή ότι η ψηφιακή διαφήμιση λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο.

Πρώτα ξεχωρίστε δύο εντελώς διαφορετικές έννοιες

Στο διαδικτυακό μάρκετινγκ μια επιχείρηση επικοινωνεί μέσω ιστοτόπου, αναζήτησης, ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή κοινωνικών πλατφορμών. Στο πολυεπίπεδο μάρκετινγκ ο τρόπος διάθεσης και αμοιβής βασίζεται σε συμμετέχοντες που μπορεί να πουλούν προϊόντα και να δημιουργούν δίκτυα συνεργατών. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα για προβολή, αλλά από πού προέρχεται πραγματικά η αμοιβή και ποιος αναλαμβάνει το κόστος. Η σύγχυση των ορισμών οδηγεί εύκολα σε λάθος συμπέρασμα.

Αν κάποιος σας μιλά γενικά για «εργασία μέσω δικτύου», ζητήστε να εξηγήσει γραπτώς το προϊόν, την αμοιβή, τα έξοδα και τις υποχρεώσεις. Μην αρκεστείτε σε ετικέτες όπως «συνεργασία», «ανεξάρτητη επιχειρηματικότητα» ή «παθητικό εισόδημα». Οι λέξεις δεν αντικαθιστούν τους πραγματικούς όρους. Για την απλή έννοια του διαδικτυακού μάρκετινγκ υπάρχει διαφορετικός οδηγός, ώστε να μην μπερδεύονται τα δύο θέματα.

Από πού προκύπτει η βασική ανησυχία

Η πιο ουσιαστική διάκριση είναι ανάμεσα σε έσοδα από πραγματικές πωλήσεις προς τελικούς πελάτες και σε αμοιβές που εξαρτώνται ουσιαστικά από την προσέλκυση νέων συμμετεχόντων. Όταν η έμφαση πέφτει συνεχώς στις εγγραφές και όχι στη χρησιμότητα ενός προϊόντος, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Εξετάστε αν υπάρχουν άνθρωποι εκτός του δικτύου που θέλουν πραγματικά να αγοράσουν στις συγκεκριμένες τιμές. Αν δεν μπορεί να εξηγηθεί πώς δημιουργείται ανεξάρτητη ζήτηση, δεν υπάρχει ασφαλής βάση για απόφαση.

Ένας δεύτερος κίνδυνος είναι η μεταφορά επιχειρηματικού ρίσκου στον νέο συνεργάτη. Υποχρεωτικές αγορές, έξοδα εκπαίδευσης, πακέτα εκκίνησης και πίεση για διαρκή ανανέωση αποθέματος μπορούν να δημιουργήσουν υποχρεώσεις πριν υπάρξουν πραγματικοί πελάτες. Η απλή επίδειξη πιθανών προμηθειών δεν δείχνει το καθαρό αποτέλεσμα μετά τα έξοδα. Για να κρίνετε μια πρόταση, πρέπει να εξεταστεί ολόκληρη η οικονομική ροή και όχι μόνο το υποθετικό έσοδο.

Βήματα ελέγχου πριν από οποιαδήποτε δέσμευση

  • Ζητήστε πλήρη περιγραφή του προϊόντος και ελέγξτε αν θα είχε αξία για κάποιον που δεν σκοπεύει να γίνει συνεργάτης.
  • Καταγράψτε όλα τα πιθανά έξοδα: εγγραφή, υποχρεωτικές αγορές, αποστολές, εκδηλώσεις, υλικό και συντήρηση συμμετοχής.
  • Ελέγξτε γραπτώς πώς υπολογίζονται οι αμοιβές από πραγματικές πωλήσεις και ποιο ρόλο παίζουν οι εγγραφές νέων μελών.
  • Ζητήστε τεκμηρίωση για κάθε υπόσχεση εισοδήματος και πληροφορίες για τη συνηθισμένη, όχι την εξαιρετική, εμπειρία συμμετεχόντων.
  • Διαβάστε όρους επιστροφών, ακύρωσης και εξόδου, ειδικά αν θα διατηρείτε προϊόντα που δεν μπορείτε να διαθέσετε.
  • Συζητήστε τη σύμβαση με ανεξάρτητο κατάλληλο σύμβουλο πριν δεσμεύσετε χρήματα ή προσωπικές σχέσεις.

Το αποτέλεσμα του ελέγχου πρέπει να είναι ένα μικρό γραπτό αρχείο που περιλαμβάνει τις απαντήσεις και όσα ακόμη λείπουν. Μη συμπληρώνετε κενά με προφορικές διαβεβαιώσεις. Αν δεν δίνονται ξεκάθαρα στοιχεία, η έλλειψη πληροφοριών είναι από μόνη της λόγος να μην προχωρήσετε άμεσα. Η απόφαση χρειάζεται να μπορεί να σταθεί ακόμη και χωρίς ενθουσιασμό, πίεση ομάδας ή υποσχέσεις γρήγορης αλλαγής ζωής.

Πώς εξετάζονται οι υποσχέσεις κέρδους

Μια ιστορία ιδιαίτερα επιτυχημένου συμμετέχοντος δεν εξηγεί τι θα συμβεί στον μέσο νέο συνεργάτη. Ρωτήστε αν τα παρουσιαζόμενα ποσά είναι μικτά ή καθαρά, ποια έξοδα έχουν αφαιρεθεί και τι χρονική προσπάθεια απαιτούν. Εξετάστε αν οι πληροφορίες περιλαμβάνουν ανθρώπους που έφυγαν ή δεν είχαν έσοδα. Αν οι απαντήσεις αφορούν μόνο κορυφαίες περιπτώσεις, δεν μπορείτε να υπολογίσετε ρεαλιστικά το δικό σας ενδεχόμενο αποτέλεσμα.

Σκεφτείτε επίσης την πώληση ως κανονική εργασία: εύρεση πελατών, εξυπηρέτηση, πιθανές επιστροφές και χρόνο που αφιερώνεται. Οι κοινωνικές σχέσεις δεν είναι ανεξάντλητη αγορά. Αν η πρόταση στηρίζεται στο να μετατρέπετε συνεχώς φίλους και συγγενείς σε υποψήφιους συνεργάτες, αξιολογήστε και το προσωπικό κόστος. Η πίεση προς κοντινούς ανθρώπους μπορεί να βλάψει την εμπιστοσύνη ακόμη κι όταν δεν υπάρξει οικονομική απώλεια.

Πρακτικό φίλτρο κινδύνου πριν απαντήσετε «ναι»

Αν σας ζητούν άμεση πληρωμή για να «μη χαθεί η θέση», αν αποφεύγουν γραπτές απαντήσεις, αν η παρουσίαση περιστρέφεται γύρω από στρατολόγηση ή αν ο πραγματικός αγοραστής του προϊόντος φαίνεται να είναι κυρίως ο ίδιος ο συνεργάτης, η ασφαλέστερη κίνηση είναι να σταματήσετε και να ερευνήσετε. Δεν αρκεί ένα από αυτά τα σημεία για να χαρακτηριστεί νομικά ένα συγκεκριμένο σχήμα. Αποτελούν όμως σαφή προειδοποίηση ότι χρειάζεται ανεξάρτητη αξιολόγηση πριν αναληφθεί ρίσκο.

Ελέγξτε επίσης αν η αποχώρηση επιτρέπεται χωρίς υπερβολικές δεσμεύσεις, τι γίνεται με αδιάθετα προϊόντα και ποιοι όροι εφαρμόζονται αν δεν επιτευχθούν οι στόχοι. Η ύπαρξη πραγματικού προϊόντος δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι μια συγκεκριμένη δομή αποζημίωσης είναι ορθή. Η οικονομική λογική του μοντέλου πρέπει να εξετάζεται συνολικά και με βάση την πραγματική λειτουργία του.

Εναλλακτικές χωρίς εξάρτηση από προσλήψεις μελών

Αν ο στόχος είναι να αποκτήσετε μια δραστηριότητα πωλήσεων, εξετάστε εργασία ή συνεργασία με σαφή αμοιβή, συγκεκριμένες ευθύνες και κατανοητούς όρους. Αν θέλετε να διαθέσετε δικό σας προϊόν, μπορείτε να μελετήσετε μια απλή εμπορική διαδικασία με πραγματικούς πελάτες, χωρίς να απαιτείται συνεχής εγγραφή νέων ανθρώπων. Για την οργάνωση της ψηφιακής προβολής μιας κανονικής επιχείρησης, τα κριτήρια είναι διαφορετικά: προσφορά, εξυπηρέτηση, περιεχόμενο και μετρήσιμη επικοινωνία.

Καμία εναλλακτική δεν είναι χωρίς κόπο ή ρίσκο. Η διαφορά είναι ότι μπορείτε να διαμορφώσετε μια απόφαση με βάση πραγματική ζήτηση, ελέγξιμο κόστος και ικανότητα εξυπηρέτησης. Μην μεταφέρετε τα χρήματα ή τις σχέσεις σας σε ασαφείς δεσμεύσεις επειδή μια παρουσίαση φαίνεται πειστική. Ένας αξιόπιστος συνεργάτης πρέπει να σας αφήνει τον χρόνο και τις πληροφορίες που χρειάζεστε για ανεξάρτητη κρίση.

Υπολογίστε το καθαρό αποτέλεσμα πριν εντυπωσιαστείτε από προμήθειες

Δημιουργήστε ένα απλό φύλλο με τέσσερις στήλες: έσοδα από πραγματικές πωλήσεις, κόστος αγοράς προϊόντων, λοιπά έξοδα και χρόνο εργασίας. Προσθέστε χωριστά τυχόν υποχρεώσεις που συνεχίζονται ακόμη και όταν δεν πραγματοποιούνται πωλήσεις. Αν μια εταιρεία παρουσιάζει προμήθειες χωρίς να εξηγεί με ποιο τρόπο προκύπτουν ή τι απαιτείται για να παραμείνει κάποιος ενεργός, δεν έχετε ακόμη επαρκή εικόνα για απόφαση.

Η προσωπική αποτίμηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη και το ενδεχόμενο μηδενικών πωλήσεων. Ρωτήστε τι ακριβώς θα οφείλετε τότε, αν μπορείτε να επιστρέψετε προϊόντα και πόσο εύκολα θα τερματίσετε τη συμμετοχή. Μην προσθέτετε στον σχεδιασμό υποθετικούς νέους συνεργάτες ως βέβαιη πηγή εισοδήματος. Ο υπολογισμός είναι εργαλείο αυτοπροστασίας, όχι πρόβλεψη ότι η πρόταση θα επιτύχει.

Απαντήσεις σε συχνές ερωτήσεις

Είναι όλα τα δίκτυα πωλήσεων απάτη;

Όχι. Η αξιολόγηση αφορά το συγκεκριμένο μοντέλο, τον τρόπο αμοιβής, τις πραγματικές πωλήσεις και τις υποχρεώσεις των συμμετεχόντων.

Ποιο είναι το πιο σημαντικό έγγραφο πριν συμμετάσχω;

Οι πλήρεις συμβατικοί και οικονομικοί όροι, μαζί με τεκμηρίωση για το πώς προκύπτουν οι αμοιβές και τα έξοδα.

Πότε πρέπει να αποχωρήσω από τη συζήτηση;

Όταν υπάρχει πίεση άμεσης απόφασης και δεν δίνονται γραπτά στοιχεία για τα βασικά οικονομικά και λειτουργικά ερωτήματα.

Αρκεί η ύπαρξη προϊόντος για να θεωρείται ασφαλές το μοντέλο;

Όχι. Χρειάζεται να εξεταστεί αν υπάρχει πραγματική ζήτηση και πώς κατανέμονται κέρδη, δαπάνες και κίνητρα.

Είναι το διαδικτυακό μάρκετινγκ το ίδιο πράγμα;

Όχι. Το διαδικτυακό μάρκετινγκ είναι τρόπος επικοινωνίας και προώθησης, ενώ το πολυεπίπεδο μάρκετινγκ περιγράφει δομή διανομής και αμοιβής.