Γιατί το δικτυακό μάρκετινγκ θεωρείται κακό και πότε πρέπει να ανησυχήσετε
Η ερώτηση «γιατί το δικτυακό μάρκετινγκ είναι κακό» αναφέρεται συνήθως στο πολυεπίπεδο μάρκετινγκ: πωλήσεις μέσω δικτύου ανεξάρτητων συνεργατών, όπου συχνά υπάρχει και ανταμοιβή για την ανάπτυξη ομάδας. Δεν είναι συνώνυμο της διαφήμισης στο διαδίκτυο. Η κριτική αφορά κυρίως την πιθανή υπερτίμηση των εισοδημάτων, τα έξοδα συμμετοχής, την πίεση στρατολόγησης και τη δυσκολία διαπίστωσης πραγματικού κέρδους. Δεν είναι όμως κάθε μορφή άμεσης πώλησης παράνομη ή επιζήμια. Το κρίσιμο είναι πώς δημιουργείται και πώς μοιράζεται το οικονομικό όφελος.
Τι σημαίνει «δίκτυο» σε αυτό το επιχειρηματικό μοντέλο
Ένα πολυεπίπεδο σύστημα μπορεί να συνδέει την αμοιβή κάποιου τόσο με τις δικές του πωλήσεις όσο και με τη δραστηριότητα συνεργατών που έχει εντάξει. Η ύπαρξη δικτύου από μόνη της δεν αποδεικνύει απάτη. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η προσοχή μετατοπίζεται από την πώληση σε πραγματικούς καταναλωτές προς τη διαρκή προσέλκυση νέων συμμετεχόντων. Τότε ο υποψήφιος χρειάζεται να εξετάσει αν το προϊόν αγοράζεται επειδή έχει αξία στην αγορά ή επειδή η αγορά αποτελεί προϋπόθεση για βαθμίδα, προμήθεια ή αποδοχή στην ομάδα.
Γιατί οι υποσχέσεις εύκολου εισοδήματος είναι επισφαλείς
Μια δημόσια παρουσίαση μπορεί να δείχνει επιτυχημένους συνεργάτες, ακριβές αγορές ή τον τρόπο ζωής λίγων προσώπων. Αυτές οι ιστορίες δεν αποτυπώνουν κατ' ανάγκη την εμπειρία ενός συνηθισμένου συμμετέχοντος. Η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου επισημαίνει στις οδηγίες της ότι οι ισχυρισμοί εισοδήματος πρέπει να βασίζονται σε αξιόπιστα στοιχεία για την τυπική εμπειρία και να λαμβάνουν υπόψη τις δαπάνες. Η αφήγηση «όποιος προσπαθεί, κερδίζει» δεν αρκεί ως απόδειξη. Πριν αποφασίσετε, ζητήστε να δείτε όχι απλώς ακαθάριστες προμήθειες αλλά τεκμηριωμένο καθαρό οικονομικό αποτέλεσμα.
Ποια κόστη μπορούν να κρύβονται πίσω από την εγγραφή
Ένα αρχικό πακέτο μπορεί να είναι μόνο η αρχή. Διερευνήστε πιθανές επαναλαμβανόμενες αγορές προϊόντων, συμμετοχές σε συναντήσεις, μετακινήσεις, υλικά προώθησης, εκπαιδεύσεις και συνδρομές σε συστήματα. Προσθέστε τον χρόνο που απαιτείται για τηλεφωνήματα, παρουσιάσεις και υποστήριξη ομάδας. Ο χρόνος δεν είναι πάντα λογιστική δαπάνη αλλά έχει κόστος ευκαιρίας: θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε άλλη εργασία. Αν το σχήμα παρουσιάζει μόνο έσοδα, το συμπέρασμα για την κερδοφορία είναι αναγκαστικά ελλιπές. Η ορθή σύγκριση γίνεται μετά την αφαίρεση όλων των πραγματικών δαπανών.
Πότε η στρατολόγηση γίνεται βασικό προειδοποιητικό σημάδι
Παρατηρήστε πώς γίνεται η συζήτηση. Ο εκπρόσωπος ενδιαφέρεται κυρίως να πουλήσει ένα χρήσιμο προϊόν σε ανθρώπους που δεν συμμετέχουν στο δίκτυο ή προσπαθεί να σας πείσει να φέρετε φίλους και συγγενείς; Υπάρχει εύλογη ζήτηση ανεξάρτητων αγοραστών; Πρέπει να αγοράζετε αποθέματα για να διατηρήσετε κάποια βαθμίδα; Οι απαντήσεις φωτίζουν τα κίνητρα του συστήματος. Η Επιτροπή Εμπορίου εξηγεί ότι η αξιολόγηση μιας ενδεχόμενης πυραμιδικής δομής απαιτεί εξέταση των πραγματικών αμοιβών και συμπεριφορών, όχι μόνο των περιγραφών που χρησιμοποιεί η εταιρεία.
Πίνακας ελέγχου πριν από οποιαδήποτε δέσμευση
| Ερώτηση | Ασφαλέστερο στοιχείο | Ανησυχητική απάντηση |
|---|---|---|
| Από πού προέρχονται οι αμοιβές; | Σαφείς πραγματικές πωλήσεις σε τελικούς πελάτες | Αόριστες ανταμοιβές ένταξης νέων μελών |
| Ποιο είναι το καθαρό κέρδος; | Στοιχεία εσόδων και αναλυτικών εξόδων | Φωτογραφίες επιτυχίας χωρίς λογαριασμό |
| Μπορώ να αποχωρήσω; | Γραπτοί όροι επιστροφής και ακύρωσης | Πίεση για άμεση απόφαση |
| Υπάρχει πραγματική αγορά; | Ζήτηση από μη συμμετέχοντες πελάτες | Αγορές κυρίως από το ίδιο το δίκτυο |
| Τι υποχρεώσεις αναλαμβάνω; | Πλήρης γραπτή σύμβαση | Αλλαγές όρων μόνο προφορικά |
Η απάντηση σε κάθε γραμμή είναι πιο χρήσιμη από τη συνολική εντύπωση μιας παρουσίασης. Μην αρκεστείτε στην περιγραφή κάποιου που κερδίζει από τη δική σας εγγραφή. Ζητήστε στοιχεία που μπορείτε να ελέγξετε ανεξάρτητα.
Οι προσωπικές σχέσεις ως επιχειρηματικός πόρος
Σε πολλές ομάδες ο νέος συνεργάτης καλείται να ξεκινήσει από γνωστούς. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει αμήχανες καταστάσεις όταν η άρνηση αγοράς ερμηνεύεται ως έλλειψη υποστήριξης ή όταν οι επαγγελματικές συζητήσεις εισχωρούν συστηματικά σε προσωπικές σχέσεις. Επιπλέον, ένας φίλος μπορεί να αγοράσει κάτι από ευγένεια και όχι επειδή το χρειάζεται, γεγονός που δίνει παραπλανητική εικόνα ζήτησης. Σκεφτείτε από πριν ποια όρια θέλετε να διατηρήσετε. Μια επιχειρηματική ευκαιρία που απαιτεί να δοκιμάζετε διαρκώς τις προσωπικές σας σχέσεις χρειάζεται ιδιαίτερα προσεκτική αξιολόγηση.
Δίκτυο πωλήσεων ή ηλεκτρονική προώθηση;
Το διαδικτυακό μάρκετινγκ αφορά την προσέγγιση, ενημέρωση και εξυπηρέτηση πελατών μέσω ψηφιακών καναλιών. Μπορεί να το χρησιμοποιεί οποιαδήποτε επιχείρηση, ανεξάρτητα από τη δομή αμοιβών της. Το πολυεπίπεδο μοντέλο περιγράφει κυρίως τη σχέση πωλήσεων και στρατολόγησης μεταξύ συμμετεχόντων. Οι έννοιες επομένως δεν πρέπει να συγχέονται. Για εισαγωγή στις διαφορές δείτε τι σημαίνει δικτυακό μάρκετινγκ και, ξεχωριστά, πώς αξιολογείται η ψηφιακή προώθηση. Ο κοινός όρος δεν συνεπάγεται κοινό επιχειρηματικό κίνδυνο.
Πότε ένα μοντέλο μπορεί να αξιολογηθεί πιο θετικά
Δεν είναι σωστό να βαφτίζεται κάθε απευθείας πώληση απάτη. Μια δραστηριότητα με πραγματική ζήτηση προϊόντος, καθαρούς όρους, περιορισμένα υποχρεωτικά έξοδα και αποζημίωση που συνδέεται με την ουσιαστική πώληση προσφέρει καλύτερες προϋποθέσεις αξιολόγησης. Ακόμη και τότε όμως, η ύπαρξη προϊόντος δεν αρκεί για να αποδειχθεί νομιμότητα ή οικονομική βιωσιμότητα. Χρειάζεται ανάλυση της σύμβασης, των κινήτρων και των πραγματικών αποτελεσμάτων. Αν τα στοιχεία δεν δίνονται γραπτώς ή δεν εξηγούνται απλά, δεν υπάρχει λόγος βιασύνης.
Πώς να ελέγξετε μια συγκεκριμένη πρόταση
- Ζητήστε πλήρες σχέδιο αμοιβών και λίστα όλων των υποχρεωτικών ή συνηθισμένων εξόδων.
- Εξετάστε σε ποιους πωλούνται τα προϊόντα και αν οι αγοραστές είναι ανεξάρτητοι από το δίκτυο.
- Διαβάστε τους όρους αποχώρησης, επιστροφών και διαχείρισης αποθεμάτων.
- Ελέγξτε με ανεξάρτητο νομικό ή οικονομικό σύμβουλο τις δεσμεύσεις σας όταν το ποσό ή ο κίνδυνος είναι σημαντικός.
- Απορρίψτε προτάσεις που πιέζουν για απόφαση πριν δοθούν έγγραφα.
Ένας χρήσιμος προσωπικός κανόνας είναι να μην επενδύετε χρήματα που δεν είστε έτοιμοι να χάσετε, ιδίως όταν δεν μπορείτε να τεκμηριώσετε με πραγματικές πωλήσεις πώς θα αποσβεστούν.
Ποιες αντιρρήσεις ακούγονται και πώς αξιολογούνται
Οι υποστηρικτές ενός δικτύου μπορεί να επισημαίνουν την ευελιξία ωραρίου, την προσωπική εκπαίδευση ή την απουσία παραδοσιακού καταστήματος. Αυτά είναι πιθανά χαρακτηριστικά ορισμένων σχημάτων, όχι εγγυήσεις εισοδήματος. Αν ένα μοντέλο υπόσχεται ελευθερία χρόνου αλλά απαιτεί καθημερινή στρατολόγηση, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να υπολογίσει και αυτή την υποχρέωση. Μην απορρίπτετε μια πρόταση μόνο επειδή έχει προμήθειες, αλλά μην την αποδέχεστε επειδή προβάλει επιλεγμένους επιτυχημένους ανθρώπους. Αναζητήστε το πώς αμείβεται πραγματικά η πώληση.
Τι σημαίνει να μη γνωρίζετε ακόμη αρκετά
Μερικές φορές τα δεδομένα που χρειάζεστε δεν δημοσιεύονται ή παρουσιάζονται με ασαφείς κατηγορίες. Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη παρανομίας, αποτελεί όμως πραγματικό περιορισμό στην αξιολόγηση του κινδύνου. Ζητήστε διάκριση ανάμεσα σε ενεργά μέλη, ανθρώπους που απλώς αγόρασαν προϊόντα και όσους έχουν καθαρό κέρδος. Αν δεν είναι δυνατό να προκύψει συγκρίσιμη εικόνα, αναβάλετε την οικονομική δέσμευση. Η έλλειψη πληροφορίας δεν πρέπει να μετατρέπεται σε υπόθεση ότι το καλύτερο σενάριο είναι και το πιθανότερο.
Ακόμη και όταν προσφέρονται προϊόντα που σας φαίνονται χρήσιμα, εξετάστε αν θα τα αγοράζατε στην ίδια τιμή χωρίς την προοπτική συμμετοχής. Η ερώτηση αυτή δεν λύνει κάθε νομικό ζήτημα, αλλά βοηθά να ξεχωρίσει η πραγματική καταναλωτική ζήτηση από την ανάγκη διατήρησης μιας θέσης στο δίκτυο.
Τελική απάντηση: ο κίνδυνος δεν βρίσκεται στη λέξη
Το δικτυακό μάρκετινγκ προκαλεί δυσπιστία όταν αποκρύπτει έξοδα, ενθαρρύνει τη στρατολόγηση περισσότερο από τις πωλήσεις ή πουλά όνειρα εισοδήματος αντί για επαληθεύσιμα στοιχεία. Μην κρίνετε μια πρόταση από την ονομασία της ούτε από τον ενθουσιασμό όσων τη διαφημίζουν. Κρίνετέ τη από το πού δημιουργείται η αξία, πόσα κοστίζει η συμμετοχή, τι δείχνει η πραγματική εμπειρία και πόσο εύκολα μπορείτε να αποχωρήσετε χωρίς νέα επιβάρυνση.