Ένας δημότης που θέλει να κλείσει ραντεβού, να δηλώσει μια βλάβη στον δρόμο ή να βρει τα δικαιολογητικά για μια αίτηση χρειάζεται σαφή απάντηση και μια υπηρεσία που αναλαμβάνει την υπόθεσή του. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει και στα δύο. Μπορεί να μεταφράσει μια καθημερινή ερώτηση σε αναζήτηση στη σωστή υπηρεσία και να απαλλάξει τον υπάλληλο από μέρος της επαναλαμβανόμενης καταχώρισης. Το κέρδος, όμως, κρίνεται από το αν ολοκληρώθηκε η διαδικασία με λιγότερες επισκέψεις, λιγότερες διορθώσεις και σαφή ευθύνη για το αποτέλεσμα.
Στις 4 Νοεμβρίου 2026, η πύλη Interoperable Europe παρουσίασε την ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη AI για τις δημόσιες διοικήσεις. Η Ελλάδα έχει ήδη ψηφιακές υπηρεσίες, έναν δημόσιο ψηφιακό βοηθό και υποδομές ανταλλαγής δεδομένων. Έχει επίσης ανακοινώσει επόμενα βήματα για το gov.gr και τη διάθεση υπολογιστικών πόρων. Η ουσιαστική ευκαιρία είναι να συνδεθούν αυτά τα επίπεδα με συγκεκριμένες διαδικασίες που οι πολίτες χρησιμοποιούν καθημερινά. Η ανακοίνωση του Interoperable Europe για την εργαλειοθήκη AI.
Η ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη και τα πρώτα παραδείγματα
Το AI Toolbox συγκεντρώνει λύσεις, παραδείγματα και οδηγούς στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής Apply AI. Η πύλη οργανώνει το υλικό σε τέσσερις περιοχές. Καλύπτει τεχνικά πρότυπα και εργαλεία, παραδείγματα εφαρμογής, ευκαιρίες κατάρτισης και καθοδήγηση για νομοθεσία και προμήθειες. Ένας φορέας μπορεί έτσι να ξεκινήσει από ένα εργαλείο που έχει ήδη αναπτυχθεί ή από την εμπειρία μιας άλλης διοίκησης και να εξετάσει αν ταιριάζει στη διαδικασία που θέλει να βελτιώσει.
OpenForm και F13 στην πράξη
Το OpenForm είναι ένα εργαλείο που μπορεί να φιλοξενήσει ο ίδιος ο φορέας. Καθοδηγεί τον αιτούντα σε φυσική γλώσσα, συγκεντρώνει πληροφορίες βήμα προς βήμα, υποστηρίζει αναγνώριση κειμένου σε δικαιολογητικά και συμπληρώνει επίσημο έντυπο PDF. Ο ευρωπαϊκός κατάλογος το καταγράφει σε έκδοση beta με άδεια Apache 2.0. Τα ελληνικά απουσιάζουν από τις γλώσσες που αναφέρει ο κατάλογος. Για έναν ελληνικό δήμο, λοιπόν, έχει αξία ως βάση δοκιμής. Η προσαρμογή στα ελληνικά, η αντιστοίχιση στα τοπικά έντυπα και οι δοκιμές προσβασιμότητας θα ήταν μέρος του έργου. Καταχώριση OpenForm στον ευρωπαϊκό κατάλογο.
Το F13 είναι παράδειγμα πραγματικής ευρωπαϊκής εφαρμογής. Η διοίκηση της Βάδης-Βυρτεμβέργης το εισήγαγε ως βοηθό κειμένου για εργασίες όπως η σύνοψη εγγράφων, η έρευνα και η σύνταξη προσχεδίων. Το κρατίδιο διέθεσε τον κώδικα για επαναχρησιμοποίηση και κοινή ανάπτυξη. Ο ευρωπαϊκός κατάλογος αναφέρει άδεια MPL 2.0 και δυνατότητα λειτουργίας σε υποδομή του φορέα. Το F13 δείχνει τι μπορεί να κερδίσει ένα διοικητικό γραφείο όταν ο υπάλληλος έχει υποστήριξη στο διάβασμα και στη σύνταξη και κρατά την ευθύνη για το τελικό έγγραφο. Καταχώριση F13 · Ανακοίνωση της Βάδης-Βυρτεμβέργης.
Επαναχρησιμοποίηση σημαίνει και κοινά πρότυπα
Η άδεια ανοιχτού κώδικα δίνει στον φορέα τη δυνατότητα να μελετήσει και να προσαρμόσει μια λύση με τους όρους της άδειας. Παραμένει η δουλειά της ενσωμάτωσης, της συντήρησης και της ασφάλειας. Ένας δήμος πρέπει να γνωρίζει πού εκτελείται το μοντέλο, ποια δεδομένα λαμβάνει, ποιος διορθώνει αστοχίες και αν μπορεί να μεταφέρει τη λύση σε άλλη υποδομή. Ο ανοιχτός κώδικας της εφαρμογής μπορεί να συνυπάρχει με εξωτερικό μοντέλο που έχει δικούς του όρους και χρεώσεις. Η προμήθεια οφείλει να εξετάσει και τα δύο επίπεδα.
Η διαλειτουργικότητα αποκτά νόημα όταν τα συστήματα ανταλλάσσουν στοιχεία με κοινή ερμηνεία και σαφή δικαιώματα πρόσβασης. Δύο δήμοι μπορεί να χρησιμοποιούν διαφορετικό πρωτόκολλο, αλλά μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινή περιγραφή της κατάστασης μιας αίτησης και σε τεκμηριωμένη διεπαφή. Έτσι, ένας βοηθός μπορεί να συνδεθεί με τα συστήματα και των δύο χωρίς νέα ανάπτυξη από την αρχή. Η ευρωπαϊκή συζήτηση για τις «νησίδες AI» αφορά ακριβώς τον κίνδυνο να πληρώνει κάθε φορέας για παρόμοια συστήματα που δεν συνεργάζονται. Interoperable Europe, συνέντευξη για τη διαλειτουργικότητα στην AI.
Τι λειτουργεί ήδη στην Ελλάδα
Το mAigov, ο ψηφιακός βοηθός του gov.gr, απαντά σε ερωτήσεις για δημόσιες διαδικασίες και κατευθύνει τον πολίτη προς τη σχετική υπηρεσία. Η επίσημη τεκμηρίωση του Gov.gr Wallet περιγράφει πρόσβαση στον βοηθό και από την εφαρμογή. Είναι συγκεκριμένη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στην εξυπηρέτηση. Η καθοδήγηση προς μια υπηρεσία και η διεκπεραίωση της υπόθεσης είναι χωριστά στάδια. Ένα αίτημα εξακολουθεί να κρίνεται ή να διεκπεραιώνεται από την προβλεπόμενη υπηρεσία. Παρουσίαση του mAigov από το Υπουργείο · Τεκμηρίωση Gov.gr Wallet.
Η νέα Εθνική Πύλη Δεδομένων είναι επίσης σε λειτουργία. Η Ειδική Γραμματεία αναφέρει ότι βασίζεται στο σύστημα ανοιχτού κώδικα CKAN και χρησιμοποιεί το ευρωπαϊκό πρότυπο μεταδεδομένων DCAT-AP. Η πύλη προσφέρει ανοιχτά σύνολα δεδομένων, ενώ το Κέντρο Διαλειτουργικότητας εξυπηρετεί ελεγχόμενες ανταλλαγές μεταξύ συστημάτων του Δημοσίου. Η διάκριση είναι πρακτική. Ένα δημόσιο σύνολο για σημεία ενδιαφέροντος μπορεί να τροφοδοτήσει έναν δημοτικό οδηγό. Η άντληση στοιχείων συγκεκριμένου πολίτη απαιτεί αρμοδιότητα, νόμιμη βάση, εξουσιοδότηση και έλεγχο πρόσβασης. Ανακοίνωση για την Εθνική Πύλη Δεδομένων · Κέντρο Διαλειτουργικότητας.
Τι έχει ανακοινωθεί
Στο Green Deal Greece της 2ας Νοεμβρίου 2026, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης περιέγραψε τον σχεδιασμό για ένα νέο gov.gr, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών. Ο στόχος είναι, όπου επιτρέπεται και υπάρχει η απαιτούμενη διασύνδεση, ο πολίτης να μπορεί να εγκρίνει τη διαβίβαση στοιχείων αντί να κατεβάζει και να προσκομίζει πιστοποιητικά. Αυτό μπορεί να μειώσει τη γραφειοκρατία ακόμη και χωρίς γλωσσικό μοντέλο. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθά τον πολίτη να καταλάβει τη διαδικασία, ενώ η μεταφορά των στοιχείων διέπεται από τους κανόνες της υπηρεσίας. ΕΡΤ, κάλυψη της υπουργικής παρουσίασης.
Ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» εγκαινιάστηκε στις 19 Οκτωβρίου στο Λαύριο. Το Υπουργείο τοποθετεί τη σταδιακή πρόσβαση χρηστών μέσα στον Δεκέμβριο του 2026, μετά την παραμετροποίηση, με διαχείριση από την ΕΔΥΤΕ. Η υποδομή μπορεί να στηρίξει απαιτητικές εργασίες, όπως εκπαίδευση μοντέλων ή ανάλυση μεγάλων συνόλων δεδομένων. Η διαθεσιμότητα υπολογιστικής ισχύος και η παράδοση μιας λειτουργικής εφαρμογής στον πολίτη είναι διαφορετικά ορόσημα. Για έναν δήμο που θέλει να απαντά σε ερωτήσεις για την αποκομιδή, η ποιότητα των πληροφοριών και η τακτική ενημέρωσή τους έχουν μεγαλύτερη άμεση σημασία από την εκπαίδευση δικού του μοντέλου. Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, επίσημες πληροφορίες για τον Δαίδαλο.
Τρεις προτεινόμενες εφαρμογές για τους δήμους
Πρώτη εφαρμογή θα μπορούσε να είναι ένας δημοτικός βοηθός για ωράρια, ραντεβού, δικαιολογητικά και δρομολόγια αποκομιδής. Θα αντλεί πληροφορίες από εγκεκριμένες και χρονολογημένες δημοτικές σελίδες, θα δείχνει την πηγή και θα παραπέμπει στην αρμόδια υπηρεσία όταν δεν υπάρχει σαφής απάντηση. Οι απλές ερωτήσεις μπορούν να εξυπηρετούνται χωρίς σύνδεση και χωρίς συλλογή στοιχείων ταυτότητας. Η τηλεφωνική και η δια ζώσης εξυπηρέτηση διατηρούν τη δυνατότητα πρόσβασης για όσους τις χρειάζονται.
Δεύτερη εφαρμογή είναι η δρομολόγηση αιτημάτων καθημερινότητας. Από την περιγραφή «δεν ανάβει η λάμπα στην πλατεία», το σύστημα μπορεί να προτείνει κατηγορία δημοτικού φωτισμού και αρμόδια ομάδα. Ο υπάλληλος επιβεβαιώνει ή διορθώνει την πρόταση και ο δημότης λαμβάνει αριθμό πρωτοκόλλου ή αναφοράς από το υπάρχον σύστημα. Περιπτώσεις όπου μια λάθος ταξινόμηση μπορεί να καθυστερήσει επείγουσα ενέργεια πρέπει να ακολουθούν σαφή διαδικασία κλιμάκωσης. Χρήσιμο μέτρο είναι ο χρόνος από την αναφορά μέχρι τη σωστή ανάθεση, μαζί με το ποσοστό των αιτημάτων που χρειάστηκαν αναδρομολόγηση.
Τρίτη εφαρμογή είναι η υποβοηθούμενη προετοιμασία μιας τυποποιημένης αίτησης, όπως η κράτηση δημοτικού χώρου. Ένα εργαλείο τύπου OpenForm θα μπορούσε να εξηγεί τα πεδία και να εντοπίζει ελλείψεις. Οι προθεσμίες, τα υποχρεωτικά δικαιολογητικά και τα τέλη πρέπει να ελέγχονται από ρητούς κανόνες και ενημερωμένες πηγές. Ο υπάλληλος κρατά την τελική κρίση. Μια πρώτη δοκιμή σε λίγες διαδικασίες με αρκετή ζήτηση επιτρέπει να μετρηθεί αν μειώθηκαν οι ελλιπείς αιτήσεις και οι δεύτερες επισκέψεις πριν από γενίκευση.
Προσωπικά δεδομένα, εποπτεία και μετρήσιμο αποτέλεσμα
Πριν από την έναρξη, ο φορέας χρειάζεται να ορίσει ποια δεδομένα εισέρχονται στο εργαλείο, πού επεξεργάζονται και πόσο διατηρούνται. Στο πιλοτικό στάδιο μπορεί να χρησιμοποιήσει συνθετικά ή κατάλληλα ανωνυμοποιημένα παραδείγματα. Στην παραγωγή χρειάζονται ελαχιστοποίηση δεδομένων, έλεγχος πρόσβασης και καταγραφή ενεργειών ανάλογη με τον σκοπό. Για χρήσεις που υπάγονται στις σχετικές υποχρεώσεις του AI Act απαιτείται η ανάλογη αξιολόγηση. Το άρθρο 27 προβλέπει εκτίμηση επιπτώσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα για συγκεκριμένες χρήσεις συστημάτων υψηλού κινδύνου από δημόσιους φορείς. AI Act, άρθρο 27.
Η εποπτεία λειτουργεί όταν ο υπάλληλος βλέπει από πού προήλθε η πρόταση, μπορεί να την απορρίψει και ξέρει πού να αναφέρει λάθος. Η εκπαίδευση χρειάζεται πραγματικά σενάρια. Για παράδειγμα, πότε μια απάντηση στηρίζεται σε παλιά εγκύκλιο, ποια δεδομένα μπορούν να εισαχθούν και πώς διορθώνεται μια εσφαλμένη κατηγοριοποίηση. Ο πολίτης πρέπει να ξέρει πότε χρησιμοποιεί ψηφιακό βοηθό και πώς ζητά ανθρώπινη υποστήριξη. AI Act, άρθρο 4 για την κατάρτιση στην AI · Άρθρο 14 για την ανθρώπινη εποπτεία συστημάτων υψηλού κινδύνου.
Η οικονομική αξιολόγηση πρέπει να συγκρίνει το συνολικό κόστος λειτουργίας, υποστήριξης και ελέγχου με τον πραγματικό χρόνο που κερδίζουν υπάλληλοι και πολίτες. Χρήσιμοι δείκτες είναι ο χρόνος διεκπεραίωσης, οι επαναληπτικές επικοινωνίες, οι λανθασμένες απαντήσεις και η δυνατότητα εξυπηρέτησης από διαφορετικά κανάλια. Μια δημόσια σύνοψη των αποτελεσμάτων θα επιτρέπει στους δημότες να βλέπουν αν η υπηρεσία βελτιώθηκε και στους γειτονικούς δήμους να κρίνουν αν αξίζει να επαναχρησιμοποιήσουν τη λύση. Εκεί φαίνεται η αξία της Τεχνητής Νοημοσύνης στο Δημόσιο, στην υπόθεση που προχωρά πιο εύκολα και στην υπηρεσία που μπορεί να εξηγήσει πώς τη χειρίστηκε.