Κατασκευή ιστοσελίδας για e learning πλατφόρμα με σωστή μαθησιακή αρχιτεκτονική

Η κατασκευή ιστοσελίδας για e learning πλατφόρμα δεν είναι έργο παρουσίασης με μερικές σελίδες μαθημάτων. Είναι σχεδιασμός ενός λειτουργικού περιβάλλοντος στο οποίο συναντώνται διαφορετικοί ρόλοι, εκπαιδευτικό περιεχόμενο, κανόνες πρόσβασης, πρόοδος, αξιολόγηση και διοικητικές διαδικασίες. Αν αυτά δεν οριστούν πριν από την τεχνική υλοποίηση, η πλατφόρμα μπορεί να φαίνεται ολοκληρωμένη στην επιφάνεια αλλά να δημιουργεί ασυνέπειες στην καθημερινή λειτουργία. Η σωστή αφετηρία είναι να χαρτογραφηθεί τι πρέπει να κάνει ο μαθητής, τι πρέπει να διαχειρίζεται ο εκπαιδευτής και ποια εικόνα χρειάζεται ο διαχειριστής για να παίρνει αποφάσεις.

Οι ρόλοι και τα δικαιώματα προηγούνται της οθόνης

Ο μαθητής χρειάζεται να βλέπει ό,τι του έχει ανατεθεί, να γνωρίζει τι ολοκλήρωσε και να βρίσκει το επόμενο βήμα χωρίς να περνά από διοικητικά μενού. Ο εκπαιδευτής μπορεί να χρειάζεται διαφορετικές δυνατότητες: δημιουργία ή επιμέλεια υλικού, παρακολούθηση ομάδας, αξιολόγηση εργασιών και επικοινωνία. Ο διαχειριστής χρειάζεται συνολική εικόνα, διαχείριση λογαριασμών, προγραμμάτων και κανόνων πρόσβασης. Σε μεγαλύτερους οργανισμούς μπορεί να υπάρχει και υπεύθυνος ομάδας ή τμήματος. Η πλατφόρμα πρέπει να ορίσει ποιος βλέπει, δημιουργεί, αλλάζει και εγκρίνει κάθε είδος πληροφορίας. Έτσι αποφεύγεται η λογική «όλοι βλέπουν όλα», που γρήγορα γίνεται πρόβλημα λειτουργίας και ασφάλειας.

Το LMS είναι πυρήνας λειτουργιών, όχι ολόκληρη η εμπειρία

Στην ηλεκτρονική μάθηση (e-learning), το σύστημα διαχείρισης μάθησης (Learning Management System, LMS) οργανώνει βασικές λειτουργίες όπως μαθήματα, χρήστες, εγγραφές, πρόοδο και αξιολογήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δημόσια ή ιδιωτική σελίδα πρέπει να μοιάζει με διαχειριστικό πίνακα. Η δημόσια πλευρά εξηγεί προγράμματα, κοινό και αξία. Η μαθητική περιοχή πρέπει να δίνει καθαρή πρόσβαση στην προσωπική διαδρομή. Η διοικητική περιοχή χρειάζεται μεγαλύτερη πυκνότητα πληροφορίας και εργαλεία ελέγχου. Ο σχεδιασμός πρέπει να ενώνει αυτά τα επίπεδα χωρίς να τα συγχέει, ώστε κάθε ρόλος να βλέπει μόνο την πολυπλοκότητα που πραγματικά χρειάζεται.

Το εκπαιδευτικό περιεχόμενο χρειάζεται μοντέλο και όχι φακέλους

Πριν εισαχθούν εκατοντάδες αρχεία, πρέπει να αποφασιστεί η μονάδα περιεχομένου. Ένα πρόγραμμα μπορεί να αποτελείται από ενότητες, μαθήματα, δραστηριότητες και βοηθητικό υλικό. Κάθε μονάδα μπορεί να έχει τίτλο, στόχο, διάρκεια, προϋποθέσεις, σειρά, εκπαιδευτή και κανόνες ολοκλήρωσης. Αν αυτή η δομή υπάρχει από την αρχή, το περιεχόμενο μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί και να αναδιοργανωθεί χωρίς αντιγραφή. Αν όλα αποθηκεύονται ως ασύνδετες σελίδες ή αρχεία, οι αλλαγές γίνονται δύσκολες και η εμπειρία διαφέρει από πρόγραμμα σε πρόγραμμα. Η αρχιτεκτονική περιεχομένου πρέπει να υπηρετεί την παιδαγωγική λογική και ταυτόχρονα να παραμένει διαχειρίσιμη από την ομάδα.

Η πρόοδος πρέπει να ορίζεται με μαθησιακούς κανόνες

Το «50% ολοκληρωμένο» έχει νόημα μόνο αν είναι σαφές τι μετράται. Η πρόοδος μπορεί να βασίζεται στην προβολή υλικού, στην ολοκλήρωση δραστηριοτήτων, στην επιτυχία αξιολόγησης ή σε συνδυασμό αυτών. Για ορισμένα προγράμματα αρκεί η ελεύθερη πλοήγηση. Σε άλλα υπάρχει υποχρεωτική σειρά και επόμενο μάθημα που ξεκλειδώνει μόνο μετά από συγκεκριμένη ενέργεια. Αυτοί οι κανόνες πρέπει να αποφασιστούν πριν δημιουργηθεί η γραμμή προόδου. Διαφορετικά η διεπαφή δείχνει έναν αριθμό που δεν αντιστοιχεί στην πραγματική εκπαιδευτική πορεία και μπορεί να προκαλεί σύγχυση τόσο στον μαθητή όσο και στον εκπαιδευτή.

Η αξιολόγηση είναι διαδικασία, όχι μόνο ένα κουίζ

Οι αξιολογήσεις μπορεί να είναι αυτοδιορθούμενες ερωτήσεις, εργασίες που εξετάζει εκπαιδευτής, πρακτικές δραστηριότητες ή συνδυασμός. Χρειάζεται να οριστούν προσπάθειες, όρια επιτυχίας, προθεσμίες, ανατροφοδότηση και τι συμβαίνει όταν ο μαθητής δεν περάσει. Αν υπάρχει πιστοποίηση, πρέπει να είναι σαφές ποια κριτήρια την ενεργοποιούν και ποια στοιχεία εμφανίζονται στο έγγραφο ή στην ψηφιακή εγγραφή. Η πλατφόρμα δεν πρέπει να υποθέτει ότι μία ενιαία μορφή αξιολόγησης ταιριάζει σε κάθε μάθημα. Το μοντέλο πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτο ώστε να καλύπτει τις πραγματικές εκπαιδευτικές πρακτικές χωρίς περιττές επιλογές.

Η μικρομάθηση (microlearning) απαιτεί διαφορετικό ρυθμό περιεχομένου

Σε προγράμματα με πολύ μικρές, στοχευμένες μαθησιακές μονάδες, η αρχιτεκτονική αλλάζει. Η σχετική προσέγγιση για πλατφόρμα microlearning δείχνει ότι η αξία δεν βρίσκεται απλώς στο μικρότερο βίντεο, αλλά στη σαφή μονάδα στόχου, στην εύκολη συνέχεια και στη δυνατότητα επανάληψης. Σε μια γενικότερη e-learning πλατφόρμα το microlearning μπορεί να είναι ένας τύπος προγράμματος, όχι απαραίτητα η μοναδική δομή. Η απόφαση πρέπει να βασίζεται στον τρόπο μάθησης και όχι σε μια τάση μορφοποίησης του περιεχομένου.

Η αγορά μαθημάτων είναι διαφορετικό επιχειρηματικό σενάριο

Μια πλατφόρμα που πουλά μεμονωμένα online μαθήματα χρειάζεται διαφορετική δημόσια διαδρομή από ένα εσωτερικό εκπαιδευτικό σύστημα εταιρείας. Στην πρώτη περίπτωση ο επισκέπτης συγκρίνει μαθήματα, εκπαιδευτές, τιμή, διάρκεια και τρόπο πρόσβασης. Η σχετική δομή μιας πλατφόρμας online μαθημάτων μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο παράδειγμα για τον εμπορικό κατάλογο, αλλά δεν πρέπει να επιβληθεί σε οργανισμό που αναθέτει υποχρεωτική εκπαίδευση στους εργαζομένους του. Το μοντέλο διάθεσης καθορίζει τις σελίδες, τις εγγραφές και τα δικαιώματα.

Η ατομική καθοδήγηση προσθέτει ανθρώπινη αλληλεπίδραση και ημερολόγιο

Όταν η εκπαίδευση περιλαμβάνει προσωπικές συνεδρίες, η πλατφόρμα πρέπει να συνδέσει ασύγχρονο περιεχόμενο με πραγματικό χρόνο. Μια πλατφόρμα online καθοδήγησης μπορεί να χρειάζεται διαθεσιμότητα, κράτηση συνεδρίας, αλλαγές ραντεβού και σημείο επικοινωνίας με τον εκπαιδευτή. Αυτές οι λειτουργίες δεν είναι αναγκαίες σε κάθε e-learning έργο. Προστίθενται μόνο όταν αποτελούν μέρος της πραγματικής εκπαιδευτικής μεθόδου. Η αρχή αυτή προστατεύει το έργο από ένα τεράστιο σύνολο δυνατοτήτων που εντυπωσιάζει στην προδιαγραφή αλλά δυσκολεύει τους χρήστες.

Οι αναφορές ξεκινούν από τις αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν

Ο διαχειριστής δεν χρειάζεται απλώς περισσότερους πίνακες. Χρειάζεται απαντήσεις: ποιοι δεν ξεκίνησαν, ποιοι έχουν κολλήσει, ποιο πρόγραμμα παρουσιάζει συστηματική δυσκολία, ποια ομάδα ολοκλήρωσε μια υποχρεωτική ενότητα και ποια αξιολόγηση χρειάζεται επανεξέταση. Οι αναφορές πρέπει να σχεδιάζονται από αυτές τις ερωτήσεις και μετά να επιλέγονται τα δεδομένα. Έτσι αποφεύγεται η δημιουργία δεκάδων δεικτών χωρίς λειτουργική χρήση. Αν απαιτείται εξαγωγή στοιχείων, πρέπει επίσης να οριστούν δικαιώματα και σκοπός, ώστε η διοικητική ευκολία να μη μετατρέπεται σε ανεξέλεγκτη διάδοση δεδομένων.

Η διακυβέρνηση περιεχομένου κρατά την πλατφόρμα αξιόπιστη

Σε μια ώριμη πλατφόρμα το περιεχόμενο αλλάζει συνεχώς. Χρειάζεται να γνωρίζουμε ποιος είναι υπεύθυνος για κάθε πρόγραμμα, πότε έγινε τελευταία ουσιαστική αναθεώρηση, ποια έκδοση είναι ενεργή και τι συμβαίνει στους ήδη εγγεγραμμένους όταν αλλάζει μια ενότητα. Για κρίσιμη εκπαίδευση μπορεί να απαιτείται έγκριση πριν από τη δημοσίευση. Για μικρότερους οργανισμούς μπορεί να αρκεί ένας σαφής ιδιοκτήτης. Το σημαντικό είναι να μη βασίζεται η ποιότητα στη μνήμη ενός ανθρώπου. Η πλατφόρμα πρέπει να υποστηρίζει τον πραγματικό κύκλο ζωής του εκπαιδευτικού υλικού.

Λίστα απαιτήσεων πριν ξεκινήσει η υλοποίηση

Ποιοι είναι οι ρόλοι και ποια ακριβώς δικαιώματα έχει ο καθένας;
Πώς οργανώνεται το εκπαιδευτικό περιεχόμενο σε πρόγραμμα, ενότητα, μάθημα και δραστηριότητα;
Ποιοι κανόνες ορίζουν πρόοδο, ολοκλήρωση και ξεκλείδωμα επόμενων βημάτων;
Ποιοι τύποι αξιολόγησης χρειάζονται και ποιος διορθώνει κάθε έναν;
Υπάρχει πιστοποίηση και ποια τεκμηριωμένα κριτήρια την ενεργοποιούν;
Ποιες αναφορές υποστηρίζουν πραγματικές διοικητικές ή εκπαιδευτικές αποφάσεις;
Πώς ενημερώνεται, εγκρίνεται και αποσύρεται το περιεχόμενο;

Κίνδυνοι που πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν από την ανάπτυξη

Κρίσιμοι κίνδυνοι είναι η υπερφόρτωση ρόλων με άσχετες λειτουργίες, οι ασαφείς κανόνες ολοκλήρωσης, η αντιγραφή περιεχομένου σε πολλαπλά προγράμματα και οι αναφορές που δεν οδηγούν σε καμία απόφαση. Εξίσου προβληματική είναι η επιλογή τεχνικής λύσης πριν οριστούν οι εκπαιδευτικές ροές, επειδή τότε η ομάδα αναγκάζεται να προσαρμόσει τη μέθοδό της στις προεπιλογές του εργαλείου. Η σωστή σειρά είναι απαιτήσεις, μοντέλο δεδομένων και ρόλων, πρωτότυπο βασικών διαδρομών και έπειτα τεχνική υλοποίηση.

Συμπέρασμα

Η κατασκευή ιστοσελίδας για e learning πλατφόρμα πετυχαίνει όταν η τεχνολογία ακολουθεί μια ξεκάθαρη μαθησιακή και διοικητική αρχιτεκτονική. Ρόλοι, περιεχόμενο, πρόοδος, αξιολόγηση, πιστοποίηση, αναφορές και διακυβέρνηση πρέπει να οριστούν ως ένα ενιαίο σύστημα. Τότε ο μαθητής βλέπει μια απλή προσωπική διαδρομή, ο εκπαιδευτής έχει τα εργαλεία που χρειάζεται και ο διαχειριστής μπορεί να ελέγχει τη λειτουργία χωρίς να μετατρέπει κάθε αλλαγή σε τεχνικό έργο.