Πώς το διαδίκτυο άλλαξε το μάρκετινγκ και τη σχέση με τον πελάτη
Το διαδίκτυο άλλαξε το μάρκετινγκ επειδή έδωσε στον πελάτη περισσότερο έλεγχο στην αναζήτηση, στη σύγκριση και στην αξιολόγηση των επιχειρήσεων. Παράλληλα, πρόσφερε στις επιχειρήσεις περισσότερους τρόπους επικοινωνίας και καταγραφής της ανταπόκρισης. Δεν εξαφάνισε το παραδοσιακό μάρκετινγκ ούτε έκανε κάθε διαφήμιση αποτελεσματική. Μετέφερε όμως μεγάλο μέρος της εμπορικής συζήτησης από το μονόδρομο μήνυμα σε μια συνεχή σχέση όπου η προσφορά μπορεί να ελέγχεται δημόσια, πριν και μετά την αγορά.
Από το «σας μιλάμε» στο «μας ρωτάτε»
Σε ένα παραδοσιακό διαφημιστικό μήνυμα, ο αποδέκτης συνήθως έχει περιορισμένη δυνατότητα άμεσης απάντησης. Στο διαδίκτυο μπορεί να ανοίξει περισσότερες πληροφορίες, να ρωτήσει, να συγκρίνει και να εγκαταλείψει μια σελίδα αν δεν βρίσκει αυτό που χρειάζεται. Η επιχείρηση επομένως δεν ελέγχει πλήρως τη σειρά με την οποία θα γνωρίσει κανείς το προϊόν της. Αυτό αυξάνει την αξία της σαφούς, αυτοτελούς πληροφορίας.
Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία οφείλει να απαντά σε κάθε δημόσιο σχόλιο αμέσως. Σημαίνει ότι χρειάζεται λειτουργικό τρόπο εξυπηρέτησης, αναγνωρίσιμες απαντήσεις και συνέπεια ανάμεσα σε αυτό που υπόσχεται η καμπάνια και σε εκείνο που παραδίδει. Όταν η επικοινωνία γίνεται διάλογος, η πραγματική εμπειρία πελάτη είναι μέρος της εικόνας της εταιρείας.
Οι μηχανές αναζήτησης έδωσαν πρωτοβουλία στον χρήστη
Οι μηχανές αναζήτησης επιτρέπουν σε κάποιον να ξεκινήσει από μια ερώτηση αντί από γνωστό όνομα μάρκας. Ο χρήστης που αναζητά συμβουλές πριν από μια αγορά έχει άλλη ανάγκη από εκείνον που ζητά τιμή, διαθεσιμότητα ή δυνατότητα επιστροφής. Γι’ αυτό η διαφήμιση δεν αρκεί να δηλώνει «είμαστε οι καλύτεροι»· χρειάζεται να απαντά συγκεκριμένα στο ερώτημα που οδήγησε την αναζήτηση.
Για την επιχείρηση, η οργανική παρουσία προϋποθέτει κατανοητές σελίδες και αξιόπιστη πληροφορία. Η SEO (βελτιστοποίηση για μηχανές αναζήτησης, Search Engine Optimization) δεν είναι απλή επανάληψη λέξεων, αλλά δουλειά στην ποιότητα, στην προσβασιμότητα και στη σαφήνεια του περιεχομένου. Τα αποτελέσματα δεν είναι εγγυημένα, επειδή ο χρήστης και το περιβάλλον αναζήτησης δεν ελέγχονται από τον δημιουργό της σελίδας.
Η σύγκριση έγινε μέρος της αγοραστικής διαδρομής
Πριν από το διαδίκτυο, η σύγκριση εναλλακτικών μπορούσε να απαιτεί περισσότερες τηλεφωνικές επαφές ή επισκέψεις. Σήμερα ο ενδιαφερόμενος μπορεί να εξετάζει τεχνικά χαρακτηριστικά, όρους εξυπηρέτησης και εμπειρίες άλλων από την ίδια συσκευή. Η ευκολία πρόσβασης αυξάνει και τις απαιτήσεις: ασαφείς χρεώσεις, ελλιπείς προϋποθέσεις και αδύναμες περιγραφές προκαλούν δυσπιστία πολύ πριν υπάρξει απευθείας επικοινωνία.
Η καλή σελίδα προορισμού δεν χρειάζεται να εξαντλεί κάθε πιθανή πληροφορία, αλλά πρέπει να καλύπτει την απόφαση που ζητά από τον επισκέπτη. Αν ζητά ραντεβού, εξηγεί τι θα συμβεί μετά. Αν ζητά παραγγελία, παρουσιάζει όρους και βασικούς περιορισμούς. Η αποτελεσματική επικοινωνία μετακινήθηκε έτσι από τη γενική εντύπωση στην απομάκρυνση συγκεκριμένων εμποδίων της απόφασης.
Τα κοινωνικά δίκτυα άλλαξαν τη δημόσια φήμη
Τα κοινωνικά δίκτυα έκαναν ευκολότερη την αναπαραγωγή μιας εμπειρίας, θετικής ή αρνητικής, από ανθρώπους που δεν ανήκουν στην εταιρεία. Η εμπορική επικοινωνία μπορεί πλέον να επηρεάζεται από ερωτήσεις σε ομάδες, σύντομα βίντεο ή δημόσιες αξιολογήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα σχόλια είναι ακριβή, αλλά ότι μια επιχείρηση πρέπει να διαθέτει τρόπο να δίνει εξηγήσεις και να διορθώνει πραγματικά λάθη.
Δεν αρκεί η συχνότητα αναρτήσεων για να κερδηθεί εμπιστοσύνη. Ένα βίντεο με πραγματική παρουσίαση χρήσης, ένα σαφές μήνυμα για χρόνους παράδοσης ή μια ειλικρινής απάντηση για περιορισμούς έχει μεγαλύτερη πρακτική αξία από ένα εντυπωσιακό σύνθημα. Η διαφάνεια και η εξυπηρέτηση επηρεάζουν το πώς οι άνθρωποι ερμηνεύουν τη διαφήμιση.
Η επικοινωνία έγινε πιο μετρήσιμη, όχι τέλεια
Σε ψηφιακά περιβάλλοντα είναι συχνά διαθέσιμες καταγραφές εμφανίσεων, επισκέψεων και ενεργειών. Έτσι μια επιχείρηση μπορεί να ξεχωρίσει ποια σελίδα οδηγεί σε ερωτήσεις και ποια διαφήμιση προσελκύει άσχετο κοινό. Εδώ χρειάζεται προσοχή: η δυνατότητα καταγραφής δεν συνεπάγεται ότι κάθε μέτρηση είναι πλήρης ή ότι μία πηγή αξίζει όλη την αναγνώριση μιας πώλησης.
Ένας άνθρωπος μπορεί να γνωρίσει μια μάρκα από έντυπο, να διαβάσει αξιολογήσεις και να αγοράσει αργότερα από την αναζήτηση. Αν εξετάσουμε μόνο το τελευταίο κλικ, θα χάσουμε σημαντικό μέρος της διαδρομής. Η ουσιαστική αλλαγή είναι ότι μπορούμε να διατυπώνουμε ελεγχόμενες υποθέσεις και να τις συγκρίνουμε, όχι ότι αποκτήσαμε αλάνθαστη μέθοδο απόδοσης εσόδων.
Η ταχύτητα δοκιμής μείωσε ορισμένους φραγμούς
Μια μικρή επιχείρηση μπορεί να παρουσιάσει περιεχόμενο σε συγκεκριμένο κοινό χωρίς να ξεκινήσει με μεγάλη παραγωγή έντυπου ή τηλεοπτικού υλικού. Αυτό διευκολύνει τη δοκιμή υποθέσεων, όπως ποια ερώτηση απασχολεί περισσότερο τους ανθρώπους ή ποιος τρόπος παρουσίασης μιας υπηρεσίας είναι πιο κατανοητός. Η ευκολία δημοσίευσης όμως δεν αναιρεί την ανάγκη για ποιοτική προσφορά και σωστή παρακολούθηση κόστους.
Το χαμηλό κόστος εισόδου δεν εγγυάται χαμηλό κόστος απόκτησης πελάτη. Χρόνος παραγωγής, απαντήσεις σε αιτήματα και δημιουργία σελίδων αποτελούν πραγματικές δαπάνες. Η δυνατότητα να ξεκινήσει κανείς μικρά είναι πλεονέκτημα μόνο όταν γνωρίζει τι θα αξιολογήσει και τι θα σταματήσει αν τα αποτελέσματα δεν δικαιολογούν τη συνέχιση.
Από την εφάπαξ εκστρατεία στη διαρκή εξυπηρέτηση
Η διαδικτυακή παρουσία δεν κλείνει οριστικά με τη δημοσίευση ενός διαφημιστικού μηνύματος. Μια παλιά πληροφορία για προϊόν, μια μη λειτουργική φόρμα ή μια αναπάντητη ερώτηση παραμένουν ορατές και μπορούν να δυσκολέψουν τον επόμενο πελάτη. Γι’ αυτό η συντήρηση περιεχομένου και η παρακολούθηση της εμπειρίας ανήκουν στο μάρκετινγκ, όχι μόνο στις τεχνικές εργασίες του ιστότοπου.
Χρειάζεται ξεκάθαρη ευθύνη: ποιος ενημερώνει τους όρους, ποιος διορθώνει ανακριβείς πληροφορίες και ποιος απαντά στα αιτήματα. Αν αυτά μείνουν αόριστα, ακόμη και μια επιτυχημένη καμπάνια μπορεί να μετατραπεί σε κακή εμπειρία. Διαβάστε επίσης μια αναλυτική εισαγωγή στη λειτουργία της διαδικτυακής προβολής για την πλευρά της εκτέλεσης.
Τα προσωπικά δεδομένα απαιτούν όρια
Η δυνατότητα στοχευμένης επικοινωνίας συνοδεύεται από ευθύνη για την ιδιωτικότητα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο πολίτης έχει δικαίωμα να αντιταχθεί στην επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του για άμεση εμπορική προώθηση και η επιχείρηση οφείλει να σταματήσει τη συγκεκριμένη χρήση. Η ύπαρξη τεχνολογίας παρακολούθησης δεν σημαίνει ότι κάθε μορφή συλλογής ή αξιοποίησης πληροφοριών επιτρέπεται.
Αντί να συσσωρεύουμε δεδομένα που δεν χρειαζόμαστε, πρέπει να ορίζουμε τον σκοπό, την κατάλληλη νομική βάση και τον τρόπο ενημέρωσης του χρήστη. Η εμπιστοσύνη είναι εμπορική προϋπόθεση, αλλά και ανεξάρτητη υποχρέωση. Ο αναγνώστης που γνωρίζει τι συλλέγεται και γιατί μπορεί να πάρει πιο ελεύθερα απόφαση για την επικοινωνία του με μια επιχείρηση.
Τι έμεινε ίδιο και τι αξίζει να κρατήσουμε
Η βασική αρχή της εμπορικής επικοινωνίας δεν άλλαξε: κάποιος πρέπει να έχει πραγματική ανάγκη και η επιχείρηση να διαθέτει λύση που αξίζει την εμπιστοσύνη του. Το διαδίκτυο διαφοροποίησε τα σημεία επαφής, τον ρυθμό ερωτήσεων και τον τρόπο αποτίμησης, όχι την αξία της ειλικρίνειας. Η Google, στην καθοδήγησή της για χρήσιμο περιεχόμενο, δίνει έμφαση στην ουσιαστική βοήθεια προς τον αναγνώστη, όχι σε κείμενα φτιαγμένα μόνο για κατάταξη.
Ένα απλό παράδειγμα είναι η αλλαγή από μια αφίσα «καλέστε μας» σε μια σελίδα που εξηγεί τη διαδικασία ραντεβού και απαντά στις συνήθεις ερωτήσεις. Δεν χρειάζεται να υποθέσουμε εντυπωσιακά ποσοστά για να καταλάβουμε τη βελτίωση της πληροφορίας. Για τη σύγκριση με τα μη ψηφιακά μέσα, δείτε πώς συνδέονται μάρκετινγκ και διαδίκτυο και τη σημερινή λειτουργία του διαδικτυακού μάρκετινγκ.