Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

τι πουλάει

τι πουλάει

· Με δύο λόγια

Τι πουλάει στο διαδίκτυο; Πώς εντοπίζουμε πραγματική ζήτηση, ελέγχουμε προμηθευτές, υπολογίζουμε κόστος και δοκιμάζουμε προϊόντα με ασφάλεια..

Τι πουλάει online: πώς βρίσκουμε προϊόντα με πραγματική ζήτηση

Στην ερώτηση «τι πουλάει;» δεν υπάρχει μία σταθερή λίστα που να ισχύει για κάθε κατάστημα. Πουλάει ένα προϊόν όταν συναντά πραγματική ανάγκη, προσιτή συνολική τιμή, αξιόπιστη εξυπηρέτηση και περιθώριο για τον πωλητή. Η δημοφιλία μιας κατηγορίας δεν αρκεί. Άλλο προϊόν αναζητεί πολύς κόσμος, άλλο επιλέγει να αγοράσει και άλλο αφήνει υγιές οικονομικό αποτέλεσμα μετά από όλα τα έξοδα.

Τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε ότι κάτι πουλάει;

Πρώτα ξεχωρίζουμε τέσσερις διαφορετικές έννοιες: υψηλή αναζήτηση, πολλές παραγγελίες, υψηλή αξία πωλήσεων και κερδοφορία. Μια οικονομική αγορά μπορεί να έχει συχνές παραγγελίες αλλά πολύ μικρό καθαρό περιθώριο. Ένα εξειδικευμένο αντικείμενο μπορεί να πωλείται αραιότερα, αλλά να απευθύνεται σε πελάτες με σαφή ανάγκη και υψηλότερη προθυμία πληρωμής. Γι' αυτό ζητάμε πάντοτε να οριστεί το κριτήριο πριν απαντήσουμε με μια «δημοφιλή» κατηγορία.

Σημασία έχει και ο χρόνος. Οι αγοραστικές συνήθειες αλλάζουν ανά εποχή, περιοχή, περίσταση και διαθέσιμο εισόδημα. Ένα πρόσκαιρο ενδιαφέρον δεν αποδεικνύει διατηρήσιμη ζήτηση. Το ερώτημα που αξίζει για μια επιχείρηση είναι: ποια ανάγκη μπορούμε να καλύψουμε με συνέπεια και με ανταγωνιστική, όχι απλώς χαμηλή, συνολική προσφορά;

Από πού αντλούμε ενδείξεις ζήτησης;

Οι αναζητήσεις δείχνουν πώς διατυπώνεται η ανάγκη, όχι πόσες πωλήσεις θα γίνουν. Μελετάμε εκφράσεις συγκεκριμένης χρήσης, συγκρίσεις μοντέλων, ερωτήσεις συμβατότητας και αναζητήσεις με πρόθεση αγοράς. Σε υπάρχον κατάστημα, πολύτιμα είναι τα εσωτερικά ερωτήματα αναζήτησης, οι ελλείψεις αποθέματος, οι επιστροφές, τα παράπονα και τα προϊόντα που προστίθενται στο καλάθι αλλά δεν αγοράζονται.

Οι συζητήσεις με πελάτες βοηθούν να ανακαλύψουμε κάτι που δεν φαίνεται στους αριθμούς: γιατί κάποιος δεν αγοράζει. Μπορεί να λείπει ένα μέγεθος, να υπάρχει αβεβαιότητα για τη χρήση ή να μην εξηγείται σωστά η εγγύηση. Η λύση ίσως δεν είναι νέο προϊόν αλλά σαφέστερη περιγραφή, καλύτερη εξυπηρέτηση ή διαφορετικός συνδυασμός διαθέσιμων επιλογών.

Επιλογή κατηγορίας με βάση τις πραγματικές δυνατότητες

Τα αναλώσιμα έχουν συχνά ενδιαφέρον επαναγοράς, αλλά χρειάζονται επάρκεια αποθέματος και συνεπή τροφοδοσία. Τα εξειδικευμένα εργαλεία απαιτούν τεχνική πληροφόρηση και σωστή αντιστοίχιση στις ανάγκες. Τα είδη δώρου χρειάζονται καλή παρουσίαση και σαφείς προθεσμίες. Τα προϊόντα μεγάλου όγκου δημιουργούν ιδιαίτερες ανάγκες μεταφοράς, ενώ τα εύθραυστα αυξάνουν την προσοχή σε συσκευασία και ζημιές.

Δεν υπάρχει «καλύτερη» κατηγορία ανεξάρτητα από την επιχείρηση. Μια ομάδα με γνώση συγκεκριμένου εξοπλισμού μπορεί να διαφοροποιηθεί περισσότερο στην τεχνική υποστήριξη παρά σε εμπορεύματα μαζικής σύγκρισης. Αντίθετα, μια επιχείρηση με τοπικό δίκτυο προμηθευτών ίσως διαθέτει πλεονέκτημα σε γρήγορη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων ειδών. Καταγράφουμε όσα μπορούμε να αποδείξουμε, αποφεύγοντας ισχυρισμούς περί «μοναδικότητας» χωρίς έλεγχο.

Το φίλτρο της πραγματικής οικονομίας κάθε προϊόντος

Για κάθε υποψήφιο είδος υπολογίζουμε τι μένει μετά την τιμή προμήθειας, τις εκπτώσεις, τα έξοδα πληρωμών, τη συσκευασία, τη μεταφορά που αναλαμβάνει ο πωλητής, τις αναμενόμενες επιστροφές και το κόστος εξυπηρέτησης. Έπειτα εξετάζουμε τη δαπάνη προσέλκυσης πελάτη. Η τελική τιμή στο ράφι δεν πρέπει να κρύβει το κόστος της διαδρομής μέχρι την παράδοση.

Ένα υποθετικό παράδειγμα βοηθά: δύο προϊόντα πωλούνται στην ίδια τελική τιμή. Το πρώτο χρειάζεται ακριβή μεταφορά και παρουσιάζει πολλές ερωτήσεις υποστήριξης, το δεύτερο έχει σαφείς οδηγίες και απλή αποστολή. Ακόμη κι αν το πρώτο συγκεντρώνει περισσότερα κλικ, το δεύτερο μπορεί να αφήνει καλύτερο αποτέλεσμα. Το παράδειγμα δεν δίνει ποσοστά αγοράς· δείχνει γιατί η απόφαση πρέπει να βασίζεται στο σύνολο των εξόδων.

Πίνακας επιλογής για μια αρχική δοκιμή

ΚριτήριοΤι ελέγχουμεΣήμα προσοχής
ΑνάγκηΣυγκεκριμένο πρόβλημα χρήστηΜόνο στιγμιαίο ενδιαφέρον
ΔιαθεσιμότηταΑξιόπιστος προμηθευτής και χρόνος αναπλήρωσηςΑβέβαιες ημερομηνίες
ΠεριθώριοΚόστος μέχρι την ολοκλήρωση της αγοράςΚέρδος μόνο πριν τα έξοδα
ΕπιστροφέςΣαφείς προδιαγραφές και αντοχή σε μεταφοράΠολύ συχνή ασυμβατότητα
ΔιαφοροποίησηΓνώση, επιλογή ή εξυπηρέτηση που προσφέρουμεΑνταγωνισμός μόνο στην έκπτωση

Βαθμολογούμε κάθε κριτήριο με τη δική μας τεκμηρίωση και όχι με έτοιμους «μαγικούς» συντελεστές. Αν ένα προϊόν συγκεντρώνει ενδιαφέρον αλλά δεν υπάρχει ασφαλής τροφοδοσία, δεν το προωθούμε σαν να είναι ήδη διαθέσιμο. Αν το περιθώριο είναι οριακό, χρειάζεται άλλο μοντέλο λειτουργίας πριν αυξηθεί η προβολή.

Μικρή δοκιμή αντί για μεγάλο στοκ

Επιλέγουμε περιορισμένο σύνολο προϊόντων και φτιάχνουμε πλήρεις σελίδες: σαφή τίτλο, σωστές φωτογραφίες, διαστάσεις, συμβατότητα, τιμή, διαθεσιμότητα και πολιτική επιστροφών. Παρατηρούμε ποιες ερωτήσεις κάνουν οι επισκέπτες, ποια προϊόντα συγκρίνονται και σε ποιο σημείο διακόπτεται η παραγγελία. Δεν χρειάζεται να συγκεντρώνουμε προσωπικά δεδομένα πέρα από όσα δικαιολογεί ο σκοπός της συναλλαγής.

Για τη μέτρηση ηλεκτρονικών πωλήσεων μπορούμε να οργανώσουμε συμβάντα όπως προσθήκη στο καλάθι, έναρξη ολοκλήρωσης αγοράς και παραγγελία. Σημασία δεν έχει μόνο η εγκατάσταση της μέτρησης αλλά ο έλεγχος ότι οι καταγραφές αντιστοιχούν σε πραγματικά γεγονότα. Αν ο αριθμός αγορών αποκλίνει από τις παραγγελίες του συστήματος, διερευνούμε την αιτία πριν πάρουμε εμπορικές αποφάσεις.

Πότε η τάση γίνεται παγίδα;

Η μεγάλη προβολή ενός είδους μπορεί να προσελκύσει πολλούς πωλητές, να πιέσει τις τιμές ή να δημιουργήσει προσδοκίες που δεν καλύπτονται από την ποιότητα. Αν το προϊόν απαιτεί ιδιαίτερες πιστοποιήσεις, διαχείριση εγγύησης ή εξειδικευμένες οδηγίες, ο χρόνος προετοιμασίας αυξάνεται. Προτιμάμε κατηγορίες που κατανοούμε και μπορούμε να υποστηρίξουμε αξιόπιστα από τη λογική του γρήγορου κέρδους χωρίς διαδικασίες.

Ελέγχουμε ακόμη μήπως οι υποψήφιοι πελάτες αγοράζουν ήδη από φυσικό κατάστημα επειδή χρειάζονται άμεση δοκιμή ή συμβουλή. Σε τέτοια περίπτωση, ένα κατάλληλο μοντέλο μπορεί να συνδυάζει ηλεκτρονική ενημέρωση με τοπική παραλαβή. Το διαδικτυακό κατάστημα δεν είναι υποχρεωτικά ένα απομονωμένο κανάλι· μπορεί να υπηρετεί καλύτερα μια υφιστάμενη σχέση εμπιστοσύνης.

Τι ρωτάμε έναν προμηθευτή πριν δεσμευτούμε;

Ζητάμε ξεκάθαρη περιγραφή εγγυήσεων, ελάχιστης παραγγελίας, χρόνου αναπλήρωσης, διαδικασίας ελαττωματικών ειδών και διαθέσιμης τεχνικής πληροφόρησης. Συμφωνούμε πώς ενημερωνόμαστε όταν αλλάζει κωδικός ή συσκευασία. Ένα προϊόν μπορεί να φαίνεται ελκυστικό σε κατάλογο αλλά να είναι δύσκολο να υποστηριχθεί όταν ο πελάτης ζητήσει ανταλλακτικό, αλλαγή ή οδηγίες. Η ποιότητα προμηθευτή είναι μέρος της εμπορικής αξίας και επηρεάζει την αξιοπιστία κάθε υπόσχεσης προς τον αγοραστή.

Πότε διευρύνουμε την αρχική συλλογή;

Δεν προσθέτουμε δεκάδες νέα είδη επειδή μία δοκιμή έφερε επισκέψεις. Πρώτα διαπιστώνουμε ότι η εξυπηρέτηση λειτουργεί, οι παραγγελίες ολοκληρώνονται, οι επιστροφές μπορούν να απορροφηθούν και οι πληροφορίες προϊόντων είναι ακριβείς. Έπειτα εξετάζουμε συμπληρωματικές ανάγκες των υπαρχόντων πελατών, ώστε τα νέα είδη να δημιουργούν λογική συνέχεια και όχι άσχετο κατάλογο. Μια μικρή, κατανοητή συλλογή με σωστά δεδομένα μπορεί να βοηθά περισσότερο από μια τεράστια συλλογή χωρίς ποιότητα. Αν κάτι δεν προχωρήσει, καταγράφουμε τι μάθαμε αντί να κρύβουμε την αποτυχία μέσα στον γενικό τζίρο.

Σύντομες απαντήσεις πριν επενδύσουμε

Πώς ξέρω τι πουλάει περισσότερο;

Χρειάζονται στοιχεία πωλήσεων για συγκεκριμένη αγορά και περίοδο. Οι γενικές λίστες τάσεων είναι ενδείξεις για έρευνα και όχι απόδειξη της ζήτησης που θα συναντήσει η δική σας επιχείρηση.

Αρκεί ένα φθηνό προϊόν για να πετύχω;

Όχι. Η συνολική εμπειρία, η αξιοπιστία παραλαβής, η διαθεσιμότητα και τα έξοδα μετά την πώληση μπορούν να είναι καθοριστικά. Ελέγχουμε πρώτα αν η τελική οικονομία παραμένει βιώσιμη.

Πώς προχωρώ όταν δεν έχω καθόλου ιστορικά δεδομένα;

Ξεκινάμε από μικρή συλλογή, ρεαλιστικές υποθέσεις, συνεντεύξεις ενδιαφερομένων και περιορισμένη δοκιμή, με σαφή τρόπο αξιολόγησης. Η καταγραφή των πραγματικών αντιρρήσεων είναι συχνά πιο χρήσιμη από μια ακόμη λίστα «δημοφιλών προϊόντων».

Για μια παράλληλη εισαγωγή στο ερώτημα της εμπορικής ζήτησης, δείτε και το σχετικό θέμα για το τι πουλάει. Η ουσιαστική απόφαση δεν είναι να μαντέψουμε τον επόμενο νικητή αλλά να ανακαλύψουμε ποια επιλογή εξυπηρετεί πελάτες, την οποία η επιχείρηση μπορεί πραγματικά να υποστηρίξει και να αποτιμήσει.