Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

τι είναι το ταξίδι ψηφιακού μάρκετινγκ

τι είναι το ταξίδι ψηφιακού μάρκετινγκ

· Με δύο λόγια

Κατανόησε το ταξίδι πελάτη από την ανάγκη έως την εξυπηρέτηση, με χάρτη επαφών, ενδεικτικό παράδειγμα και κατάλληλους δείκτες..

Ταξίδι ψηφιακού μάρκετινγκ: τα στάδια που περνά ένας υποψήφιος πελάτης

Το ταξίδι ψηφιακού μάρκετινγκ είναι η αλληλουχία εμπειριών που ζει ένας άνθρωπος καθώς αναγνωρίζει μια ανάγκη, αναζητά λύσεις, συγκρίνει επιλογές, αποφασίζει και αργότερα αξιολογεί αν η επιλογή τον εξυπηρέτησε. Δεν είναι απαραίτητα ευθεία πορεία ούτε ταυτίζεται με μία διαφημιστική καμπάνια. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να επιστρέψει σε προηγούμενο βήμα, να αλλάξει συσκευή ή να ζητήσει γνώμη προτού ενεργήσει.

Η αξία της χαρτογράφησης βρίσκεται στο ότι δείχνει ποια πληροφορία λείπει σε κάθε στιγμή. Αν γνωρίζουμε τις ερωτήσεις του ανθρώπου, σχεδιάζουμε πιο χρήσιμες σελίδες και πιο τίμιες επαφές, αντί να προσπαθούμε να τον οδηγήσουμε παντού στο ίδιο κουμπί αγοράς.

Στάδιο αναγνώρισης: «ποιο πρόβλημα έχω;»

Η αρχή συχνά δεν περιλαμβάνει όνομα επιχείρησης ή συγκεκριμένο προϊόν. Κάποιος αντιλαμβάνεται ένα εμπόδιο, για παράδειγμα ότι η ιστοσελίδα του δεν διευκολύνει τις κρατήσεις, και αναζητά γενική εξήγηση. Περιεχόμενο κατάλληλο εδώ είναι ένας κατανοητός οδηγός διάγνωσης, ένα λεξιλόγιο βασικών όρων ή μια λίστα πιθανών αιτιών. Η επιθετική πίεση για αγορά συνήθως δεν απαντά στην πρωταρχική ερώτηση.

Στον χάρτη σημειώνουμε τι προκάλεσε την ανάγκη, ποιες λέξεις θα χρησιμοποιήσει ο επισκέπτης και ποια μορφή απάντησης τον βοηθά. Δεν υποθέτουμε ότι κάθε ανάγνωση σημαίνει πρόθεση άμεσης συναλλαγής.

Στάδιο διερεύνησης: «ποιες λύσεις υπάρχουν;»

Τώρα ο άνθρωπος θέλει να κατανοήσει εναλλακτικές. Αναζητά διαφορές ανάμεσα σε υπηρεσίες, συγκρίνει διαδικασίες και προσπαθεί να εκτιμήσει πόση προσπάθεια απαιτεί η καθεμία. Ένας αναλυτικός συγκριτικός πίνακας μπορεί να αποδειχθεί χρησιμότερος από μια διαφήμιση που επαναλαμβάνει γενικά πλεονεκτήματα.

Ο επαγγελματίας περιεχομένου χρειάζεται να επισημαίνει και τους περιορισμούς. Για παράδειγμα, μια αυτοματοποιημένη λύση μπορεί να μειώνει επαναλαμβανόμενες εργασίες αλλά να απαιτεί προσεκτική αρχική ρύθμιση. Η πληροφόρηση κερδίζει αξιοπιστία όταν δεν κρύβει τη δυσκολία εφαρμογής.

Στάδιο αξιολόγησης: «μπορώ να εμπιστευτώ αυτή την επιλογή;»

Στο στάδιο αυτό έχουν σημασία πραγματικές προδιαγραφές, διαδικασία συνεργασίας, δυνατότητες υποστήριξης, παραδείγματα χρήσης και απαντήσεις σε συγκεκριμένες αντιρρήσεις. Οι ισχυρισμοί πρέπει να επαληθεύονται. Δεν επινοούμε μαρτυρίες πελατών, εγγυήσεις απόδοσης ή αριθμούς επιτυχιών για να γεμίσουμε τη σελίδα.

Μια κατανοητή σελίδα υπηρεσίας ξεχωρίζει τι περιλαμβάνει η παροχή, τι δεν περιλαμβάνει, ποια στοιχεία ζητούνται πριν δοθεί προσφορά και πώς επικοινωνεί ο ενδιαφερόμενος. Η διαφάνεια μειώνει την απόσταση ανάμεσα στην υπόσχεση και στην πραγματική εμπειρία.

Στάδιο ενέργειας: «ποιο είναι το επόμενο βήμα;»

Η απόφαση μπορεί να είναι αγορά, κράτηση, αίτηση ή μια πρώτη συζήτηση. Σχεδιάζουμε τη διαδρομή ώστε να μην παρεμβάλλονται περιττά πεδία, ασαφείς χρεώσεις ή σελίδες που διακόπτουν τη συνέχεια. Αν η υπηρεσία απαιτεί ανθρώπινη αξιολόγηση, εξηγούμε με σαφήνεια ότι η συμπλήρωση μιας φόρμας αποτελεί αίτημα και όχι αυτόματη αποδοχή.

Ελέγχουμε την εμπειρία σε πραγματικό κινητό, την κατανόηση των οδηγιών και την εμφάνιση μηνύματος επιτυχούς υποβολής. Χωρίς αυτόν τον έλεγχο, η καλή αρχική προβολή μπορεί να χαθεί στο τελευταίο μέτρο της διαδρομής.

Στάδιο χρήσης και συνέχειας: «άξιζε η επιλογή;»

Το ταξίδι δεν σταματά στην αγορά. Ο πελάτης χρειάζεται σαφή ενημέρωση για τα επόμενα βήματα, πρόσβαση σε υποστήριξη και τρόπο να αναφέρει πρόβλημα. Για υπηρεσίες με διάρκεια, η σωστή εξυπηρέτηση μετά την πρώτη συναλλαγή μπορεί να είναι σημαντικότερη από ένα ακόμη διαφημιστικό μήνυμα. Η αξιολόγηση της εμπειρίας αποτελεί πηγή βελτίωσης όταν συλλέγεται με κατάλληλο και διαφανή τρόπο.

Ένας ικανοποιημένος άνθρωπος μπορεί να επιστρέψει ή να συστήσει την επιχείρηση, αλλά αυτό δεν είναι βέβαιο και δεν πρέπει να εμφανίζεται ως υποχρέωσή του. Καταγράφουμε πώς μπορεί να ζητήσει βοήθεια, όχι μόνο πώς μπορεί να αφήσει θετική κριτική.

Χτίσε έναν χάρτη επαφών και ερωτήσεων

Για κάθε στάδιο συμπλήρωσε πέντε πεδία: ανάγκη, ερώτηση, σημείο επαφής, πιθανό εμπόδιο και επιθυμητή βοήθεια. Αν ένας χρήστης διαβάζει άρθρο για πρόβλημα, το σημείο επαφής είναι η ενημερωτική σελίδα και η βοήθεια ίσως ένας συγκριτικός οδηγός. Αν βρίσκεται στην κράτηση, σημείο επαφής είναι η φόρμα και βοήθεια οι ξεκάθαρες οδηγίες.

Μην δημιουργείς έναν ενιαίο χάρτη για όλα τα κοινά. Ο υπάρχων πελάτης και ο νέος επισκέπτης διαθέτουν διαφορετική εμπειρία. Φτιάξε τουλάχιστον διαφορετικές διαδρομές ανά βασική ανάγκη και έλεγξέ τες με πραγματικά ερωτήματα εξυπηρέτησης.

Παράδειγμα χαρτογράφησης για μαθήματα

  1. Αναγνώριση: ο ενδιαφερόμενος αναρωτιέται ποιες δεξιότητες του λείπουν· βρίσκει εισαγωγικό οδηγό.
  2. Διερεύνηση: συγκρίνει ατομικά και ομαδικά μαθήματα· βλέπει σαφή χαρακτηριστικά κάθε μορφής.
  3. Αξιολόγηση: εξετάζει πρόγραμμα, προϋποθέσεις και τρόπο διεξαγωγής· απαντώνται οι συνηθισμένες απορίες.
  4. Ενέργεια: υποβάλλει ερώτημα διαθεσιμότητας· λαμβάνει ξεκάθαρη επιβεβαίωση παραλαβής.
  5. Συνέχεια: ενημερώνεται για πρόσβαση στο υλικό και δυνατότητα υποστήριξης· μπορεί να δώσει χρήσιμη ανατροφοδότηση.

Πρόκειται για ενδεικτικό σενάριο, όχι καταγεγραμμένα βήματα κάποιου συγκεκριμένου πελάτη. Η ουσία είναι ότι κάθε επαφή εξυπηρετεί διαφορετική ανάγκη.

Πώς συνδέονται τα κανάλια χωρίς να μπερδεύονται;

Η οργανική αναζήτηση μπορεί να βοηθά στην αρχική έρευνα, το βίντεο να εξηγεί μια σύνθετη έννοια και η άμεση επικοινωνία να λύνει τις τελευταίες πρακτικές απορίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι ακολουθούν την ίδια σειρά. Ο χάρτης πρέπει να προβλέπει διαφορετικές εισόδους, παραδείγματος χάρη επίσκεψη από σύσταση, απευθείας σύνδεσμο ή στοχευμένη καμπάνια.

Η συνεκτικότητα προκύπτει από συμφωνία περιεχομένου: το μήνυμα που είδε κάποιος πρέπει να ανταποκρίνεται σε όσα εξηγεί η επόμενη σελίδα. Αν μια διαφήμιση υπόσχεται άμεσο αποτέλεσμα αλλά η υπηρεσία απαιτεί προεργασία, διορθώνουμε την υπόσχεση.

Μέτρηση: παρακολούθησε γεγονότα, όχι υποτιθέμενες σκέψεις

Μπορούμε να καταγράψουμε προβολές σελίδων, επιλεγμένες αλληλεπιδράσεις ή ολοκληρώσεις σημαντικών ενεργειών, εφόσον η εγκατάσταση και οι σχετικές ρυθμίσεις το επιτρέπουν. Το Google Analytics χρησιμοποιεί συμβάντα για την αποτύπωση ενεργειών σε ιστότοπους και εφαρμογές. Ωστόσο, ένας αριθμός δεν μας λέει αυτομάτως γιατί κάποιος δίστασε. Χρειαζόμαστε και ποιοτική πληροφόρηση, όπως ερωτήσεις που επανέρχονται στην εξυπηρέτηση.

Κρίνουμε κάθε στάδιο με κατάλληλη ένδειξη. Η ανάγνωση οδηγού δείχνει ενδιαφέρον για πληροφόρηση, ενώ η αποστολή αίτησης δείχνει άλλη πρόθεση. Δεν παρουσιάζουμε τις δύο ενέργειες ως ισοδύναμες.

Ιδιωτικότητα και παγίδες υπερβολικής προσωποποίησης

Ο χάρτης εξηγεί τη συμπεριφορά σε συγκεντρωτικό ή κατάλληλα επιτρεπτό επίπεδο. Δεν αποτελεί δικαιολογία για ανεξέλεγκτη συλλογή προσωπικών πληροφοριών. Επιλέγουμε όσα δεδομένα είναι αναγκαία, ενημερώνουμε κατανοητά τον άνθρωπο και αποφεύγουμε να συναγάγουμε ευαίσθητα χαρακτηριστικά από αβέβαια σήματα.

Εξίσου επικίνδυνη είναι η πεποίθηση ότι κάθε στάδιο χρειάζεται περισσότερη πίεση. Μερικές φορές η σωστή ενέργεια είναι να προσφέρεις πλήρη πληροφορία και χώρο για απόφαση. Η εμπιστοσύνη χτίζεται με καθαρότητα, όχι με διαρκείς υπενθυμίσεις.

Πότε διορθώνουμε τον χάρτη;

Όταν αλλάζει η υπηρεσία, εμφανίζονται νέες ερωτήσεις ή βλέπουμε ότι οι επισκέπτες διαλέγουν διαφορετικές διαδρομές από αυτές που είχαμε φανταστεί, επανεξετάζουμε τη χαρτογράφηση. Συνδέουμε τα ευρήματα με το μάθημα και τις δεξιότητες ψηφιακού μάρκετινγκ που χρειάζεται η ομάδα, όχι μόνο με ρυθμίσεις διαφήμισης. Το καλό ταξίδι δεν είναι ένας στατικός σωλήνας μετατροπών αλλά μια διαρκής προσπάθεια κατανόησης της πραγματικής εμπειρίας.

Δείκτες ανά στάδιο και ο κίνδυνος λάθος συμπεράσματος

Για την αναγνώριση μιας ανάγκης μπορεί να εξετάζουμε αν οι άνθρωποι βρίσκουν ενημερωτικό περιεχόμενο. Για τη διερεύνηση έχει νόημα η πρόσβαση σε συγκριτικές εξηγήσεις. Στην αξιολόγηση ενδιαφέρουν οι ερωτήσεις για προδιαγραφές και όρους. Στο στάδιο ενέργειας παρακολουθούμε τη λειτουργία της ολοκλήρωσης, ενώ μετά την εξυπηρέτηση καταγράφουμε θέματα υποστήριξης που επαναλαμβάνονται.

Αυτές οι ενδείξεις δεν αποτελούν μια κοινή βαθμολογία. Ένας επισκέπτης μπορεί να καλύψει την ανάγκη του χωρίς να συμπληρώσει φόρμα, και αυτό δεν σημαίνει ότι η ενημερωτική σελίδα απέτυχε. Εξετάζουμε το αποτέλεσμα σε σχέση με τον σκοπό του συγκεκριμένου σταδίου.

Η χρησιμότητα της έρευνας με ανοιχτές ερωτήσεις

Οι συνομιλίες με πελάτες και οι συχνές απορίες μπορούν να δείξουν σημεία που κανένα αριθμητικό γράφημα δεν εξηγεί. Ρώτησε τι πληροφορία έλειπε, ποιο βήμα προκάλεσε αμφιβολία και τι θα έκανε τη διαδικασία πιο κατανοητή. Μην υπαγορεύεις τις απαντήσεις μέσα στην ερώτηση. Η χαρτογράφηση είναι υπόθεση που βελτιώνεται από πραγματική εμπειρία, όχι διάγραμμα που επιβάλλεται στους ανθρώπους.