Τι είναι η διαδικασία ψηφιακού μάρκετινγκ και πώς μετριέται η απόδοσή της
Η διαδικασία ψηφιακού μάρκετινγκ είναι η αλληλουχία αποφάσεων, ενεργειών και ελέγχων με την οποία μια επιχείρηση προσεγγίζει χρήστες στο διαδίκτυο και αξιολογεί αν αυτό δημιουργεί πραγματική αξία. Δεν ολοκληρώνεται όταν δημοσιευτεί ένα μήνυμα. Ο λειτουργικός κύκλος περιλαμβάνει ορισμό στόχου, σχεδιασμό μέτρησης, υλοποίηση, παρακολούθηση και διορθώσεις. Κεντρική αρχή είναι να αποφασίζεται τι σημαίνει επιτυχία πριν αρχίσει η συλλογή αριθμών, ώστε τα δεδομένα να στηρίζουν αποφάσεις αντί να επιλέγονται εκ των υστέρων όσα δείχνουν ευχάριστα.
Πρώτο βήμα: σαφής ορισμός επιχειρηματικού αποτελέσματος
Ο στόχος «να μας μάθει περισσότερος κόσμος» μπορεί να είναι χρήσιμος στην αρχή μιας δραστηριότητας, αλλά απαιτεί παρατηρήσιμο τρόπο εκτίμησης. Για μια υπηρεσία, ουσιαστικό αποτέλεσμα ίσως είναι μια έγκυρη αίτηση για ραντεβού. Για ένα κατάστημα, μια ολοκληρωμένη αγορά με δυνατότητα εξυπηρέτησης. Η ομάδα ξεχωρίζει την τελική επιθυμητή ενέργεια από τις ενδιάμεσες ενδείξεις, όπως προβολές ή επισκέψεις. Καταγράφει επίσης τι δεν ελέγχει: εποχική ζήτηση, μεταβολές προϊόντων και δυνατότητα άμεσης εξυπηρέτησης. Έτσι αξιολογεί τις ενέργειες μέσα στο πραγματικό επιχειρηματικό πλαίσιο.
Δεύτερο βήμα: σχεδιασμός της καταγραφής
Κάθε σημαντικό βήμα χρειάζεται περιγραφή, τεχνικό σημείο μέτρησης και επιβεβαίωση ότι η καταγραφή ενεργοποιείται σωστά. Στο Google Analytics τα σημαντικά γεγονότα μπορούν να χαρακτηριστούν ως βασικά γεγονότα, ώστε να φαίνεται πότε οι χρήστες εκτέλεσαν δράσεις που ενδιαφέρουν την επιχείρηση. Ωστόσο, μια υποβολή φόρμας δεν σημαίνει αυτομάτως ολοκληρωμένη πώληση. Αν χρησιμοποιούνται διαφημιστικές εκστρατείες, χρειάζονται επίσης συνεπείς σημάνσεις πηγών και έλεγχος διπλών εγγραφών. Ελέγχουμε τις υποχρεώσεις ενημέρωσης και συγκατάθεσης πριν ενεργοποιηθούν μη απαραίτητες τεχνολογίες παρακολούθησης.
Τρίτο βήμα: ορισμός δεικτών ανά στάδιο
Οι βασικοί δείκτες απόδοσης, KPI (Βασικοί Δείκτες Απόδοσης, Key Performance Indicators), πρέπει να συνδέονται με αποφάσεις και να μην αποτελούν κατάλογο εντυπωσιακών αριθμών. Άλλη είναι η μέτρηση προσέγγισης, άλλη η ανταπόκριση σε μια σελίδα και άλλη η αξία των παραγόμενων αιτημάτων. Ο συντελεστής κλικ δείχνει το ποσοστό αντιδράσεων σε εμφανίσεις, όχι πόσοι πελάτες ικανοποιήθηκαν. Το κόστος ανά επικοινωνία προσφέρει χρήσιμη ένδειξη μόνο όταν γνωρίζουμε πόσες επικοινωνίες ήταν κατάλληλες. Επιλέγουμε περιορισμένο σύνολο δεικτών και εξηγούμε τι ακριβώς σημαίνει ο καθένας.
Πίνακας μέτρησης για μια οργανωμένη εκστρατεία
| Στάδιο | Τι εξετάζεται | Έλεγχος αξιοπιστίας |
|---|---|---|
| Ορατότητα | Εμφανίσεις και σχετικές αναζητήσεις | Σωστή χρονική περίοδος και κανάλι |
| Ενδιαφέρον | Επισκέψεις σε σχετικές σελίδες | Συνέπεια σημάνσεων και φίλτρων |
| Ενέργεια | Ολοκληρωμένες φόρμες ή παραγγελίες | Δοκιμή πραγματικής καταγραφής |
| Επιχειρηματική αξία | Κατάλληλες επαφές ή επιβεβαιωμένες πωλήσεις | Συμφωνία με στοιχεία εξυπηρέτησης |
Δεν χρειάζεται να μετρώνται όλες οι ενέργειες με το ίδιο εργαλείο. Χρειάζεται, όμως, ο ορισμός του κάθε αριθμού να παραμένει ίδιος στην αναφορά και στο σημείο όπου λαμβάνεται η απόφαση.
Τέταρτο βήμα: παραγωγή μηνυμάτων και ενεργοποίηση καναλιών
Μόνο όταν έχει αποσαφηνιστεί η μέτρηση επιλέγεται το κατάλληλο περιεχόμενο και ο τρόπος διανομής. Ένας οδηγός απαντά σε απορίες πρώτης ενημέρωσης, ενώ μια σελίδα υπηρεσίας οφείλει να εξηγεί τι περιλαμβάνει η συνεργασία και πώς γίνεται επικοινωνία. Η ομάδα προγραμματίζει εκδόσεις μηνυμάτων και τεκμηριώνει πού εμφανίζονται. Δεν αλλάζει ταυτόχρονα όλα τα στοιχεία μόνο και μόνο για να «υπάρχει κίνηση». Η ενεργοποίηση συνοδεύεται από έλεγχο συνδέσμων, φόρμας, εμφάνισης σε κινητό και βασικών γεγονότων μέτρησης πριν δαπανηθεί σημαντικό ποσό.
Πέμπτο βήμα: παρακολούθηση χωρίς πρόωρα συμπεράσματα
Η συχνότητα ελέγχου εξαρτάται από τον όγκο δραστηριότητας και το είδος του στόχου. Μια νεοσύστατη υπηρεσία με λίγες επαφές δεν προσφέρει καθημερινά επαρκές υλικό για ασφαλή αξιολόγηση μικρών μεταβολών. Αντίθετα, τεχνικά σφάλματα χρειάζονται έγκαιρη ειδοποίηση ανεξάρτητα από την ποσότητα δεδομένων. Χωρίζουμε λοιπόν τον λειτουργικό έλεγχο, που αναζητά αστοχίες, από την ανάλυση αποτελέσματος, που χρειάζεται συγκρίσιμη περίοδο. Αν η μέτρηση διακοπεί, σημειώνουμε το κενό αντί να συγκρίνουμε τους ατελείς αριθμούς σαν να ήταν πλήρεις.
Έκτο βήμα: αξιολόγηση αιτημάτων και πραγματικών πωλήσεων
Οι αριθμοί της ιστοσελίδας πρέπει να διασταυρώνονται με την εμπειρία της ομάδας που εξυπηρετεί τις επαφές. Αν μια εκστρατεία αποφέρει πολλές φόρμες αλλά οι περισσότερες αφορούν υπηρεσίες που δεν παρέχονται, το πρόβλημα δεν λύνεται με αύξηση προϋπολογισμού. Μπορεί να χρειάζεται σαφέστερο μήνυμα ή καλύτερη περιγραφή προϋποθέσεων. Αν οι επαφές είναι κατάλληλες αλλά καθυστερούν οι απαντήσεις, ο περιορισμός βρίσκεται στην επιχειρησιακή συνέχεια. Η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει αυτά τα στάδια, χωρίς να συλλέγει περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα είναι αναγκαία.
Έβδομο βήμα: επιλογή της επόμενης διόρθωσης
Η ομάδα κατατάσσει τις πιθανές παρεμβάσεις με βάση το πραγματικό πρόβλημα. Αν δεν καταγράφονται παραγγελίες, διορθώνει πρώτα την τεχνική μέτρηση. Αν το περιεχόμενο φέρνει λανθασμένο κοινό, εξετάζει την τοποθέτηση του μηνύματος. Αν η σελίδα φορτώνει αλλά δυσκολεύει τον επισκέπτη, μελετά τη διαδρομή χρήστη. Μία αλλαγή τη φορά, όπου είναι εφικτό, επιτρέπει καθαρότερη ερμηνεία. Κρατάμε ημερολόγιο δοκιμών, αρχικές τιμές και λόγους απόφασης. Δεν ισχυριζόμαστε βεβαιότητα αιτιότητας όταν έχουν αλλάξει ταυτόχρονα πολλοί παράγοντες.
Η σωστή αναφορά προς τη διοίκηση
Μια καλή αναφορά διαχωρίζει γεγονότα, ερμηνεία και εισήγηση. Αναφέρει την περίοδο, το κόστος, τις πραγματοποιημένες ενέργειες, τα διαθέσιμα αποτελέσματα και τους περιορισμούς. Δείχνει ποια ερώτηση απαντά κάθε μέτρηση, αντί να παραθέτει δεκάδες γραφήματα χωρίς επιχειρηματική σύνδεση. Σημαντικό είναι να παρουσιάζονται και τα αρνητικά ευρήματα, ιδιαίτερα όταν υποδεικνύουν χαμένη δαπάνη ή σύγχυση επισκεπτών. Για την εκτέλεση των ενεργειών συνδέουμε τη διαδικασία με μια στοχευμένη ψηφιακή καμπάνια και, όπου χρειάζεται, με κατάλληλη εκπαίδευση προσωπικού.
Συνηθισμένα σφάλματα μέτρησης
Τα πιο παραπλανητικά σφάλματα είναι η σύγχυση κλικ με πελάτες, η καταμέτρηση του ίδιου γεγονότος δύο φορές, η αγνόηση ακυρωμένων παραγγελιών και η σύγκριση περιόδων με διαφορετικό προϋπολογισμό. Επίσης, η απόδοση όλης της πώλησης στην τελευταία επίσκεψη μπορεί να αποκρύπτει προηγούμενα σημεία επικοινωνίας. Κάθε μοντέλο απόδοσης έχει περιορισμούς και δεν αντικαθιστά την κρίση της επιχείρησης. Η αναφορά οφείλει να τους εξηγεί κατανοητά. Μόνο έτσι οι δείκτες υπηρετούν τον στόχο και όχι το αντίστροφο.
Πότε ολοκληρώνεται πραγματικά ο κύκλος
Ένας κύκλος ολοκληρώνεται όταν υπάρχει καταγεγραμμένη απόφαση με υπεύθυνο και επόμενο έλεγχο, όχι όταν απλώς λήξει η διαφήμιση. Κάποιες ενέργειες συνεχίζονται, άλλες αναμορφώνονται και άλλες σταματούν επειδή δεν δικαιολογούν τους πόρους τους. Η συνέχεια περιλαμβάνει νέες υποθέσεις προς διερεύνηση, τεχνικές διορθώσεις και επικαιροποίηση των κανόνων μέτρησης, πάντα χωρίς αλλοίωση του ιστορικού. Με αυτό το μοντέλο η διαδικασία παραμένει προσαρμοστική, μετρήσιμη και ελέγξιμη ακόμη και όταν αλλάζουν οι αγορές ή τα κανάλια επικοινωνίας.
Τι κάνουμε όταν μια πηγή μέτρησης σταματήσει να λειτουργεί
Οι διακοπές στην καταγραφή χρειάζονται σαφές πρωτόκολλο. Πρώτα διαπιστώνουμε αν το πρόβλημα αφορά μία συγκεκριμένη ενέργεια ή ολόκληρη την επισκεψιμότητα. Έπειτα ελέγχουμε τυχόν πρόσφατες αλλαγές στην ιστοσελίδα, στους κανόνες συγκατάθεσης και στις συνδέσεις εργαλείων. Δεν συμπληρώνουμε το χαμένο διάστημα με φανταστικούς αριθμούς. Σημειώνουμε την αρχή και τη λήξη του κενού, ενημερώνουμε τον υπεύθυνο απόφασης και εξετάζουμε ποιες συγκρίσεις παραμένουν έγκυρες. Μια περίοδος χωρίς αξιόπιστα δεδομένα μπορεί να απαιτεί αναβολή αξιολόγησης, όχι αυθαίρετη αλλαγή προϋπολογισμού.
Σύνδεση διαδικτυακών μετρήσεων με την εξυπηρέτηση
Σε επιχειρήσεις όπου η συμφωνία ολοκληρώνεται τηλεφωνικά ή με προσωπική συνάντηση, οι αριθμοί ιστοσελίδας δείχνουν μόνο μέρος της εικόνας. Το επιχειρηματικό αποτέλεσμα χρειάζεται οργανωμένο τρόπο επιβεβαίωσης από την ομάδα που συνομιλεί με τον πελάτη. Ο ορισμός κατάλληλης επαφής συμφωνείται πριν γίνει η αξιολόγηση και αποφεύγεται η υπερβολική συλλογή ευαίσθητων δεδομένων. Όταν δεν μπορεί να γίνει αξιόπιστη σύνδεση, περιορίζουμε την αναφορά σε όσα πράγματι παρατηρούνται. Αυτή η συνέπεια είναι ιδιαίτερα σημαντική σε υπηρεσίες με μεγάλη διάρκεια απόφασης, όπου ένα αίτημα δεν οδηγεί άμεσα σε οικονομική συναλλαγή.
Πώς ξεχωρίζουν οι συναγερμοί από τις αλλαγές στρατηγικής
Μια τεχνική αστοχία που μπλοκάρει φόρμες απαιτεί άμεση παρέμβαση. Μια μικρή διακύμανση του ποσοστού ανταπόκρισης, αντίθετα, μπορεί να χρειάζεται μεγαλύτερο διάστημα παρατήρησης. Ορίζουμε ξεχωριστούς κανόνες για λειτουργικά προβλήματα και για επιχειρηματικές αποφάσεις. Έτσι δεν συγχέεται η ανάγκη άμεσης αποκατάστασης με την επανεξέταση του τρόπου προσέγγισης του κοινού. Το σύστημα μέτρησης είναι χρήσιμο όταν γνωρίζουμε όχι μόνο τι δείχνει, αλλά και ποιος πρέπει να δράσει σε κάθε είδος ένδειξης.