Τι ιστοσελίδα να φτιάξω; Λίστα απαιτήσεων πριν ξεκινήσει το έργο
Αν αναρωτιέστε «τι ιστοσελίδα να φτιάξω;», η ασφαλέστερη απάντηση είναι να ορίσετε πρώτα τις απαιτήσεις. Πριν επιλέξετε πλατφόρμα, σχεδιασμό ή συνεργάτη, χρειάζεται να ξέρετε ποιον εξυπηρετεί η ιστοσελίδα, τι πρέπει να μπορεί να κάνει, ποιο περιεχόμενο θα φιλοξενεί, ποιος θα τη διαχειρίζεται και με ποια άλλα συστήματα πρέπει να συνεργάζεται. Αυτές οι αποφάσεις καθορίζουν το πραγματικό εύρος του έργου.
1. Ποιος είναι ο βασικός χρήστης
Μια ιστοσελίδα για νέους πελάτες έχει διαφορετικές ανάγκες από μια πύλη για υπάρχοντες πελάτες ή μια εσωτερική εφαρμογή. Καταγράψτε δύο ή τρεις βασικές κατηγορίες χρηστών και για καθεμία σημειώστε τι θέλει να βρει ή να ολοκληρώσει. Η άσκηση αυτή αποτρέπει το συνηθισμένο λάθος να γεμίζει η αρχική σελίδα με πληροφορίες που είναι σημαντικές για την επιχείρηση αλλά όχι για τον επισκέπτη.
2. Ποια είναι η κύρια ενέργεια
Η κύρια ενέργεια μπορεί να είναι επικοινωνία, αγορά, κράτηση, αίτηση προσφοράς, εγγραφή, λήψη αρχείου ή χρήση μιας διαδικτυακή υπηρεσίας. Αν υπάρχουν πολλές ενέργειες, ορίστε προτεραιότητες. Η σελίδα πρέπει να βοηθά τον χρήστη να ολοκληρώνει αυτό που ήρθε να κάνει χωρίς να περνά από περιττά βήματα.
3. Ποιες σελίδες είναι πραγματικά απαραίτητες
Ξεκινήστε από λειτουργικές ανάγκες και όχι από έναν τυπικό κατάλογο. Μπορεί να χρειάζεστε αρχική σελίδα, παρουσίαση υπηρεσιών, ξεχωριστές σελίδες για βασικές κατηγορίες, σχετικά με εμάς, επικοινωνία και άρθρα. Σε άλλη περίπτωση, μια μονοσέλιδη παρουσία αρκεί. Η σωστή ερώτηση δεν είναι «πόσες σελίδες πρέπει να έχει ένας ιστότοπος;», αλλά «ποια διαφορετική απόφαση ή πληροφοριακή ανάγκη εξυπηρετεί κάθε σελίδα;».
Αν θέλετε να δείτε μια πιο πρακτική ακολουθία υλοποίησης, η ενότητα πώς να φτιάξω μια ιστοσελίδα μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά. Εδώ όμως ο στόχος είναι να κλειδώσετε τις απαιτήσεις πριν από την κατασκευή.
4. Τι περιεχόμενο υπάρχει ήδη
Καταγράψτε κείμενα, φωτογραφίες, λογότυπα, βίντεο, αρχεία, καταλόγους και δεδομένα που είναι έτοιμα. Σημειώστε επίσης τι λείπει και ποιος είναι υπεύθυνος να το δημιουργήσει. Η παραγωγή περιεχομένου συχνά καθορίζει τον χρόνο ολοκλήρωσης περισσότερο από τον ίδιο τον κώδικα. Αν το έργο ξεκινήσει χωρίς υλικό, ο σχεδιασμός βασίζεται σε υποθέσεις που αργότερα δημιουργούν αλλαγές.
5. Ποιες λειτουργίες είναι υποχρεωτικές
- φόρμες επικοινωνίας ή αιτήσεων με σαφή παραλήπτη και επιβεβαίωση,
- αναζήτηση ή φίλτρα για μεγάλο όγκο περιεχομένου,
- κρατήσεις και ημερολόγιο όπου υπάρχει πραγματική διαδικασία ραντεβού,
- λογαριασμοί χρηστών και διαφορετικά δικαιώματα πρόσβασης,
- ηλεκτρονικές πληρωμές και διαχείριση παραγγελιών,
- πολυγλωσσικό περιεχόμενο όταν υπάρχει κοινό σε περισσότερες γλώσσες,
- συνδέσεις με υπάρχοντα επιχειρηματικά συστήματα ή υπηρεσίες.
Για κάθε λειτουργία γράψτε τι ακριβώς θεωρείται επιτυχία. Για παράδειγμα, «χρειαζόμαστε φόρμα» δεν αρκεί. Πρέπει να ξέρετε ποια πεδία χρειάζονται, πού αποθηκεύονται τα δεδομένα, ποιος ειδοποιείται και τι βλέπει ο χρήστης μετά την υποβολή.
6. Ποιος θα ενημερώνει την ιστοσελίδα
Αν οι αλλαγές θα γίνονται εσωτερικά, το Σύστημα Διαχείρισης Περιεχομένου ή CMS (Content Management System) πρέπει να ταιριάζει στις δεξιότητες της ομάδας. Αν η διαχείριση γίνεται από εξωτερικό συνεργάτη, χρειάζεται σαφής διαδικασία αιτημάτων και χρόνος απόκρισης. Η επιλογή τεχνολογίας πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον άνθρωπο που θα τη χρησιμοποιεί μετά την παράδοση.
7. Ποια στοιχεία πρέπει να σας ανήκουν
Το όνομα χώρου, η φιλοξενία, οι λογαριασμοί αναλυτικών δεδομένων και κάθε κρίσιμη υπηρεσία πρέπει να έχουν ξεκάθαρη ιδιοκτησία. Μην περιμένετε την ημέρα αλλαγής συνεργάτη για να ανακαλύψετε ότι βασικοί λογαριασμοί δημιουργήθηκαν σε στοιχεία τρίτου. Καταγράψτε από την αρχή ποιος είναι ιδιοκτήτης, ποιος έχει διαχειριστική πρόσβαση και πώς γίνεται ανάκτηση λογαριασμού.
8. Ποιες τεχνικές απαιτήσεις δεν πρέπει να μείνουν αόριστες
Η προσαρμογή σε κινητές συσκευές, η ασφάλεια σύνδεσης, τα αντίγραφα ασφαλείας, η ενημέρωση λογισμικού, η προσβασιμότητα και η δυνατότητα παρακολούθησης σφαλμάτων πρέπει να συζητηθούν πριν από την παράδοση. Αν η σελίδα έχει κρίσιμες συναλλαγές ή ευαίσθητα δεδομένα, οι απαιτήσεις ασφαλείας χρειάζονται ακόμη πιο συγκεκριμένη αποτύπωση.
Αν επιλέγετε να κατασκευάσετε μόνοι σας τη σελίδα, το πώς να φτιάξω ιστοσελίδα με HTML εξηγεί μια πιο τεχνική αφετηρία. Η χειροποίητη λύση προσφέρει έλεγχο, αλλά μεταφέρει σε εσάς την ευθύνη για συντήρηση, δοκιμές και εξέλιξη.
9. Τι πρέπει να είναι μετρήσιμο
Πριν από τη δημοσίευση ορίστε τις λίγες ενέργειες που δείχνουν αν η ιστοσελίδα εξυπηρετεί τον σκοπό της. Η SEO (Βελτιστοποίηση για Μηχανές Αναζήτησης, Search Engine Optimization) μπορεί να βοηθήσει στην ορατότητα, αλλά η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο από επισκέψεις. Μετρήστε πράξεις που συνδέονται με πραγματικούς στόχους, όπως ολοκληρωμένες φόρμες, αγορές, κρατήσεις ή χρήση βασικών εργαλείων.
10. Ποια είναι τα όρια της πρώτης έκδοσης
Χωρίστε τις ανάγκες σε «απαραίτητα για δημοσίευση», «χρήσιμα σύντομα μετά» και «μελλοντικές ιδέες». Έτσι αποφεύγετε ένα έργο που δεν ολοκληρώνεται επειδή προστίθενται συνεχώς νέες απαιτήσεις. Η πρώτη έκδοση πρέπει να είναι ολοκληρωμένη ως προς τον βασικό σκοπό, όχι να περιέχει κάθε πιθανή μελλοντική λειτουργία.
Checklist τελικής ετοιμότητας
- Έχει οριστεί βασικός χρήστης και κύρια ενέργεια;
- Υπάρχει λίστα σελίδων με ξεχωριστό σκοπό για καθεμία;
- Έχει καταγραφεί ποιο περιεχόμενο υπάρχει και ποιο λείπει;
- Οι λειτουργίες έχουν περιγραφεί με κριτήρια επιτυχίας;
- Είναι ξεκάθαρη η ιδιοκτησία λογαριασμών και δεδομένων;
- Έχει οριστεί ποιος συντηρεί και ποιος ενημερώνει;
- Υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία ελέγχου πριν από τη δημοσίευση;
Αν μπορείτε να απαντήσετε καθαρά στα παραπάνω, η ερώτηση «τι ιστοσελίδα να φτιάξω;» έχει ήδη μετατραπεί σε εφαρμόσιμη προδιαγραφή. Τότε η επιλογή πλατφόρμας, σχεδιασμού και συνεργάτη γίνεται πολύ πιο αντικειμενική, επειδή συγκρίνετε λύσεις πάνω σε γνωστές ανάγκες και όχι πάνω σε εντυπώσεις.
11. Εξαρτήσεις που πρέπει να φανούν πριν την κατασκευή
Μια λειτουργία μπορεί να εξαρτάται από τρίτη υπηρεσία, υπάρχουσα βάση δεδομένων, εταιρικό ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, σύστημα τιμολόγησης ή λογαριασμό πληρωμών. Καταγράψτε αυτές τις εξαρτήσεις μαζί με τον ιδιοκτήτη τους και τον τρόπο πρόσβασης. Αν μια κρίσιμη διασύνδεση χρειάζεται έγκριση ή τεχνικά στοιχεία από τρίτο μέρος, αυτό επηρεάζει τον προγραμματισμό του έργου και δεν πρέπει να εμφανιστεί ως έκπληξη στο τέλος.
Σημειώστε επίσης τι συμβαίνει αν μια εξωτερική υπηρεσία προσωρινά δεν λειτουργεί. Η ιστοσελίδα πρέπει να αποτυγχάνει με κατανοητό τρόπο, να μη χάνει δεδομένα και να δίνει στον χρήστη σαφή επόμενη κίνηση όπου αυτό είναι δυνατό. Η ανθεκτικότητα μιας ροής είναι απαίτηση, όχι απλώς θέμα αισθητικής.
12. Κριτήρια αποδοχής για την παράδοση
Για κάθε βασική απαίτηση γράψτε έναν τρόπο ελέγχου. «Να είναι γρήγορη» είναι αόριστο· «οι βασικές σελίδες να μην μπλοκάρουν τον χρήστη με περιττά βαριά στοιχεία» είναι πιο πρακτικό. «Να είναι εύχρηστη» γίνεται ελέγξιμο όταν περιγράψετε συγκεκριμένες εργασίες που πρέπει να ολοκληρώνει ο χρήστης χωρίς βοήθεια.
Τα κριτήρια αποδοχής βοηθούν και τις δύο πλευρές. Ο ιδιοκτήτης γνωρίζει τι θα παραλάβει και ο κατασκευαστής γνωρίζει ποιο αποτέλεσμα πρέπει να αποδείξει. Όσο λιγότερες κρίσιμες απαιτήσεις μένουν στη φράση «θα το δούμε στην πορεία», τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος καθυστερήσεων και παρερμηνειών.
Τέλος, βάλτε δίπλα σε κάθε απαίτηση έναν υπεύθυνο. Άλλος μπορεί να παραδώσει τα κείμενα, άλλος να εγκρίνει τα νομικά στοιχεία και άλλος να δώσει πρόσβαση σε εξωτερικό σύστημα. Η ορατή ευθύνη αποτρέπει καθυστερήσεις που λανθασμένα αποδίδονται στην τεχνική υλοποίηση.
Προσθέστε και έναν κανόνα για αλλαγές αφού κλειδώσει η προδιαγραφή. Κάθε νέα ιδέα πρέπει να καταγράφεται, να αξιολογείται ως προς τον στόχο και να αποφασίζεται αν ανήκει στην τρέχουσα έκδοση ή σε επόμενη. Έτσι προστατεύεται το βασικό έργο από ατελείωτη διεύρυνση και οι πραγματικά σημαντικές αλλαγές παραμένουν ορατές.
Η πειθαρχία αυτή κρατά σαφή τον προϋπολογισμό, τις ευθύνες και την ημερομηνία παράδοσης.