Ιδιωτικός τομέας και cloud: επιλογές υποδομής με επιχειρηματικά κριτήρια
Για μια ιδιωτική επιχείρηση, το cloud είναι τρόπος πρόσβασης σε υπολογιστικούς πόρους και εφαρμογές χωρίς να απαιτείται η αποκλειστική αγορά και συντήρηση κάθε εξαρτήματος. Μπορεί να εξυπηρετεί ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, την επικοινωνία μιας ομάδας ή σύνθετα επιχειρησιακά συστήματα. Η αξιοποίηση υπηρεσιών νέφους από τον ιδιωτικό τομέα δεν σημαίνει απαραίτητα χρήση ιδιωτικού νέφους: μια εταιρεία μπορεί να λειτουργεί σε κοινόχρηστη, αποκλειστική ή υβριδική υποδομή. Η ουσιαστική απόφαση αφορά το επιθυμητό επίπεδο ελέγχου, τη συνέχεια εργασιών, το κόστος και την προστασία επιχειρηματικών και προσωπικών δεδομένων.
Τρεις διαφορετικοί τρόποι ανάπτυξης υποδομής
Στο δημόσιο νέφος ένας εξωτερικός πάροχος διαθέτει υπηρεσίες σε πολλούς πελάτες με λογικό διαχωρισμό πόρων. Το ιδιωτικό νέφος εξυπηρετεί έναν οργανισμό με αποκλειστική υποδομή ή αποκλειστικά διατεθειμένους πόρους. Το υβριδικό μοντέλο συνδυάζει διαφορετικά περιβάλλοντα και επιτρέπει την κατανομή εφαρμογών ανάλογα με τις απαιτήσεις τους. Κανένα από αυτά δεν είναι εξ ορισμού ασφαλέστερο ή οικονομικότερο για κάθε χρήση. Η αρχιτεκτονική πρέπει να εξετάζεται ανά εφαρμογή και όχι μόνο με εμπορικούς όρους. Το γενικό πλαίσιο παρουσιάζεται στην εισαγωγή στο υπολογιστικό νέφος, πριν από οποιαδήποτε δέσμευση σε συγκεκριμένη υπηρεσία.
Επιλογή υπηρεσίας ανάλογα με τον έλεγχο που χρειαζόμαστε
Μια επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιεί έτοιμο λογισμικό μέσω διαδικτύου, να νοικιάζει υποδομή για τις δικές της εφαρμογές ή να αξιοποιεί περιβάλλον δημιουργίας λογισμικού που αναλαμβάνει μέρος της συντήρησης. Η πρώτη προσέγγιση περιορίζει το τεχνικό βάρος αλλά τις δυνατότητες παραμετροποίησης τις καθορίζει ο πάροχος. Η δεύτερη προσφέρει περισσότερο έλεγχο μαζί με περισσότερη ευθύνη για ασφάλεια και ενημερώσεις. Η τρίτη διευκολύνει την ανάπτυξη όταν οι διαθέσιμες λειτουργίες ταιριάζουν στις ανάγκες. Για να γίνει ουσιαστική σύγκριση, καταγράφεται ποιος διαχειρίζεται το λειτουργικό σύστημα, τις βάσεις δεδομένων, τους λογαριασμούς και τα αντίγραφα ασφαλείας.
Συνολικό κόστος αντί για εντυπωσιακή μηνιαία τιμή
Η προτεινόμενη συνδρομή δεν περιγράφει πάντα την τελική επιβάρυνση. Εξετάζονται η αποθήκευση, η μεταφορά δεδομένων, οι απαιτήσεις επεξεργασίας, η υποστήριξη, οι άδειες και η εργασία της ίδιας της ομάδας. Ακόμη και μια λύση χωρίς σημαντική αρχική επένδυση μπορεί να γίνει ακριβή αν η χρήση δεν παρακολουθείται ή αν δημιουργούνται περιττά αντίγραφα. Ένας πρακτικός προϋπολογισμός περιλαμβάνει βασικό σενάριο, σενάριο αυξημένης κίνησης και κόστος αποχώρησης. Οι αποφάσεις στηρίζονται σε πραγματικά χαρακτηριστικά φόρτου, όχι στην υπόθεση ότι κάθε λειτουργία θα αναπτυχθεί απεριόριστα. Η ευελιξία έχει αξία όταν συνοδεύεται από ορατότητα δαπανών.
Ασφάλεια και κατανομή ευθύνης με σαφή όρια
Ο πάροχος μπορεί να προστατεύει τις φυσικές εγκαταστάσεις, αλλά ο πελάτης εξακολουθεί να έχει υποχρεώσεις για κωδικούς, δικαιώματα χρήσης, ρυθμίσεις και συχνά τα δεδομένα των εφαρμογών του. Χρειάζεται ενίσχυση πρόσβασης με έλεγχο πολλών παραγόντων, περιορισμός δικαιωμάτων σε όσα είναι απαραίτητα και διαδικασία ανάκλησης πρόσβασης όταν κάποιος αποχωρεί. Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων, GDPR (Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων, General Data Protection Regulation), διακρίνει τον υπεύθυνο από τον εκτελούντα την επεξεργασία και απαιτεί κατάλληλες συμβατικές εγγυήσεις. Η αξιολόγηση δεν περιορίζεται σε ένα πιστοποιητικό του προμηθευτή. Περιλαμβάνει τον πραγματικό τρόπο λειτουργίας της επιχείρησης και τις πιθανές συνέπειες ενός περιστατικού.
Τοπικά συστήματα, διασυνδέσεις και σταδιακή μεταφορά
Πολλές επιχειρήσεις διαθέτουν ήδη εφαρμογές που συνομιλούν μεταξύ τους, ακόμη κι αν αυτό δεν έχει καταγραφεί επίσημα. Ένα λογιστικό πρόγραμμα μπορεί να τροφοδοτεί το ηλεκτρονικό κατάστημα ή ένα πρόγραμμα αποθήκης να ενημερώνει παραγγελίες. Η μεταφορά μιας εφαρμογής χωρίς ανάλυση των εξαρτήσεών της μπορεί να διακόψει λειτουργίες που δεν φαίνονται άμεσα. Η ομάδα πρέπει να χαρτογραφήσει μεταφορές δεδομένων, ταυτοποίηση χρηστών, προγραμματισμένες εργασίες και σημεία χειροκίνητης παρέμβασης. Ένα πιλοτικό βήμα με σχέδιο επιστροφής στην προηγούμενη κατάσταση επιτρέπει να ελεγχθούν οι επιπτώσεις προτού μεταφερθεί κρίσιμο τμήμα της λειτουργίας.
Περιοχές φιλοξενίας και συμβατικές επιλογές
Η χώρα ή η περιοχή στην οποία λειτουργεί μια υποδομή επηρεάζει συχνά την απόκριση και μπορεί να σχετίζεται με τη διαχείριση δεδομένων. Δεν αρκεί όμως να διαβάσει κανείς μια γεωγραφική ονομασία στο εμπορικό φυλλάδιο. Πρέπει να ελεγχθούν οι θέσεις κύριας αποθήκευσης, αντιγράφων, υπηρεσιών υποστήριξης και πιθανών διαβιβάσεων. Η ενότητα γεωγραφικών περιοχών cloud εξηγεί τη βασική ορολογία. Οι συμβάσεις ορίζουν τη δυνατότητα λήψης δεδομένων και τη διαδικασία μετά τη λήξη συνεργασίας. Σε επιχειρήσεις με πελάτες σε περισσότερες χώρες, η αξιολόγηση απαιτεί ξεχωριστό έλεγχο για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες και τους συμβατικούς περιορισμούς.
Συνέχεια εργασιών και δοκιμασμένη ανάκαμψη
Αν μια υπηρεσία σταματήσει, το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιες εργασίες δεν θα μπορούν να εκτελεστούν και για πόσο χρόνο. Η απάντηση διαφέρει ανάμεσα σε μια εσωτερική δοκιμαστική εφαρμογή και στο σύστημα που καταχωρίζει πληρωμές. Η πολιτική αντιγράφων ασφαλείας πρέπει να ορίζει συχνότητα, δυνατότητα αποκατάστασης και ανεξαρτησία από το κύριο περιβάλλον. Χρειάζεται πραγματική δοκιμή με επαναφορά αρχείων και υπηρεσιών, όχι μόνο ειδοποίηση ότι «το αντίγραφο ολοκληρώθηκε». Εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζει η διοίκηση ποιος λαμβάνει απόφαση όταν εμφανιστεί πρόβλημα και πώς ενημερώνονται οι πελάτες.
Μεταφορά, διαχείριση και ανθρώπινη επάρκεια
Το υπολογιστικό νέφος αλλάζει το είδος εργασίας που απαιτείται από μια ομάδα πληροφορικής, δεν εξαφανίζει την ανάγκη τεχνικής ευθύνης. Κάποιος πρέπει να επιβλέπει λογαριασμούς, άδειες, παρακολούθηση κόστους, ενημερώσεις και περιστατικά. Οι επιχειρήσεις μπορούν να επιλέξουν εσωτερική διαχείριση, εξωτερική υποστήριξη ή συνδυασμό, αρκεί οι αρμοδιότητες να είναι σαφείς. Για ειδικότερες ανάγκες υπάρχει η θεματική της ιστοσελίδας για μηχανικό cloud, η οποία διαχωρίζει την επαγγελματική παρουσία από τις ίδιες τις τεχνικές υπηρεσίες. Η απουσία ανθρώπου με πλήρη εικόνα της αρχιτεκτονικής είναι λειτουργικός κίνδυνος ανεξάρτητα από τον προμηθευτή.
Πίνακας επιλογής για μια εμπορική επιχείρηση
Αν προέχει η γρήγορη διάθεση έτοιμης λειτουργίας, εξετάζεται εφαρμογή ως υπηρεσία με επαρκή δυνατότητα εξαγωγής δεδομένων. Αν προέχει η προσαρμογή μιας εξειδικευμένης εφαρμογής, χρειάζεται πιο ελεγχόμενο περιβάλλον και αντίστοιχη τεχνική ομάδα. Αν υπάρχουν συστήματα που δεν μπορούν ακόμη να μεταφερθούν, αξιολογείται υβριδικό μοντέλο. Σε όλες τις επιλογές συμπληρώνεται ο ίδιος έλεγχος: συνολικό κόστος, ασφάλεια, διαθεσιμότητα, όροι δεδομένων και σχέδιο εξόδου. Η τελική απόφαση πρέπει να έχει τεκμηριωμένη αιτιολόγηση, ώστε να επανεξετάζεται όταν αλλάζει η πραγματική χρήση.
Συμφωνία επιπέδου υπηρεσίας και όρια διαθεσιμότητας
Η υπόσχεση υψηλής διαθεσιμότητας χρειάζεται να διαβάζεται μαζί με τις εξαιρέσεις, τον τρόπο μέτρησης και τη διαδικασία τεχνικής υποστήριξης. Μια συμφωνία επιπέδου υπηρεσίας, SLA (συμφωνία επιπέδου υπηρεσίας, Service Level Agreement), συνήθως περιγράφει συγκεκριμένες δεσμεύσεις του παρόχου, αλλά δεν εγγυάται ότι η εφαρμογή του πελάτη είναι σωστά σχεδιασμένη. Για παράδειγμα, μια βάση δεδομένων μπορεί να συνεχίζει να λειτουργεί ενώ το ταμείο του ηλεκτρονικού καταστήματος παραμένει μη διαθέσιμο λόγω σφάλματος εφαρμογής. Για αυτό ορίζουμε ξεχωριστά έλεγχο υποδομής, έλεγχο λειτουργίας και πραγματική επιτυχία κρίσιμων συναλλαγών. Εξετάζουμε επίσης ώρες υποστήριξης, μηχανισμό αναφοράς και υπευθυνότητα για διασυνδέσεις τρίτων. Οι συμφωνίες πρέπει να συγκρίνονται σε επίπεδο πραγματικής επιχειρησιακής ανάγκης και να μη χρησιμοποιούνται ποσοστά διαθεσιμότητας χωρίς ερμηνεία. Όταν υπάρχει διακοπή, η διοίκηση χρειάζεται εφαρμόσιμο σχέδιο επικοινωνίας και όχι μόνο τη δυνατότητα υποβολής τεχνικού αιτήματος.
Συχνές ερωτήσεις πριν την επιλογή
Είναι υποχρεωτική η πλήρης μεταφορά στο νέφος; Όχι, μπορούν να παραμείνουν ορισμένες εφαρμογές σε υφιστάμενη υποδομή. Είναι κάθε λύση νέφους αυτόματα συμβατή με κανόνες προστασίας δεδομένων; Όχι, απαιτείται έλεγχος συμβάσεων και πραγματικής επεξεργασίας. Θα μειωθεί σίγουρα το κόστος; Δεν μπορεί να προεξοφληθεί χωρίς να αναλυθεί ο φόρτος και η διαχείριση. Ποιο είναι το πρώτο βήμα; Η απογραφή εφαρμογών, δεδομένων και εξαρτήσεων. Το κέρδος είναι η ευελιξία με υπεύθυνη διαχείριση, όχι η μεταφορά τεχνικών προβλημάτων σε έναν διαφορετικό προμηθευτή.