Ονοματοδοσία: κανόνες για σαφή και σταθερά ονόματα στο διαδίκτυο
Η ονοματοδοσία είναι η συνειδητή επιλογή ονομάτων για σελίδες, κατηγορίες, πεδία, αρχεία και ψηφιακές λειτουργίες, ώστε άνθρωποι και συστήματα να καταλαβαίνουν σε τι αναφέρονται. Δεν είναι μόνο ζήτημα αισθητικής ή προτίμησης λέξεων. Ένα όνομα επηρεάζει την εύρεση πληροφοριών, την επεξεργασία περιεχομένου, τις διευθύνσεις των σελίδων και τη συνεργασία ανάμεσα σε ομάδες. Χρειάζεται να είναι σαφές για το κοινό του, αρκετά σταθερό ώστε να μη δημιουργεί συνεχείς μετακινήσεις και αρκετά ακριβές ώστε να μη συγχέει διαφορετικές έννοιες.
Πρώτο ερώτημα: ποιος θα διαβάζει το όνομα;
Άλλο όνομα εξυπηρετεί τον επισκέπτη, άλλο τον συντάκτη και άλλο ένα τεχνικό σύστημα. Ο τίτλος «Τρόποι αποστολής» πρέπει να είναι άμεσα κατανοητός σε πελάτη. Ένα εσωτερικό όνομα πεδίου μπορεί να χρησιμοποιεί πιο σύντομη τεχνική μορφή, αρκεί η περιγραφή του να είναι σαφής. Ένα σταθερό αναγνωριστικό εγγραφής μπορεί να μην έχει καθόλου ανθρώπινο νόημα και αυτό δεν είναι πρόβλημα όταν δεν εμφανίζεται δημόσια.
Η προσπάθεια να χρησιμοποιήσουμε ακριβώς το ίδιο κείμενο για όλους τους ρόλους συχνά αποτυγχάνει. Κρατάμε χωριστά το αναγνωριστικό, την εσωτερική ονομασία και την εμφανιζόμενη ετικέτα, όπου χρειάζεται. Έτσι μια βελτίωση στη γλώσσα του μενού δεν αλλάζει αθέλητα τις συνδέσεις των δεδομένων.
Πώς βρίσκουμε ονόματα που περιγράφουν και δεν διαφημίζουν;
Ξεκινήστε από τη λειτουργία ή το περιεχόμενο. Το «Υπηρεσίες υποστήριξης» δίνει σαφέστερη προσδοκία από το «Οι λύσεις μας», όταν ο χρήστης προσπαθεί να εντοπίσει τι παρέχεται. Ονομασίες όπως «Κέντρο αριστείας» μπορεί να έχουν νόημα σε εταιρική επικοινωνία, αλλά συχνά δεν εξηγούν ποια πληροφορία θα ανοίξει. Αν ο επισκέπτης πρέπει να μαντέψει, η ετικέτα δεν κάνει σωστά τη δουλειά της.
Ελέγξτε επίσης τη διαφορά ανάμεσα σε ουσιαστικό και ρήμα. Για μια κατηγορία ταιριάζει συχνά ένα ουσιαστικό, όπως «Οδηγοί». Για μια ενέργεια προτιμάται σαφές ρήμα, όπως «Συγκρίνετε επιλογές» ή «Υποβάλετε αίτημα». Το κουμπί που μοιάζει με τίτλο κατηγορίας μπορεί να κάνει ασαφές το αναμενόμενο αποτέλεσμα.
Πώς ορίζουμε πρακτική σύμβαση ονομάτων;
Μια σύμβαση περιλαμβάνει λίγους κανόνες που μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς συνεχείς εξαιρέσεις: γλώσσα, γραμματικό ύφος, κεφαλαία γράμματα, συντομογραφίες, ενικό ή πληθυντικό και διάκριση ομοειδών αντικειμένων. Για τα δημόσια ελληνικά ονόματα προτιμήστε φυσική μορφή με σωστό τονισμό. Για τα τεχνικά κλειδιά επιλέξτε σταθερή γραφή, χωρίς να επιβάλλετε τεχνικούς περιορισμούς στο ορατό κείμενο.
Καταγράψτε παραδείγματα σωστής και λανθασμένης εφαρμογής. Ο κανόνας «να είναι σύντομο» δεν αρκεί, επειδή μπορεί να οδηγήσει σε δυσνόητες συντμήσεις. Καλύτερη οδηγία είναι «να διακρίνει την έννοια από τις υπόλοιπες στο ίδιο επίπεδο χωρίς περιττές λέξεις». Οι οδηγίες έχουν μεγαλύτερη αξία όταν λύνουν πραγματικά διλήμματα συντακτών.
Τι κάνουμε με συνώνυμα και διαφορετικές διατυπώσεις;
Οι άνθρωποι μπορεί να αναζητούν την ίδια έννοια με διαφορετικές λέξεις. Επιλέξτε μία προτιμώμενη δημόσια ονομασία και κρατήστε τα συνώνυμα ως βοηθητική πληροφορία για αναζήτηση και σύνταξη. Αν, για παράδειγμα, μια υπηρεσία αναφέρεται με συντομογραφία στους εσωτερικούς συνεργάτες αλλά ολόκληρη ονομασία στους πελάτες, η δημόσια ετικέτα καλό είναι να ακολουθεί τη γνώριμη γλώσσα των πελατών.
Δεν πρέπει όμως όλα τα φαινομενικά συνώνυμα να θεωρούνται ταυτόσημα. Το «υποστήριξη» μπορεί να σημαίνει τεχνική βοήθεια, ενημέρωση ή εκπαίδευση σε διαφορετικά συμφραζόμενα. Αν ένα συνώνυμο αλλάζει την προσδοκία, ίσως χρειάζεται ξεχωριστή έννοια αντί για απλή εναλλακτική ετικέτα.
Πώς επιλέγουμε ονόματα σελίδων και διευθύνσεων;
Ο δημόσιος τίτλος πρέπει να περιγράφει το ουσιαστικό θέμα ή την προσφερόμενη λειτουργία. Η διεύθυνση σελίδας μπορεί να είναι συντομότερη, αλλά χρειάζεται συνέπεια και σταθερότητα. Αποφύγετε τεχνικούς ή προσωρινούς χαρακτηρισμούς που εξαρτώνται από τη σημερινή καμπάνια, όταν η σελίδα προορίζεται να παραμείνει χρήσιμη μετά την ολοκλήρωσή της.
Πριν αλλάξετε υπάρχουσα διεύθυνση, εξετάστε εσωτερικούς συνδέσμους, αποθηκευμένους σελιδοδείκτες και παλιές παραπομπές. Δεν απαιτεί κάθε βελτίωση τίτλου αλλαγή του δημόσιου μονοπατιού. Αν η μεταφορά είναι απαραίτητη, σχεδιάστε σωστή ανακατεύθυνση και ενημέρωση των συνδέσμων, ώστε να μην κόβεται η πρόσβαση στην πληροφορία.
Πότε μια ονομασία δημιουργεί διπλοεγγραφές;
Όταν οι ομάδες προσθέτουν κατηγορίες χωρίς έλεγχο υφιστάμενων ονομάτων, μπορεί να εμφανιστούν «Συχνές ερωτήσεις», «Ερωτήσεις» και «Βοήθεια» για την ίδια ομάδα πληροφοριών. Η λύση δεν είναι πάντα η μηχανική συγχώνευση. Πρώτα περιγράφουμε την πραγματική λειτουργία κάθε κατηγορίας και ελέγχουμε αν διαφέρει. Αν ο σκοπός είναι κοινός, διαλέγουμε ένα σταθερό όνομα και αποσαφηνίζουμε τη χρήση του.
Σε πληροφοριακές δομές η ονομασία πρέπει να συνδυάζεται με ορισμούς. Μόνο ο τίτλος δεν αρκεί όταν δύο κατηγορίες βρίσκονται πολύ κοντά. Ένας σύντομος ορισμός και ένα παράδειγμα ένταξης επιτρέπουν στην ομάδα να επιλέγει σταθερά χωρίς να δημιουργεί συνεχώς παραλλαγές.
Πώς διαχειριζόμαστε πολύγλωσσα ονόματα;
Ορίστε πρώτα ποια έννοια είναι κοινή ανά γλώσσα και ποια πρέπει να προσαρμοστεί. Μια κατά λέξη μετάφραση μπορεί να είναι γραμματικά σωστή, αλλά άγνωστη στο τοπικό κοινό. Η μετάφραση χρειάζεται κατανόηση του πλαισίου και του πραγματικού όρου που χρησιμοποιούν οι αναγνώστες. Το τεχνικό αναγνωριστικό καλό είναι να μένει ανεξάρτητο από τη γλωσσική ετικέτα.
Ελέγξτε και τις επιπτώσεις στη διάταξη: μια σύντομη αγγλική φράση μπορεί να απαιτεί περισσότερες λέξεις στα ελληνικά. Το πρόβλημα δεν λύνεται πάντα με ακατανόητη συντόμευση. Ενίοτε χρειάζεται προσαρμογή του χώρου, ιεράρχηση των στοιχείων ή αλλαγή της ετικέτας με διατήρηση του νοήματος.
Ποιος αποφασίζει όταν υπάρχουν διαφωνίες;
Η επιλογή ονόματος είναι καλύτερη όταν βασίζεται σε πραγματικές εργασίες χρηστών και όχι στην ιεραρχία της ομάδας. Συγκεντρώστε δύο ή τρεις εναλλακτικές, διατυπώστε την προσδοκία που δημιουργεί η καθεμία και δοκιμάστε τες με σύντομες αποστολές εύρεσης. Αν κάποιος δεν μπορεί να προβλέψει πού οδηγεί μια ετικέτα, αυτό αποτελεί ισχυρότερη ένδειξη από την προσωπική προτίμηση ενός συντάκτη.
Χρειάζεται επίσης ιδιοκτήτης του λεξιλογίου, ώστε οι αποφάσεις να μην ανατρέπονται κάθε φορά που εμφανίζεται νέα σελίδα. Η διακυβέρνηση δεν χρειάζεται να είναι βαριά· ένα κοινό γλωσσάρι με ορισμό, αποδεκτή χρήση και κατάσταση αναθεώρησης μπορεί να αποτρέψει πολλές ασυνέπειες.
Πώς ελέγχουμε την ποιότητα της ονοματοδοσίας;
Εξετάστε αν οι ονομασίες είναι διακριτές, κατανοητές χωρίς πρόσθετο πλαίσιο και συνεπείς σε μενού, φίλτρα και περιεχόμενο. Ελέγξτε αν ένας νέος συντάκτης μπορεί να επιλέξει σωστό όρο χωρίς να ρωτήσει τον αρχικό σχεδιαστή. Παρατηρήστε αναζητήσεις που επιστρέφουν μη αναμενόμενα αποτελέσματα και ετικέτες που οδηγούν τον επισκέπτη πίσω στο προηγούμενο βήμα.
Το καλό όνομα δεν χρειάζεται να είναι ευρηματικό. Χρειάζεται να επιτρέπει στον άνθρωπο να αναγνωρίζει τι θα βρει και στο σύστημα να διατηρεί μια σταθερή έννοια πίσω από την ετικέτα. Όταν η ονοματοδοσία πετυχαίνει, οι επιλογές γίνονται αυτονόητες και οι τεχνικές αλλαγές λιγότερο επικίνδυνες.
Πώς χειριζόμαστε μια επιβεβλημένη αλλαγή ονόματος;
Κάθε μετονομασία ξεκινά με καταγραφή του τι ακριβώς αλλάζει: η ανθρώπινη ετικέτα, η σημασία της έννοιας ή η τεχνική ταυτότητα. Αν αλλάζει μόνο η ετικέτα, μπορούμε συχνά να διατηρήσουμε αναγνωριστικά και συνδέσεις. Αν αλλάζει το νόημα, χρειάζεται επιπλέον έλεγχος των εγγραφών που είχαν ταξινομηθεί με τον παλιό όρο. Η μηχανική αντικατάσταση κειμένου μπορεί να διατηρήσει λάθος σχέσεις κάτω από νέο όνομα.
Πριν τη δημοσίευση εξετάζουμε μενού, φίλτρα, τίτλους, διευθύνσεις, μηνύματα εφαρμογής και εσωτερική τεκμηρίωση. Μετά την αλλαγή δοκιμάζουμε πραγματικές διαδρομές και ζητούμε από έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζει το ιστορικό να εξηγήσει τι σημαίνει πλέον η επιλογή. Έτσι ελέγχουμε την επικοινωνιακή και την τεχνική επιτυχία ξεχωριστά.