Πλεονεκτήματα διαδικτυακού μάρκετινγκ: πώς τα αξιολογούμε με πραγματικά στοιχεία
Το διαδικτυακό μάρκετινγκ προσφέρει δυνατότητα προσέγγισης σχετικού κοινού, συστηματικής ενημέρωσης, άμεσης αλληλεπίδρασης και παρακολούθησης της διαδρομής μέχρι μια επικοινωνία ή αγορά. Το ιδιαίτερα χρήσιμο χαρακτηριστικό του είναι ότι μπορούμε να εξετάζουμε πώς ανταποκρίνεται το κοινό και να βελτιώνουμε επιμέρους βήματα. Για να αποδείξουμε όμως ότι μια ενέργεια ωφέλησε την επιχείρηση, χρειάζεται σχέδιο μέτρησης που ξεχωρίζει την απλή προβολή από την πραγματική επιχειρηματική αξία.
Τι μπορούμε να μετράμε αντί να μετράμε μόνο επισκέψεις;
Το πλήθος επισκεπτών αποτελεί ένδειξη ενδιαφέροντος, αλλά δεν περιγράφει αν βρήκαν αυτό που αναζητούσαν. Πιο κοντά στον επιχειρηματικό στόχο βρίσκεται η ολοκλήρωση μιας χρήσιμης ενέργειας: αποστολή φόρμας, αίτημα προσφοράς, τηλεφωνική επικοινωνία ή επιβεβαιωμένη παραγγελία. Η επιλογή εξαρτάται από το αντικείμενο. Για μια υπηρεσία με μακρά διαδικασία απόφασης, μια ποιοτική συζήτηση μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από δεκάδες άσχετες επισκέψεις.
Πριν ενεργοποιηθούν εργαλεία, καταγράφουμε τι σημαίνει πραγματικά μια ολοκλήρωση. Δεν πρέπει να προσμετράται κάθε κλικ σε κουμπί ως νέος πελάτης ούτε κάθε επίσκεψη σε σελίδα ευχαριστιών ως επιβεβαιωμένη πώληση. Ένας ορισμός που παραμένει σταθερός επιτρέπει συγκρίσεις μεταξύ περιόδων. Αν αλλάξει ο τρόπος καταγραφής, σημειώνουμε από πότε ισχύει ώστε να μη θεωρηθεί τεχνητή μεταβολή ως επιτυχία της καμπάνιας.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένδειξη και αποτέλεσμα;
Οι εμφανίσεις μιας διαφήμισης δηλώνουν ευκαιρίες προβολής, όχι βεβαιωμένη προσοχή. Τα κλικ δείχνουν ενέργεια, όχι κατανόηση. Μια συμπληρωμένη φόρμα είναι πιο κοντά στον στόχο, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει άσχετα αιτήματα. Η τελική αξιολόγηση απαιτεί ανατροφοδότηση από την εξυπηρέτηση: ήταν κατάλληλο το αίτημα, μπορούσε να εξυπηρετηθεί και ποιο ήταν το επόμενο βήμα; Αυτός ο διαχωρισμός αποτρέπει υπερεκτίμηση των εύκολα διαθέσιμων αριθμών.
Οι δείκτες KPI (Βασικοί Δείκτες Απόδοσης, Key Performance Indicators), επιλέγονται ανά στόχο. Σε μια τοπική επιχείρηση ενδέχεται να ενδιαφέρει ο αριθμός κατάλληλων τηλεφωνικών αιτημάτων. Σε ενημερωτικό ιστότοπο, η εύρεση της σωστής απάντησης και η συνέχεια σε σχετική σελίδα. Στο ηλεκτρονικό εμπόριο, οι επιβεβαιωμένες παραγγελίες και η αξία τους σε σχέση με τις δαπάνες. Δεν υπάρχει ένας δείκτης που περιγράφει με ακρίβεια κάθε οργανισμό.
Πώς οργανώνουμε ένα απλό πλαίσιο μέτρησης;
| Στόχος | Ένδειξη | Επιβεβαίωση | Επόμενη ενέργεια |
|---|---|---|---|
| Ενημέρωση | Επισκέψεις σχετικών σελίδων | Αν βρίσκονται οι ζητούμενες πληροφορίες | Διόρθωση δομής και απαντήσεων |
| Επικοινωνία | Αιτήματα από φόρμες ή κλήσεις | Έλεγχος καταλληλότητας από την ομάδα | Βελτίωση μηνύματος και πεδίων |
| Πώληση | Ολοκληρωμένες παραγγελίες | Καθαρή αξία και πραγματικές επιστροφές | Επανεξέταση κόστους και προσφοράς |
| Επανεπίσκεψη | Επιστροφές ενδιαφερομένων | Αν υπάρχει νέα ουσιαστική ανάγκη | Σχετικό περιεχόμενο και εξυπηρέτηση |
Κάθε γραμμή του πλαισίου αντιστοιχεί σε ερώτημα που πρέπει να μπορεί κάποιος να απαντήσει. Η τεχνική παρακολούθηση δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση. Για παράδειγμα, μια φόρμα με πολλές αποστολές αλλά ακατάλληλες επαφές ίσως χρειάζεται σαφέστερη περιγραφή υπηρεσίας. Μια σελίδα με χαμηλό αριθμό επισκέψεων μπορεί παρ' όλα αυτά να εξυπηρετεί μια ειδική ανάγκη εξαιρετικά καλά. Αξιολογούμε πάντα και τη συνάφεια του κοινού.
Με ποιον τρόπο ξεχωρίζουμε τα κανάλια απόκτησης;
Η αναζήτηση, τα κοινωνικά δίκτυα, οι παραπομπές από άλλους ιστοτόπους και οι απευθείας επισκέψεις μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά. Ένας άνθρωπος ενδέχεται να δει δημοσίευση, να ερευνήσει αργότερα μια υπηρεσία και τελικά να επικοινωνήσει απευθείας. Αν αποδώσουμε όλη την αξία μόνο στην τελευταία επίσκεψη, μπορεί να αδικήσουμε προηγούμενες χρήσιμες επαφές. Οι αναφορές προέλευσης αποτελούν εργαλεία κατανόησης, όχι αλάνθαστη περιγραφή της σκέψης ενός αγοραστή.
Η παρακολούθηση γίνεται με σεβασμό στις προτιμήσεις και στην ιδιωτικότητα. Εφόσον ορισμένα στοιχεία δεν συλλέγονται, δεν συμπληρώνουμε αυθαίρετα τα κενά. Αναφέρουμε τι γνωρίζουμε και ποιο κομμάτι της διαδρομής παραμένει αβέβαιο. Αυτό είναι προτιμότερο από μια έκθεση που φαίνεται πλήρης αλλά στηρίζεται σε μη επαληθευμένες υποθέσεις. Η εμπιστοσύνη των ανθρώπων αποτελεί και αυτή ουσιαστικό όφελος μιας υπεύθυνης ψηφιακής παρουσίας.
Πώς ελέγχουμε ότι μια βελτίωση ήταν ουσιαστική;
Αρχίζουμε με συγκεκριμένη παρατήρηση, για παράδειγμα ότι αρκετοί ενδιαφερόμενοι εγκαταλείπουν τη σελίδα πριν βρουν τρόπο επικοινωνίας. Διατυπώνουμε πιθανή εξήγηση και αλλάζουμε ένα στοιχείο: πιο καθαρή παρουσίαση ή απλούστερη φόρμα. Παρακολουθούμε αν βελτιώνονται οι κατάλληλες επαφές, όχι απλώς αν αυξάνονται τα κλικ. Όταν οι επισκέψεις είναι λίγες, αποφεύγουμε ισχυρά συμπεράσματα από μεμονωμένα περιστατικά και συνεχίζουμε τη συλλογή παρατηρήσεων.
Αν αλλάξουμε ταυτόχρονα τη διαφήμιση, τη σελίδα και τον τρόπο μέτρησης, θα δυσκολευτούμε να καταλάβουμε τι επηρέασε την έκβαση. Έτσι η ευελιξία του διαδικτυακού μάρκετινγκ γίνεται πλεονέκτημα μόνο όταν συνδυάζεται με πειθαρχία στις δοκιμές. Η ομάδα πρέπει να γνωρίζει ποιες αλλαγές έγιναν, πότε εφαρμόστηκαν και αν προέκυψαν πρόσθετες συνθήκες, όπως εποχική μεταβολή της ζήτησης.
Πότε χρειάζεται να συνδυαστούν ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία;
Η καταγραφή αλληλεπιδράσεων είναι χρήσιμη, αλλά δεν αποκαλύπτει πάντα την αιτία μιας απόφασης. Μια ξαφνική εγκατάλειψη μπορεί να προκύπτει από ακατάλληλη τιμή, ασαφή περιγραφή ή απλώς από έλλειψη χρόνου. Οι συζητήσεις με την ομάδα εξυπηρέτησης, οι συχνές ερωτήσεις και η προαιρετική ανατροφοδότηση των πελατών προσθέτουν πλαίσιο. Δεν αποδίδουμε μία εξήγηση ως βέβαιη αν δεν υπάρχει σχετική ένδειξη. Αντίθετα, καταγράφουμε πιθανές αιτίες και επιλέγουμε την πιο σημαντική για έλεγχο.
Προσοχή χρειάζεται και στις συγκρίσεις ανάμεσα σε περιόδους. Η ζήτηση ενδέχεται να επηρεάζεται από εποχικότητα, διαθεσιμότητα προϊόντων ή αλλαγές στην ίδια την επιχείρηση. Αν συγκρίνουμε δύο εβδομάδες με διαφορετικές συνθήκες, μια απλή ποσοστιαία μεταβολή δεν περιγράφει πλήρως τι συνέβη. Στην αναφορά σημειώνουμε σημαντικές λειτουργικές μεταβολές: ποιες υπηρεσίες ήταν ενεργές, αν άλλαξε η δυνατότητα εξυπηρέτησης και αν παρέμεινε ίδιος ο τρόπος μέτρησης. Έτσι η ερμηνεία παραμένει προσεκτική και χρήσιμη.
Ποια συχνότητα αξιολόγησης είναι κατάλληλη;
Ο ρυθμός επανεξέτασης εξαρτάται από την ποσότητα και τη σταθερότητα των δεδομένων. Σε μια μικρή επιχείρηση με λίγες επαφές, η καθημερινή εξαγωγή συμπερασμάτων μπορεί να δημιουργεί ψευδή αίσθηση ακρίβειας. Σε καμπάνια με σημαντική δαπάνη, αντίθετα, χρειάζονται συχνότεροι έλεγχοι για προφανή σφάλματα ή άσχετη στόχευση. Ξεχωρίζουμε τον τεχνικό έλεγχο λειτουργίας από την εμπορική αποτίμηση: το πρώτο μπορεί να γίνεται τακτικά, ενώ το δεύτερο χρειάζεται αρκετές αξιόπιστες παρατηρήσεις και γνώση της πραγματικής διαδικασίας πώλησης.
Τι αναφέρουμε όταν λείπουν αξιόπιστα δεδομένα;
Αρκετές μικρές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν ολοκληρωμένο σύστημα παρακολούθησης από την πρώτη επίσκεψη μέχρι την πώληση. Αυτό δεν δικαιολογεί να εφευρίσκουμε συνδέσεις ανάμεσα σε συμβάντα. Μια αναφορά μπορεί να παρουσιάσει χωριστά την επισκεψιμότητα, τα αιτήματα και τις ολοκληρωμένες εργασίες, με σαφή σημείωση ότι η ακριβής συσχέτιση παραμένει άγνωστη. Στο επόμενο βήμα, συμφωνούμε έναν απλό τρόπο καταγραφής που μπορεί να τηρηθεί καθημερινά από την ομάδα εξυπηρέτησης.
Η χρήση των δεδομένων απαιτεί και έλεγχο ποιότητας. Διπλές υποβολές, ανεπιθύμητα μηνύματα ή εσφαλμένες δοκιμαστικές εγγραφές μπορούν να αλλοιώσουν σημαντικά μικρά δείγματα. Η αφαίρεσή τους πρέπει να γίνεται με σαφή κανόνα και να δηλώνεται στην αναφορά. Το όφελος της μέτρησης έρχεται από την αξιοπιστία της, όχι από τη φαινομενική λεπτομέρεια των διαγραμμάτων.
Πώς αποτιμούμε το κόστος και την ποιότητα των επαφών;
Για απλή σύγκριση μπορούμε να διαιρέσουμε μια σχετική δαπάνη με τον αριθμό κατάλληλων αιτημάτων. Αν έχουμε αξιόπιστα στοιχεία πωλήσεων, εξετάζουμε και το πραγματικό κόστος απόκτησης πελάτη. Οι υπολογισμοί χρειάζονται κοινή χρονική βάση και πλήρη καταγραφή σημαντικών δαπανών, όχι μόνο της χρέωσης της πλατφόρμας. Η παραγωγή περιεχομένου, η τεχνική επιμέλεια και η εργασία εξυπηρέτησης μπορεί να αποτελούν ουσιώδη μέρη της συνολικής προσπάθειας.
Για γενικότερη αποτίμηση των όρων και των δυνατοτήτων, η ανάλυση τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της ψηφιακής προώθησης αποτελεί συμπληρωματική ανάγνωση. Το σχετικό θέμα τα είδη διαδικτυακού μάρκετινγκ εξηγεί άλλες μορφές διαδικτυακής προβολής. Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι το μεγάλο πλεονέκτημα δεν είναι η συσσώρευση αριθμών. Είναι η δυνατότητα να διαπιστώνουμε αν εξυπηρετούμε καλύτερα το σωστό κοινό και να παίρνουμε τεκμηριωμένες αποφάσεις για τις επόμενες ενέργειες.