Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

σχεδιασμος

σχεδιασμος

· Με δύο λόγια

Από τη δημιουργική περιγραφή και το λογότυπο έως την πλοήγηση, την προσβασιμότητα και τη σωστή παράδοση, με κριτήρια ελέγχου..

Σχεδιασμός ψηφιακής ταυτότητας: από την πρώτη ιδέα έως την εμπειρία χρήστη

Ο σχεδιασμός μιας επαγγελματικής ταυτότητας δεν είναι απλώς η επιλογή λογότυπου και χρωμάτων. Είναι η διαδικασία με την οποία μια επιχείρηση αποφασίζει πώς θα παρουσιάζεται, πώς θα οργανώνει πληροφορίες και πώς θα βοηθά το κοινό της να αναγνωρίζει και να χρησιμοποιεί τις υπηρεσίες της. Ένα πετυχημένο αποτέλεσμα συνδέει σαφή στόχο, αναγνωρίσιμη οπτική γλώσσα και λειτουργική εφαρμογή σε διαφορετικά μέσα. Προτού ανοίξουμε κάποιο πρόγραμμα γραφιστικής, χρειάζεται να ξέρουμε ποια εντύπωση θέλουμε να δημιουργούμε και ποια πρακτικά προβλήματα πρέπει να αποφεύγονται.

Η αφετηρία είναι μια σαφής δημιουργική περιγραφή

Συγκεντρώνουμε το αντικείμενο της επιχείρησης, τα βασικά κοινά, τις χρήσεις της ταυτότητας και τα σημεία όπου η εικόνα της πρέπει να είναι αναγνωρίσιμη. Διαφορετικές ανάγκες έχει ένας επιστημονικός φορέας, ένα τοπικό κατάστημα και μια διαδικτυακή υπηρεσία. Δεν αρκούν οι γενικοί χαρακτηρισμοί «μοντέρνο» ή «σοβαρό». Ρωτάμε τι πρέπει να καταλαβαίνει ο επισκέπτης, τι δεν επιτρέπεται να παρερμηνεύσει και ποια υλικά χρειάζονται άμεσα. Η περιγραφή περιλαμβάνει περιορισμούς, όπως πολύ μικρά μεγέθη εμφάνισης, μονόχρωμη εκτύπωση ή απαιτήσεις ανάγνωσης σε κινητή συσκευή.

Έρευνα χωρίς αντιγραφή ανταγωνιστών

Μελετούμε πώς παρουσιάζονται αντίστοιχες υπηρεσίες για να εντοπίσουμε κοινές προσδοκίες και σημεία σύγχυσης. Δεν συλλέγουμε εικόνες μόνο για να τις αντιγράψουμε σε νέο συνδυασμό. Ένα χαρακτηριστικό σύμβολο μπορεί να έχει ήδη έντονη σύνδεση με διαφορετική επιχείρηση, ενώ μια πολύ συνηθισμένη σύνθεση μπορεί να μην ξεχωρίζει. Χρήσιμο είναι να συγκρίνουμε τυπογραφία, πληροφοριακή ιεραρχία, τόνο επικοινωνίας και χρήση φωτογραφιών. Οι πραγματικές ανάγκες του κοινού έχουν μεγαλύτερη αξία από τις προσωπικές προτιμήσεις μεμονωμένων συμμετεχόντων σε μια συνάντηση.

Λογότυπο και βασικό σύστημα στοιχείων

Το λογότυπο χρειάζεται να λειτουργεί καθαρά σε διαφορετικές διαστάσεις και περιβάλλοντα. Πριν επιλεγεί μια εκδοχή, εξετάζουμε αν αναγνωρίζεται σε μικρό μέγεθος, αν η γραφή διατηρεί την ευκρίνειά της και αν υπάρχει πρακτική μονόχρωμη χρήση. Η επιλογή γραμματοσειρών και χρωματικών σχέσεων πρέπει να μπορεί να επαναληφθεί με συνέπεια σε ιστοσελίδα, παρουσίαση, πινακίδα και ηλεκτρονικό μήνυμα. Ο σχεδιασμός λογότυπου είναι συγκεκριμένο υποσύνολο της ταυτότητας. Δεν λύνει μόνος του ζητήματα δομής περιεχομένου ή οργάνωσης υπηρεσιών.

Η πληροφοριακή αρχιτεκτονική προηγείται της διακόσμησης

Σε μια ιστοσελίδα σχεδιάζουμε πρώτα τι θα βρει ο επισκέπτης και με ποια λογική. Οι κύριες κατηγορίες πρέπει να είναι κατανοητές χωρίς γνώση της εσωτερικής οργάνωσης της εταιρείας. Δοκιμάζουμε διαδρομές, όπως εύρεση υπηρεσίας, ανάγνωση όρων, υποβολή αιτήματος και επιστροφή στην προηγούμενη επιλογή. Μόνο τότε οι οπτικές επιλογές υποστηρίζουν την πλοήγηση αντί να την κρύβουν. Η σχεδίαση ιστοσελίδας συνδέει αυτές τις διαδρομές με ιεραρχία τίτλων, χώρο, αντιθέσεις και σαφείς ενέργειες.

Μήτρα αξιολόγησης σχεδιαστικών επιλογών

ΕπιλογήΕρώτηση χρήσηςΈλεγχος
ΓραμματοσειρέςΔιαβάζεται άνετα το βασικό κείμενο;Δοκιμή σε μικρή και μεγάλη οθόνη
ΧρώματαΞεχωρίζουν σωστά στοιχεία και καταστάσεις;Έλεγχος αντίθεσης και μονόχρωμης χρήσης
ΕικονίδιαΕξηγούν κάτι ή δημιουργούν ασάφεια;Έλεγχος με χρήστες χωρίς πρόσθετες οδηγίες
Δομή σελίδωνΒρίσκονται γρήγορα οι βασικές πληροφορίες;Εκτέλεση πραγματικών διαδρομών

Η μήτρα επιτρέπει να δικαιολογούνται οι αποφάσεις με τη λειτουργία τους. Μια προσωπική προτίμηση παραμένει θεμιτή, αλλά δεν πρέπει να ακυρώνει την αναγνωσιμότητα ή την πρακτική χρήση.

Σχεδιασμός για διαφορετικές οθόνες και ανάγκες

Η προσαρμογή σε κινητά δεν επιτυγχάνεται απλώς μικραίνοντας το ίδιο περιεχόμενο. Οι πίνακες μπορεί να χρειαστούν διαφορετική παρουσίαση και οι ενέργειες να μετακινηθούν σε σημεία όπου παραμένουν προσβάσιμες. Χρειάζονται επαρκής αντίθεση, κατανοητά μηνύματα σφάλματος και δυνατότητα πλοήγησης με πληκτρολόγιο. Οι WCAG (Οδηγίες Προσβασιμότητας Περιεχομένου Ιστού, Web Content Accessibility Guidelines) παρέχουν τεκμηριωμένα κριτήρια για αυτές τις ανάγκες. Οι δοκιμές πρέπει να περιλαμβάνουν πραγματικά κείμενα και φόρμες, όχι μόνο στατικές εικόνες μιας υποτιθέμενης τελικής σελίδας.

Συνέπεια ταυτότητας σε πολλαπλά κανάλια

Ο σχεδιασμός συνεχίζεται πέρα από την αρχική σελίδα. Ένα έντυπο προσφοράς, η υπογραφή ηλεκτρονικού μηνύματος και οι εικόνες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να χρησιμοποιούν συμφωνημένους κανόνες, αλλά όχι υποχρεωτικά ίδιες διαστάσεις ή συνθέσεις. Δημιουργούμε βασικά υποδείγματα και περιγράφουμε πότε επιτρέπεται αλλαγή χρωμάτων, πώς χρησιμοποιείται το λογότυπο και ποια στοιχεία είναι υποχρεωτικά. Η συνοχή δεν σημαίνει απόλυτη ομοιομορφία. Σημαίνει ότι ο πελάτης αναγνωρίζει την ίδια επιχείρηση καθώς αλλάζει το μέσο επικοινωνίας.

Διαδικασία παρουσιάσεων και διορθώσεων

Χωρίζουμε την εργασία σε διακριτά στάδια: αρχική κατεύθυνση, οπτική γλώσσα, εφαρμογές, δοκιμές και τελική παράδοση. Σε κάθε στάδιο συμφωνούμε ποια στοιχεία εγκρίνονται και ποια παραμένουν προς διερεύνηση. Οι διορθώσεις γίνονται πιο χρήσιμες όταν περιγράφουν συγκεκριμένο πρόβλημα, όπως αδύναμη αντίθεση ή δυσκολία εύρεσης μιας ενέργειας, παρά όταν περιορίζονται στη φράση «να είναι πιο εντυπωσιακό». Κρατάμε μια κύρια εκδοχή αρχείων ώστε να μην συγχέονται διαφορετικές αποφάσεις. Η ανατροφοδότηση συγκεντρώνεται πριν αρχίσουν αλλαγές που επηρεάζουν ολόκληρο το σύστημα.

Τι πρέπει να περιλαμβάνει η τελική παράδοση

Ένα έργο είναι αξιοποιήσιμο όταν συνοδεύεται από κατάλληλα αρχεία και σαφείς οδηγίες χρήσης. Για λογότυπο χρειάζονται εκδοχές για τις συμφωνημένες εφαρμογές, κανόνες ελάχιστου χώρου και καταγραφή βασικών χρωμάτων. Για ιστοσελίδα παραδίδονται λειτουργικές σελίδες, δικαιώματα διαχείρισης και καταγεγραμμένες εκκρεμότητες. Συμφωνούμε επίσης ποιος διαθέτει τις νόμιμες άδειες γραμματοσειρών και εικόνων. Η οργάνωση σχεδιασμού ιστοσελίδων έχει νόημα όταν οι αποφάσεις μπορούν να συντηρηθούν μετά την πρώτη δημοσίευση.

Χρησιμοποιούμε δοκιμές κατανόησης πριν οριστικοποιηθεί η αισθητική

Μια σχεδιαστική πρόταση μπορεί να είναι συνεκτική στα μάτια της ομάδας και ταυτόχρονα να δημιουργεί σύγχυση σε νέους επισκέπτες. Ζητάμε από ανθρώπους που δεν έχουν δει το έργο να εντοπίσουν την κύρια υπηρεσία, να βρουν στοιχεία επικοινωνίας και να εξηγήσουν τι θα συμβεί αν πατήσουν μια συγκεκριμένη ενέργεια. Παρατηρούμε δυσκολίες χωρίς να τους καθοδηγούμε διαρκώς. Αν επαναλαμβάνεται κάποιο εμπόδιο, ελέγχουμε την πληροφοριακή ιεραρχία πριν προσθέσουμε κι άλλα οπτικά στοιχεία. Η δοκιμή αυτή δεν αποτελεί έρευνα σε ολόκληρη την αγορά, αλλά αποκαλύπτει χρήσιμα προβλήματα χρήσης.

Η σωστή εικόνα εξυπηρετεί το περιεχόμενο

Οι φωτογραφίες και οι εικονογραφήσεις πρέπει να έχουν σχέση με τη συγκεκριμένη υπηρεσία. Μια εντυπωσιακή γενική εικόνα γραφείου δεν εξηγεί πάντοτε τι πραγματικά παρέχει μια επιχείρηση. Προτιμούμε υλικό με κατάλληλα δικαιώματα, σαφή σύνδεση με το μήνυμα και σωστή τεχνική προετοιμασία για τις απαιτούμενες οθόνες. Όπου μια εικόνα μεταφέρει ουσιαστική πληροφορία, χρειάζεται ανάλογη κειμενική περιγραφή. Ελέγχουμε επίσης ότι η οπτική παρουσίαση δεν αποκρύπτει περιορισμούς του προϊόντος και ότι δεν κατασκευάζει ανύπαρκτες εγκαταστάσεις ή πρόσωπα με τρόπο παραπλανητικό.

Αποφάσεις που πρέπει να παραμείνουν ευέλικτες

Δεν έχουν όλα τα στοιχεία της ταυτότητας την ίδια ανάγκη σταθερότητας. Ένα αναγνωριστικό σύμβολο καλό είναι να αλλάζει με προσοχή, ενώ η διάταξη μιας σελίδας μπορεί να βελτιώνεται με βάση πραγματικά αιτήματα χρηστών. Καθορίζουμε ποια μέρη είναι βασικοί κανόνες και ποια μπορούν να δοκιμάζονται. Έτσι αποφεύγουμε τόσο την ασυνέπεια όσο και την αδυναμία εξέλιξης. Όταν ένα νέο προϊόν απαιτεί επιπλέον ενότητες, το σύστημα πρέπει να επιτρέπει επέκταση χωρίς να καταστρέφεται η ήδη κατανοητή πλοήγηση.

Καθαρή παράδοση και δικαίωμα συνέχειας

Στο τέλος πρέπει να γνωρίζουμε πού βρίσκονται τα τελικά αρχεία, ποιες εκδοχές επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται και ποιος εγκρίνει νέα εφαρμογή. Ένα απλό ευρετήριο παραδοτέων προστατεύει την εργασία από σύγχυση. Σημαντικό είναι επίσης να αναγράφονται περιορισμοί αδειών όπου υπάρχουν, ώστε η μελλοντική χρήση να γίνεται χωρίς ακούσιες παραβάσεις. Η πρακτική τεκμηρίωση κάνει το αποτέλεσμα διατηρήσιμο όταν αλλάζει η ομάδα.

Συχνές ερωτήσεις σχεδιασμού

Προηγείται το λογότυπο ή η δομή ιστοσελίδας;

Η κοινή στρατηγική προηγείται και των δύο. Η σειρά παραγωγής αποφασίζεται ανάλογα με το διαθέσιμο υλικό και τις πραγματικές ανάγκες.

Είναι απαραίτητο να ακολουθούμε κάθε οπτική τάση;

Όχι. Η αναγνωρισιμότητα, η ευκρίνεια και η λειτουργικότητα έχουν μεγαλύτερη διάρκεια από μια πρόσκαιρη αισθητική μόδα.

Πότε θεωρείται ολοκληρωμένο;

Όταν το σύστημα εφαρμόζεται σε πραγματικά σενάρια, τα αρχεία παραδίδονται και οι συμφωνημένες δοκιμές έχουν καταγραφεί.