Πορτρέτο του Ξενοφών Απάκη
Ξενοφών Απάκης
Web designer και developer από το 1997

λογοτυπα σχεδιαση

λογοτυπα σχεδιαση

· Με δύο λόγια

Οδηγός σχεδίασης λογοτύπου: δημιουργικό σημείωμα, μικρά μεγέθη, παραδοτέα αρχεία, άδειες χρήσης και έλεγχος εμπορικού σήματος..

Σχεδίαση λογοτύπου: το σωστό δημιουργικό αίτημα πριν από τα προσχέδια

Ένα λογότυπο δεν κρίνεται μόνο από το αν αρέσει στον ιδιοκτήτη. Πρέπει να αναγνωρίζεται στο πραγματικό του μέγεθος, να ταιριάζει με τη θέση της επιχείρησης και να μπορεί να χρησιμοποιηθεί νόμιμα σε ψηφιακά και έντυπα μέσα. Η ουσιαστική δουλειά αρχίζει πριν ανοίξει το πρόγραμμα σχεδίασης: συμφωνούμε ποια επωνυμία θα εμφανίζεται, ποιους ανθρώπους θέλει να εξυπηρετεί, πού θα τοποθετείται το σήμα και τι ακριβώς θα παραδοθεί.

Η επωνυμία και το μήνυμα προηγούνται του σχεδίου

Το πρώτο ερώτημα είναι αν το κοινό πρέπει να θυμάται μια πλήρη ονομασία, ένα διακριτικό σύμβολο ή τον συνδυασμό τους. Μια επιχείρηση με μακροσκελές όνομα ίσως χρειάζεται διακριτές συνθέσεις για μεγάλη πινακίδα και μικρό εικονίδιο. Ένας επαγγελματίας που δραστηριοποιείται σε αυστηρά ρυθμιζόμενο χώρο μπορεί να προτιμά την ευκρίνεια από την παιχνιδιάρικη έκφραση. Δεν υπάρχει μία μορφή που να λειτουργεί για κάθε αγορά.

Καταγράφουμε πώς προφέρεται η επωνυμία, αν υπάρχουν λατινικοί χαρακτήρες, ποια περιγραφή δραστηριότητας είναι ακριβής και αν έχει ήδη επιλεγεί συγκεκριμένη εμπορική ονομασία. Δεν μετατρέπουμε αυθαίρετα ένα όνομα σε διαφορετική γλώσσα ούτε υπονοούμε πιστοποιήσεις που δεν υπάρχουν. Η ταυτότητα πρέπει να παραμένει συνεπής στη συσκευασία, στο κατάστημα, στην ιστοσελίδα και στα έγγραφα.

Το δημιουργικό σημείωμα που εξοικονομεί άσκοπες διορθώσεις

Πριν παρουσιαστεί οποιαδήποτε ιδέα, ένα σύντομο δημιουργικό σημείωμα απαντά σε πρακτικά ερωτήματα. Ποια υπηρεσία ή προϊόν ξεχωρίζει την επιχείρηση; Τι δεν θέλει να θυμίζει; Ποιες υπάρχουσες χρωματικές επιλογές πρέπει να διατηρηθούν; Θα τυπωθεί το σήμα σε στολή εργασίας, θα χαραχτεί σε αντικείμενο ή θα εμφανίζεται κυρίως σε οθόνες; Ποιος έχει την τελική αρμοδιότητα έγκρισης;

Οι πληροφορίες αυτές βοηθούν να εξεταστούν ουσιαστικά διαφορετικές κατευθύνσεις, αντί να παραχθούν πολλά πρόχειρα σχέδια με ελάχιστες διαφορές. Η σχεδίαση λογοτύπου γίνεται λειτουργικό έργο όταν η δημιουργική κρίση συνοδεύεται από σαφή κριτήρια αποδοχής.

Ποια μορφή λογοτύπου ταιριάζει στην εφαρμογή

Υπάρχουν λεκτικά σήματα, εικονιστικά στοιχεία και συνδυασμοί συμβόλου με επωνυμία. Ένα λεκτικό σήμα διευκολύνει τη σύνδεση με το όνομα όταν ο χώρος το επιτρέπει. Ένα αυτόνομο σύμβολο μπορεί να εξυπηρετεί μικρές επιφάνειες εφόσον έχει αποκτήσει αναγνωρισιμότητα. Ο συνδυασμός είναι συχνά χρήσιμος όταν θέλουμε και όνομα και χαρακτήρα, αλλά πρέπει να δοκιμαστεί σε στενή διάταξη.

Η απόφαση δεν βασίζεται στη μόδα. Το κρίσιμο είναι αν το σήμα κρατά τη μορφή του σε μονόχρωμη εκτύπωση, μικρή ψηφιακή προβολή και φόντο με διαφορετική φωτεινότητα. Μια εντυπωσιακή λεπτομέρεια μπορεί να εξαφανιστεί όταν το λογότυπο μικρύνει. Αν το χρώμα είναι το μοναδικό στοιχείο διάκρισης, η χρήση σε ασπρόμαυρη εφαρμογή θα εκθέσει την αδυναμία.

Πίνακας απαιτήσεων και παραδοτέων

Χρήση Τι ορίζουμε πριν από τον σχεδιασμό Τι ελέγχουμε στην παράδοση
Ιστοσελίδα Οριζόντια και συμπαγής διάταξη Καθαρότητα σε μικρή οθόνη
Κοινωνικά δίκτυα Εικονίδιο ή τετράγωνη σύνθεση Αναγνώριση χωρίς μικροσκοπικό κείμενο
Πινακίδα Διαστάσεις και απόσταση ανάγνωσης Απλότητα περιγράμματος
Έγγραφα Μονόχρωμη χρήση Αντίθεση σε λευκό και σκούρο φόντο
Παράδοση αρχείων Επεξεργάσιμη μορφή και εκδόσεις εικόνας Άνοιγμα, μεγέθυνση και δυνατότητα εξαγωγής

Το αρχικό αρχείο πρέπει να μπορεί να αποδοθεί σε διαφορετικές διαστάσεις χωρίς απώλεια ευκρίνειας. Μαζί χρειάζονται πρακτικές εκδόσεις για καθημερινή χρήση και περιγραφή των χρωμάτων και της τυπογραφίας. Σημειώνουμε αν περιλαμβάνονται ειδικά σχεδιασμένα γράμματα, αν η γραμματοσειρά απαιτεί χωριστή άδεια και ποιος διαθέτει τα δικαιώματα των χρησιμοποιημένων γραφικών.

Διακριτικότητα και έλεγχος δικαιωμάτων

Το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας, EUIPO (European Union Intellectual Property Office), περιγράφει τα λεκτικά και εικονιστικά σήματα ως διαφορετικές κατηγορίες εμπορικών σημάτων. Η οπτική πρωτοτυπία ενός σχεδίου δεν αποδεικνύει ότι η χρήση του είναι νομικά ασφαλής. Πριν υιοθετηθεί η επωνυμία ή γίνει σχετική αίτηση, χρειάζεται έλεγχος πιθανής σύγκρουσης με προηγούμενα δικαιώματα στις κατάλληλες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών.

Η επίσημη υπηρεσία αναφέρει τη δυνατότητα αναζήτησης στο TMview, αλλά και ότι η αναζήτηση δεν εξαλείφει κάθε νομικό κίνδυνο. Άλλο η δημιουργική μελέτη, άλλο ο έλεγχος διαθεσιμότητας και άλλο η κατοχύρωση. Αυτά πρέπει να αποτυπώνονται ως διακριτές εργασίες στην προσφορά. Δεν χρησιμοποιούμε χωρίς τεκμηριωμένη άδεια φωτογραφίες, εικονίδια, εμπορικές γραμματοσειρές ή έτοιμα σήματα άλλων.

Δοκιμή αναγνωσιμότητας χωρίς αισθητικές δικαιολογίες

Παρουσιάζουμε το λογότυπο σε μεγέθη όπου θα εμφανίζεται πράγματι, όχι μόνο σε εντυπωσιακή μακέτα. Το δοκιμάζουμε σε οθόνη κινητού, υποσέλιδο ηλεκτρονικού μηνύματος, εκτύπωση χαμηλής ανάλυσης και ένα μονόχρωμο αντίγραφο. Ελέγχουμε αν διαβάζεται το όνομα και αν το σύμβολο παραμένει διακριτό από γειτονικά στοιχεία. Η αντίθεση και η σαφήνεια είναι σημαντικές για πολλούς χρήστες.

Δεν επιλέγουμε υποχρεωτικά εκείνο που κερδίζει σε μία μεγάλη παρουσίαση. Μια λύση που δουλεύει σταθερά σε όλες τις υποχρεωτικές χρήσεις μπορεί να είναι προτιμότερη από ένα περίτεχνο σχέδιο με περιορισμένες εφαρμογές. Ειδικά όταν το σήμα θα συνοδεύσει μια επαγγελματική ιστοσελίδα, η συνεργασία χρωμάτων, γραμματοσειράς και βασικών χειριστηρίων πρέπει να δοκιμαστεί στο πραγματικό περιβάλλον.

Διαχείριση διορθώσεων και τελική αποδοχή

Συμφωνούμε πόσες δημιουργικές κατευθύνσεις θα εξεταστούν, πώς συγκεντρώνονται σχόλια και ποια αλλαγή θεωρείται νέα κατεύθυνση. Πολλές αντικρουόμενες οδηγίες από διαφορετικά μέλη μιας ομάδας μπορούν να ακυρώσουν μια συνεκτική λύση. Ένας υπεύθυνος συνθέτει τις παρατηρήσεις πριν ζητηθεί ανασχεδιασμός.

Στο τέλος ελέγχουμε τη σωστή ορθογραφία του ονόματος, όλες τις εκδόσεις, τις άδειες, τη δυνατότητα αναπαραγωγής και τις απλές οδηγίες χρήσης. Το λογότυπο δεν έχει παραδοθεί ουσιαστικά αν ο πελάτης διαθέτει μόνο μία εικόνα χωρίς πρόσβαση στην κατάλληλη πρωτογενή μορφή, εφόσον αυτή έχει συμφωνηθεί.

Πώς οργανώνεται η σχέση λογοτύπου και υπόλοιπης ταυτότητας

Η τελική επιλογή πρέπει να δοκιμάζεται δίπλα σε πραγματικό τίτλο, επαγγελματική φωτογραφία και βασικό μήνυμα προσφοράς. Ένα έντονο σύμβολο μπορεί να ανταγωνίζεται την πληροφορία όταν μπαίνει σε πολύ μικρό χώρο. Το σύστημα χρωμάτων δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκο· πρέπει όμως να επιτρέπει ευανάγνωστο κείμενο και να λειτουργεί με τις διαθέσιμες μεθόδους παραγωγής.

Στις οδηγίες χρήσης εξηγούμε τον ελάχιστο κενό χώρο γύρω από το σήμα, τις επιτρεπτές παραλλαγές και τις εφαρμογές που αλλοιώνουν τη μορφή του. Χωρίς τέτοιους κανόνες διαφορετικοί συνεργάτες μπορεί να χρησιμοποιούν το ίδιο αρχείο με διαφορετικές αναλογίες ή χρωματικές μετατροπές. Μια σύντομη τεκμηρίωση είναι συχνά πιο χρήσιμη από πολλές ανεφάρμοστες μακέτες.

Αν η επωνυμία διαθέτει ήδη αναγνωρίσιμα στοιχεία, επανασχεδιασμός δεν σημαίνει υποχρεωτικά ολική αλλαγή. Μπορούμε να εξετάσουμε μικρές διορθώσεις αναγνωσιμότητας και συνέπειας, με προσοχή ώστε να μη χαθεί η σύνδεση που έχει αποκτήσει το κοινό με την επιχείρηση.

Πέντε ερωτήσεις πριν εγκρίνετε το τελικό σήμα

Πρέπει το λογότυπο να δείχνει κυριολεκτικά το επάγγελμα;

Όχι. Μια απλή αναφορά στον κλάδο μπορεί να βοηθά, αλλά η διαφοροποίηση, η ανάγνωση της επωνυμίας και η συνοχή με την ταυτότητα έχουν εξίσου πρακτική σημασία.

Αρκεί ένα αρχείο εικόνας;

Όχι για πολλές επαγγελματικές χρήσεις. Χρειάζονται κατάλληλες εκδόσεις και, όπου έχει συμφωνηθεί, επεξεργάσιμη πρωτογενής μορφή.

Η σχεδίαση περιλαμβάνει αυτόματα κατοχύρωση;

Όχι. Η νομική προστασία είναι διαφορετική διαδικασία. Προηγείται κατάλληλη έρευνα πιθανών συγκρούσεων και εξειδικευμένη συμβουλή.

Πώς καταλαβαίνω ότι δεν είναι απλώς μια μόδα;

Δοκιμάστε το χωρίς εφέ, σε μικρό μέγεθος και σε μονόχρωμη χρήση. Αν παραμένει αναγνωρίσιμο και κατάλληλο, έχει ουσιαστικό πλεονέκτημα.

Πότε ζητώ επανασχεδιασμό;

Όταν το σήμα αποτυγχάνει σε υποχρεωτική χρήση, δεν αποδίδει σωστά την επωνυμία ή δημιουργεί ουσιώδη κίνδυνο σύγχυσης, όχι απλώς επειδή εμφανίστηκε μια νέα σχεδιαστική τάση.